RSS Feed

Category Archives: ΜΑΡΞΙΣΜΟΣ

ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΟΥ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΗΤΤΑ ΤΟΥ «ΥΠΑΡΚΤΟΥ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΥ»

Το ζήτημα του κομμουνισμού

μετά την ήττα του «υπαρκτού σοσιαλισμού»

 

του Περικλή Παυλίδη

Επίκ. καθηγητής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

περιοδικό: ΕΝΕΚΕΝ, τεύχος 40, Απρίλιος-Ιούνιος 2016, σσ. 19-34

 

Είναι τετριμμένη η διαπίστωση ότι το φάντασμα του κομμουνισμού δεν πλανάται πλέον στους ουρανούς της Ευρώπης και του κόσμου. Μετά  την ήττα του «υπαρκτού σοσιαλισμού», την ήττα μιας συγκλονιστικής προσπάθειας αλλαγής της κοινωνίας σε πρωτόγνωρη κλίμακα, ο κομμουνισμός εκλαμβάνεται από πολλούς ως φαινόμενο που ανήκει στο παρελθόν. Κάποιοι μάλιστα ήταν τόσο σίγουροι γι’ αυτό που έσπευσαν να αναγγείλουν το τέλος της ιστορίας, άποψη η οποία συναντώμενη με τη μεταμοντέρνα απαισιοδοξία αρκετών διανοουμένων  γέννησε πληθώρα επιχειρημάτων κατά των μεγάλων αφηγήσεων και των καθολικών ριζοσπαστικών σχεδίων. Read the rest of this entry

Advertisements

ΕΚΔΗΛΩΣΗ «Η ΜΑΡΞΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ» – ΠΕΡ. ΠΑΥΛΙΔΗΣ

ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΕΝΙΑΙΟ ΜΕΤΩΠΟ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Κεφάλαιο στο συλλογικό τόμο: Χρύσης Α. (2015), «Θεωρία της Μετάβασης και Σοσιαλιστική Εναλλακτική» Αθήνα: εκδ. ΤΟΠΟΣ [1]

του Σταύρου Μαυρουδέα

[1]  Εισαγωγή

Η κρίση του ελληνικού καπιταλισμού που ξέσπασε το 2009 έχει οδηγήσει την οικονομία σε μία παρατεταμένη ύφεση (καθώς μέχρι το 2014 έχει χαθεί το 25% του ΑΕΠ) και ταυτόχρονα σε μία βαθειά κοινωνική και πολιτική κρίση.

Δεν θα μπορούσε να είναι αλλιώς καθώς η σημερινή κρίση του ελληνικού καπιταλισμού έχει βαθιές δομικές ρίζες και αίτια. Αυτό τον βαθύ δομικό χαρακτήρα τον αντιλαμβάνονται πολύ εύστοχα οι Μαρξιστικές αναλύσεις (βλέπε Μαυρουδέας (2011, 2012), ΟΜΕ (2013), ΜανΓουάεαδ (2014)) ενώ αποτυγχάνουν να τον συλλάβουν τόσο οι ορθόδοξες αστικές αναλύσεις όσο όμως και μία σειρά ετερόδοξες ριζοσπαστικές αναλύσεις (όπως οι θεωρίες της «χρηματιστικοποίησης»)1]. Συνοπτικά, οι Μαρξιστικές προσεγγίσεις δείχνουν ότι η ελληνική κρίση έχει (α) μία εσωτερική και (β) μία εξωτερική διάσταση. Η εσωτερική διάσταση αφορά την κρίση υπερσυσσώρευσης του ελληνικού καπιταλισμού που εκδηλώθηκε, όμοια με τις άλλες αναπτυγμένες καπιταλιστικές οικονομίες, το 2007-8. Αίτιο της είναι η πτωτική τάση του ποσοστού κέρδους λόγω αύξησης της οργανικής σύνθεσης του κεφαλαίου. Η εξωτερική διάσταση αφορά τα βάρη που επωμίζεται ο ελληνικός καπιταλισμός από την υποδεέστερη θέση του στην ευρωπαϊκή ιμπεριαλιστική ενοποίηση και τα οποία επιδεινώνουν περαιτέρω την εσωτερική του κρίση[2] [3] [4] Read the rest of this entry

Ο Ν. ΠΟΥΛΑΝΤΖΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΙΚΡΟΑΣΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑΤΙΣΜΟ

Ο Ν. ΠΟΥΛΑΝΤΖΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΙΚΡΟΑΣΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑΤΙΣΜΟ

του Παύλου Μουρουζίδη

Ο Νίκος Πουλαντζάς, μαρξιστής θεωρητικός διεθνούς βεληνεκούς, έγινε γνωστός για τις μελέτες του και τη θεωρητική του συνεισφορά για το Κράτος Εκτάκτου Ανάγκης και τη συνάρθρωση των κοινωνικών τάξεων με το πλέγμα εξουσίας και τη σοσιαλιστική στρατηγική.
Πέρα από το έργο του, το οποίο γνώρισε μεγάλη διάδοση σε πολλές χώρες και ιδιαίτερα στη Λατινική Αμερική, ο Πουλαντζάς είχε ενεργό ανάμειξη στο αριστερό και κομμουνιστικό κίνημα της Γαλλίας και της Ελλάδας, αποτελώντας παράδειγμα οργανικού αριστερού διανοουμένου. Στο παρών σημείωμα, παραθέτουμε πολύ συνοπτικά την άποψη του συγγραφέα για τις κοινωνικές – πολιτικές ορίζουσες του φασισμού και της αναρχίας κάτω από τις ιδιαίτερες συνθήκες της προπολεμικής περιόδου σε Ιταλία και Γερμανία. Read the rest of this entry

Η ΕΠΟΧΗ ΜΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΟΥ ΕΘΝΟΥΣ

Η εποχή μας και το ζήτημα του έθνους

του Κώστα Μάρκου

εφημερίδα ΠΡΙΝ, 8/3/2015

ΚΟΜΜΑΕίναι γνωστό ότι για τους επαναστάτες κάθε ζήτημα (όπως του έθνους ή του πολέμου) τίθεται με διαφορετικό περιεχόμενο και μορφή, ανάλογα με τα στάδια του καπιταλισμού ή τις εποχές της ταξικής πάλης που γεννιούνται από αυτά. Ο αντικαπιταλιστικός αντιιμπεριαλιστικός αγώνας για την εθνική απελευθέρωση στην εποχή μας και η σχέση του με το ταξικό ζήτημα, την επανάσταση και τον κομμουνισμό.

Από την «παγκοσμιοποίηση» στον «εθνοκεντρισμό»

Η ευφορία της «παγκοσμιοποίησης» και της «ευρωπαϊκής ιδέας» κατά την τελευταία δεκαετία του προηγούμενου αιώνα έδωσε σταδιακά τη θέση της στους διάφορους «εθνοκεντρισμούς» και «ευρωσκεπτισμούς», για να περάσουμε, ειδικά μετά την τελευταία δομική κρίση, με ορόσημο την κατάρρευση της Λίμαν Μπράδερς, τον Σεπτέμβριο του 2008, στην όξυνση όλων των μορφών εθνικού ανταγωνισμού: Read the rest of this entry

ΜΕΤΑΜΟΝΤΕΡΝΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: ΜΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΗ, ΑΚΡΩΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΗ

του Παύλου Α. Μουρουζίδη

περιοδικό «ΟΥΤΟΠΙΑ», τ. 109, Νοέμβρης – Δεκέμβρης 2014

 

ΜΕΤΑΜΟΝΤΕΡΝΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ:

ΜΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΗ, ΑΚΡΩΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΜΕΤΑΜΟΝΤΕΡΝΟΟΗ διεθνής αναγνώριση της ταινίας «Κυνόδοντας» καθώς και η εικόνα της αξύριστης Κοντσίτα στη Γιουροβίζιον, ξανάναψαν, μάλλον πρόσκαιρα, μία συζήτηση που έδειχνε οριστικά τελειωμένη: αποτελεί η μεταμοντέρνα προσέγγιση της πραγματικότητας μία ριζοσπαστική προσέγγιση ή όχι;
Μετά την ορμητική του εμφάνιση στο χώρο της ευρωπαϊκής διανόησης κατά τη δεκαετία του ’70 και τη φιλοσοφική σύρραξη που επακολούθησε, το «μεταμοντέρνο» φάνηκε να δικαιώνεται θριαμβευτικά με την πτώση του «Τείχους του Βερολίνου». Και ενώ φάνηκε να μονοπωλεί και να κυριαρχεί στη συζήτηση, χωρίς αντίπαλο μάλιστα, χάνεται από το προσκήνιο έξαφνα όπως εμφανίστηκε. Με τους ΝΑΤΟικούς βομβαρδισμούς της πρώην Γιουγκοσλαβίας και την επανεμφάνιση του «ιμπεριαλισμού» στο προσκήνιο, μοιραία παίρνει τέλος η συζήτηση περί του «τέλους της Ιστορίας». Μαζί της ενταφιάζεται κάθε εγκυρότητα της μεταμοντέρνας σκέψης. Read the rest of this entry

Η ΟΚΤΩΒΡΙΑΝΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

του Περικλή Παυλίδη

ΕΣΣΔ1. Η Οκτωβριανή Επανάσταση ήταν αποτέλεσμα της εκρηκτικής εκδήλωσης των προβλημάτων και αδιεξόδων που αντιμετώπιζε η ανάπτυξη του καπιταλισμού στη Ρωσία, τα οποία οξύνθηκαν στο έπακρο από τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο.

Συχνά οι εχθροί της Οκτωβριανής Επανάστασης παρουσιάζουν το ξέσπασμά της ως πραξικοπηματική ενέργεια των μπολσεβίκων, η οποία απομάκρυνε δήθεν τη Ρωσία από τη βασική κατεύθυνση ανάπτυξης του παγκόσμιου πολιτισμού, εννοώντας βεβαίως τον καπιταλιστικό δρόμο ανάπτυξης. Αυτό ωστόσο που επιλέγουν να αγνοούν είναι ότι ακριβώς η ανάπτυξη του καπιταλισμού και η είσοδός του στο στάδιο του ιμπεριαλισμού είχε οδηγήσει στην πρωτόγνωρης έκτασης ανθρωποσφαγή του πρώτου παγκόσμιου πολέμου, γεγονός που αποκάλυψε την τεράστια επικινδυνότητα αυτού του συστήματος για την ανθρωπότητα. Read the rest of this entry

Αρέσει σε %d bloggers: