RSS Feed

Category Archives: ΗΓΕΜΟΝΙΑ

Η ΗΓΕΜΟΝΙΑ ΣΤΟ ΓΚΡΑΜΣΙ – ΑΠΟΣΑΦΗΝΙΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΗΡΩΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΜΙΑΣ ΕΝΝΟΙΑΣ

 

Η ΗΓΕΜΟΝΙΑ ΣΤΟ ΓΚΡΑΜΣΙ:

ΑΠΟΣΑΦΗΝΙΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΗΡΩΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΜΙΑΣ ΕΝΝΟΙΑΣ

 

περιοδικό «Τετράδια Μαρξισμού» νο.3

  του Παύλου Μουρουζίδη*

 

 

“Κι αν αδέξιοι μια μέρα σας φανούν οι στίχοι μας, θυμηθείτε μονάχα πως γραφτήκαν κάτω απ’ τη μύτη των φρουρών και με τη λόγχη πάντα στο πλευρό μας.”                                                                                                                                                  Γ. Ρίτσος

 

                                                                                                                                                           στην Αλεξάνδρα Δεληγιώργη

 

Λέξεις – κλειδιά

Γκράμσι, ηγεμονία και κράτος, κοινωνία πολιτών, πόλεμος θέσεων/ελιγμών, ιστορικός συνασπισμός, ενιαίο μέτωπο, φιλοσοφία της πράξης.

 

Περίληψη

Σκοπός του παρόντος κειμένου είναι μία σύντομη παρουσίαση της έννοιας της ηγεμονίας και των υπόλοιπων κρίσιμων εννοιών μέσα από τις οποίες εκδιπλώνεται η επαναστατική διαδικασία ηγεμόνευσης, σύμφωνα με την προβληματική του Α. Γκράμσι.

Η δομή του κειμένου είναι η ακόλουθη: στην ενότητα I γίνεται ανάλυση των εννοιών που συνθέτουν την ηγεμονία. Στην ενότητα II παρακολουθούμε την εξέλιξη της πλέον ώριμης-λενινιστικής περιόδου της σκέψης του Γκράμσι, η οποία κινείται προς μία κριτική του οικονομισμού και του ιστορικισμού και οδηγείται σε μια επανατοποθέτηση στο ζήτημα της επαναστατικής τακτικής εισάγοντας έννοιες όπως, κοινωνία πολιτών, πόλεμος θέσεων, ιστορικός συνασπισμός. Στην τελευταία ενότητα III γίνεται κριτική απέναντι σε αναγνώσεις του Γκράμσι. Ισχυριζόμαστε πως, παρά τις διακυμάνσεις των διατυπώσεών του, τις εμφάσεις, τις αναπόφευκτες ασάφειες κι αμφισημίες και τις μονοσήμαντες-στρεβλωτικές, ιδεολογικά επικαθορισμένες (δομιστικές ή ευρωκομμουνιστικές) αναγνώσεις, ο χαρακτήρας του έργου του παραμένει αναμφισβήτητα στην επαναστατική όχθη εξέτασης των πραγμάτων.

 

Εισαγωγικά

Το ζήτημα της ηγεμονίας, της κατάκτησης και διατήρησης της εξουσίας, απασχόλησε εξ’ υπαρχής την πολιτική φιλοσοφία και θεωρία. Η ηγεμονία αποτελεί το κομβικό εκείνο ζήτημα, την αναμέτρηση με το οποίο δεν μπορεί να αποφύγει καμία αξιόπιστη πολιτική εναλλακτική πρόταση του κρατούντος κοινωνικο – οικονομικού σχηματισμού. Read the rest of this entry

Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΓΕΜΟΝΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΚΕΨΗ ΤΟΥ ΓΚΡΑΜΣΙ

Η έννοια της ηγεμονίας στην σκέψη του Γκράμσι.

Μαρξιστική επιθεώρηση PRAXIS, τ. 6

Κείμενο της συντακτικής επιτροπής

Σύντομα προλεγόμενα

 Η αναγκαιότητα που ώθησε στο ακόλουθο κείμενο γεννήθηκε από δύο κριτήρια. Το πρώτο, ήταν η συμβολή της εισαγωγής στη μαρξιστική θεωρία της αντίληψης για την πολιτική ηγεμονία και πως αυτή διαμόρφωσε νέους όρους στο «πώς κάνουμε πολιτική». Το δεύτερο, ήταν η δυνατότητα που έδωσε η σύλληψη της ηγεμονίας στη κατανόηση της διάρθρωσης των σύγχρονων σχέσεων εξουσίας εντός της καπιταλιστικής οικονομίας και της αστικής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας. Η γκραμσιανή ηγεμονία αποτελεί ένα εργαλείο ανάλυσης του διπόλου εξουσία – ταξική κυριαρχία, καθώς επίσης και της ίδιας της συγκρότησης των σύγχρονων κοινωνικών τάξεων και στρωμάτων, που πλέον είναι πιο πολύπλοκη από ό,τι στην εποχή του Μαρξ ή και της Οκτωβριανής Επανάστασης.

Read the rest of this entry

ΚΡΑΤΟΣ ΚΑΙ ΗΓΕΜΟΝΙΑ ΤΟΝ ΟΚΤΩΒΡΗ ΤΟΥ ’17

Κράτος και ηγεμονία τον Οκτώβρη του ’17

του Δημήτρη Γρηγορόπουλου

11/11/2014, εφημερίδα ΠΡΙΝ

Έμπρακτη επιβεβαίωση της επαναστατικής δυνατότητας

Η μεγάλη Οκτωβριανή Επανάσταση διαχρονικά φωτίζει το όραμα των λαών για μια κοινωνία δικαιοσύνης, ελευθερίας, ανθρωπιάς, την κοινωνία της κομμουνιστικής απελευθέρωσης. Μετά τη βραχύβια επαλήθευση της θεωρίας του επιστημονικού κομμουνισμού απ’ την Παρισινή Κομμούνα, η επανάσταση του Οκτώβρη αποτελεί την επαρκέστερη, χρονικά και σε περιεχόμενο, απόδειξη της δυνατότητας – αναγκαιότητας της επαναστατικής ανατροπής του καπιταλισμού, της δικτατορίας, του προλεταριάτου, της εγκαθίδρυσης παραγωγικών σχέσεων κομμουνιστικού προσανατολισμού. Αυτή η έμπρακτη τεκμηρίωση, παρά τον εκφυλισμό της επανάστασης σε ιδιότυπο εκμεταλλευτικό καθεστώς, αποτελεί παρακαταθήκη επιστημονικής και όχι απλώς συναισθηματικής και ηθικής αξίας, όχι απολυτοποιούμενη αλλά προσαρμοζόμενη στις συγκεκριμένες ιστορικές συνθήκες. Read the rest of this entry

ΓΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΤΑΚΤΙΚΗ

Α. Αναγνωστάκης, μέλος της Π.Ε.

3ο συνέδριο Ν.Α.Ρ. Ημερίδα, ΑΣΟΕΕ, Σάββατο 19.10.2013

 

«Για μια σύγχρονη Κομμουνιστική στρατηγική και επαναστατική τακτική: Για την «κατάργηση της υπάρχουσας τάξης πραγμάτων»»

 Η τέταρτη μεγαλύτερη «Κρίση των Αιώνων του Καπιταλισμού» ως πηγή αποκάλυψης

capitalism in crisisΟι εργαζόμενοι και η νεολαία, τόσο στην Ελλάδα όσο και  σε διεθνή κλίμακα, κατανοούν με ποικίλους τρόπους, τη διαμόρφωση  μιας νέας κατάστασης, που σημαδεύεται από την εκτίναξη όλων των βασικών αντιθέσεων, δυσκολιών και δυνατοτήτων των εκμεταλλευτικών κοινωνιών. Η τέταρτη μεγαλύτερη «Κρίση των Αιώνων του Καπιταλισμού», οξύτερη, βαθύτερη, διαρκέστερη, και ανώτερη από κάθε άλλη,  είναι πηγή αποκάλυψης της κρίσης των θεμελιωδών νόμων του συστήματος, της χρεοκοπίας του  νεοφιλελευθερισμού και της αυτορυθμιζόμενης δήθεν αγοράς.

Η κρίση λέγαμε το 2008 «Από οικονομική άποψη, είναι μια κρίση υπερσυσσώρευσης, που έχει στη βάση της τη δυναμική επανεμφάνιση και πραγμάτωσης των τάσεων πτώσης του μέσου ποσοστού κέρδους, «είναι μια δομική κρίση του σύγχρονου ολοκληρωτικού καπιταλισμού.».Πέντε χρόνια μετά, η Πράξη, η οποία επαληθεύει ή διαψεύδει τις εκτιμήσεις, αντικαθιστά τους ρήτορες που «πολύ μιλήσανε». Read the rest of this entry

ΗΓΕΜΟΝΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΕΜΟΣ ΘΕΣΕΩΝ – ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΟ Γ. ΡΟΥΣΗ

Παρατίθενται Συγκεκριμένοι Χρόνοι Θεμάτων:

– «Ηγεμονία» & «Πόλεμος Θέσεων» (02:13)
(Ουτοπική Σκέψη-Σχ. Φρανκφούρτης-Αναρχισμός)
– Γκράμσι Και Ιδεαλισμός (05:09)
– Η Γκραμσιανή Ερμηνεία Του Κόμματος (07:50)
– Οι Αντιφάσεις Της Γκραμσιανής Σκέψης (14:14)
– Η Επιρροή Των Τοπικών Παραδόσεων (18:37)
– Επικαιροποίηση Της Γκραμσιανής Σκέψης (21:57)
– Κεντρικά Πολιτικά Διδάγματα Της Γκραμσιανής Σκέψης (25:10)
– Κράτος & Βία (29:10)
(Αναρχικός Χώρος-Καταλήψεις-Βασανισμοί-Συλλήψεις-Αρ­ιστερά)
– Τα Εγχώρια Υλικά Του «Πολέμου Θέσεων» Το Επίπεδο Συνείδησης
Το Μέτωπο (35:29)
– Γκράμσι Και Φασισμός (43:10)
(Η Σημερινή Πραγματικότητα)
– Εγχώρια Αριστερά (45:35)
(Ατομισμός & Εξουσιομανία;)
– Η Αριστερή Ιδεολογική Καθαρότητα (48:19)
– Ο Χρόνος & Η Ευθύνη Της Αριστεράς (51:29)

ΠΗΓΗ: MYGRANMA

ΗΓΕΜΟΝΙΑ ΚΑΙ ΕΞΟΥΣΙΑ, ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΜΑΡΞΙΣΜΟΣ

του Αλέξανδρου Χρύση

* Εισήγηση σε εκδήλωση του φεστιβάλ νεολαίας «ΑΝΑΙΡΕΣΕΙΣ»
Αθήνα, Ιούνιος 2012

 Ηγεμονία και εξουσία, κρίση και μαρξισμός

Αφετηρίες για ένα σύγχρονο θεωρητικό πλαίσιο προσέγγισης    

Αγαπητές φίλες και αγαπητοί φίλοι,

Α. Χρύσης

Επιτρέψατέ μου, συμμετέχοντας στις πολιτικές πολιτιστικές ΑΝΑΙΡΕΣΕΙΣ 2012 της νεολαίας «Κομμουνιστική Απελευθέρωση», να ξεκινήσω τη σημερινή σύντομη εισήγησή μου σε έναν προσωπικό τόνο. Ανήκω σε μια γενιά, που συγκροτήθηκε ιδεολογικά από τα μέσα της δεκαετίας του 1970 και στις αρχές αυτής του 1980, μελετώντας και συζητώντας, πέραν των άλλων, και για τη λεγόμενη ‘κρίση του μαρξισμού’. Θυμούμαι χαρακτηριστικά το εμβληματικό για την εποχή κείμενο του Louis Althusser, «Επιτέλους [ξέσπασε] η κρίση του μαρξισμού», που είχε συμπεριληφθεί και στη μικρή συλλογή κειμένων του Althusser με τον τίτλο Για την κρίση του μαρξισμού, μια συλλογή που κυκλοφόρησε από τις «Εκδόσεις Αγώνας», στην Αθήνα του 1980. Γύρω από τέτοιου είδους θεματικές, εκτυλίσσονταν τότε οι σφοδρές ιδεολογικές διαμάχες στο χώρο της Αριστεράς, και ιδιαιτέρως της σπουδάζουσας νεολαίας, ανάμεσα σε ευρωκομμουνιστές της Β! Πανελλαδικής και ‘ορθόδοξους’ μαρξιστές της ΚΝΕ, ανάμεσα σε μαοϊκούς υποστηρικτές της πολιτιστικής επανάστασης και σε τροτσκιστές οπαδούς της θεωρίας της διαρκούς επανάστασης κοκ. Read the rest of this entry

«Ο ΜΑΡΞ ΓΕΝΝΗΘΗΚΕ ΝΩΡΙΣ» – ΜΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΜΕ ΤΟ Γ. ΡΟΥΣΗ

Αρέσει σε %d bloggers: