RSS Feed

«Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ» του Π. Π»κων/νου / Εκδ. Λιβάνη

του Παναγιώτη Φραντζή

17/03/2013, εφημερίδα ΠΡΙΝ

Το νέο βιβλίο του Πη μεγαλη προκληση - Π Πκωννουέτρου Παπακωνσταντίνου ανεβάζει το επίπεδο της συζήτησης. Επιχειρεί να συμβάλει στη συγκεκριμένη ανάλυση της συγκεκριμένης κατάστασης και αποτελεί χρήσιμο οδηγό για τη συζήτηση επί του προγράμματος της αντικαπιταλιστικής ανατροπής. Προκαλεί τον αναγνώστη με τη σαφήνεια και την αναλυτική του επάρκεια να σκεφτεί, να ελέγξει τις αντιρρήσεις του, να οξύνει τα ερωτήματα που προκύπτουν, να φτάσει σε πιο συνολικά ερωτήματα.

Αναμέτρηση με τα πραγματικά ερωτήματα

Στο νέο του βιβλίο «Η μεγάλη πρόκληση. Η κρίση, η Αριστερά, η εξουσία» (εκδόσεις Λιβάνη) ο Πέτρος Παπακωνσταντίνου δεν καταθέτει απλώς ένα σχέδιο για την ανατροπή της σημερινής κατάστασης- πάνω απ’ όλα προτείνει μία στέρεη μέθοδο ανάλυσης. Με τη σαφήνεια και την αναλυτική του επάρκεια, προκαλεί τον αναγνώστη να σκεφτεί, να ελέγξει τις αντιρρήσεις του, να οξύνει τα ερωτήματα που προκύπτουν, να φτάσει σε πιο συνολικά ερωτήματα. Η στάση του κειμένου είναι κριτική απέναντι στο ΚΚΕ και το ΣΥΡΙΖΑ. Αφήνει στα κόμματα αυτά την επιλογή να ξεπεράσουν τον γραφειοκρατικό και διαχειριστικό εαυτό τους και να βρουν έναν ενωτικό ενιαιομετωπικό βηματισμό – τουλάχιστον να ανοίξουν έναν πραγματικό διάλογο μπροστά στο λαό. Ο συγγραφέας τηρεί αποστάσεις από τον κυβερνητισμό της αξιωματικής αντιπολίτευσης, προτείνοντας ωστόσο μια κυβέρνηση της λαϊκής συμμαχίας η οποία σε συνθήκες λαϊκής εξέγερσης θα έχει τη δυνατότητα να επιβάλει μια «λαϊκή, δημοκρατική ανατροπή», που δεν είναι ακόμα σοσιαλισμός, αλλά ένα μεταβατικό πρόγραμμα ρήξης με την ΕΕ και τα μνημόνια, ανοιχτό στη σοσιαλιστική προοπτική. Στο πρώτο κεφάλαιο αποδομείται το ευρωπαϊκό όνειρο της ελληνικής αστικής τάξης, το οποίο παρέσυρε τμήμα των λαϊκών δυνάμεων «που εκφράζονταν πολιτικά από το ευρωκομμουνιστικό ΚΚΕ εσωτερικού και το εκσυγχρονιστικό ρεύμα του ΠΑΣΟΚ», και τονίζεται ότι η χρυσή εποχή του ελληνικού καπιταλιστικού ήταν από το 1960 ως το 1979, πριν δηλαδή ενταχθεί η χώρα στην ΕΟΚ Όμως τα βασικά συμπεράσματα του πρώτου μέρους είναι: Πρώτο, ότι δεν υπάρχει εσωτερικός διχασμός της αστικής τάξης (σ. 32) και, δεύτερο, ότι πλησιάζουμε μια εξαιρετική στιγμή «εθνικής, επαναστατικής κρίσης» (σ. 35) στην οποία η εργατική τάξη της Ελλάδας θα κληθεί να υπερασπιστεί την εθνική υπόθεση, με την έννοια ότι το ταξικό συμφέρον της τάξης αυτής ταυτίζεται με την ευρύτερη υπόθεση της κοινωνικής διάσωσης.

Το δεύτερο κεφάλαιο, με τίτλο «Η αγωνία του κεφαλαίου», αναφέρεται στην παγκόσμια καπιταλιστική κρίση και στην κρίση που πλήττει ειδικά την ευρωζώνη. Εδώ γίνεται κριτική στο κυρίαρχο ρεύμα του ΣΥΡΙΖΑ που οραματίζεται έναν «κεϊνσιανισμό σε ευρωπαϊκή κλίμακα» για να τονιστεί ότι ο ιστορικός κύκλος που περιείχε τις συγκεκριμένες πολιτικές ανάκαμψης έχει κλείσει. Υπογραμμίζει ο συγγραφέας: «Ο κε- ϊνσιανισμός δεν αποτελεί ρεαλιστική απάντηση στο νεοφιλελευθερισμό, απλούστατα γιατί ήταν η κρίση του πρώτου που προετοίμασε τη θριαμβευτική επέλαση του δεύτερου» (σ. 53).

Στο τρίτο κεφάλαιο διαβάζουμε για τις αλλαγές που έχουν συντελεστεί στον κόσμο της εργασίας σε παγκόσμια κλίμακα και στη συνέχεια εξετάζεται κυρίως η πολιτική συμπεριφορά της εργατικής τάξης και της μικροαστικής τάξης στη χώρα μας από το Μάιο του 2010 υπό το πρίσμα μιας κριτικής κυρίως προς το ΚΚΕ για την απόσταση που κράτησε από τα «παλλαϊκά συλλαλητήρια» των πλατειών, όπου, σύμφωνα πάντα με τον συγγραφέα, συναντήθηκε ο εργατικός και ο μικροαστικός ριζοσπαστισμός. Ο Παπακων-σταντίνου βλέπει σαν μοναδική διέξοδο τη συγκρότηση ενός νέου ιστορικού μπλοκ: «μια αντιμονοπωλιακή συμμαχία της εργατικής τάξης με τη μικροαστική, υπό την ηγεμονία της πρώτης» με καθοριστική τη συμμετοχή της νεολαίας και της διανόησης (σ. 83).

Το επόμενο σύντομο αλλά περιεκτικό μέρος του βιβλίου αφιερώνεται στην υπεράσπιση της κομμουνιστικής προοπτικής και στο ζήτημα της επανάστασης και της βίας. Με βάση τη λενινιστική έννοια της επαναστατικής κρίσης, ο συγγραφέας ξεδιπλώνει το συλλογισμό του: Στη σημερινή κατάσταση στην Ελλάδα η «κρίση κορυφών» ελάχιστα έχει ωριμάσει άρα δεν μπορού¬με να μιλάμε για επαναστατική κατάσταση (σ. 105). Στις επόμενες ενότητες τίθεται το κεντρικό πολιτικό ζήτημα. Η βασική ιδιομορφία της πολιτικής συγκυρίας συμπυκνώνεται στη φράση: Εθνική κρίση σε επαναστατική εποχή χωρίς επαναστατική κατάσταση. Έχουμε αδυναμία του εργατικού κινήματος να λύσει το πρόβλημα της εξουσίας που τίθεται αντικειμενικά αλλά ισχυρό λαϊκό δυναμικό που αναζητά ριζοσπαστική πολιτική έκφραση. Εδώ έρχεται να λειτουργήσει η λογική του Ενιαίου Μετώπου, ταυ μεταβατικού προγράμματος και της κυβέρνησης της λαϊκής συμμαχίας που καλείται να το υλοποιήσει. Επισημαίνονται όμως οι κίνδυνοι που προέρχονται από τους έχοντες την πραγματική εξουσία, όσο αυτή δεν έχει κλονιστεί από μια κοινωνική εξέγερση. Για τον ΣΥΡΙΖΑ ενώ καταγράφει το «δογματικό ευρωπαϊσμό» της ηγεσίας του, η βασική εκτίμηση είναι ότι πρόκειται για ένα ιδιόμορφο μικροαστικό-εργατικό κόμμα που διατηρεί «ανεξαρτησία από την αστική τάξη». Ωστόσο: «Το δίλημμα που μπαίνει και θα επανέρχεται αμείλικτο μπροστά στον ΣΥΡΙΖΑ είναι ριζοσπαστικοποίηση ή καθήλωση στο ρόλο μιας πολιτικής “φούσκας” με ημερομηνία λή-ξης». Η εκτίμηση για το ΚΚΕ είναι σα συσπειρώνει ένα πολύχρωμο αγωνιστικό δυναμικό, αλλά καταφεύγει σε έναν αδιέξοδο απομονωτισμό. «Επαναστατικό στα λόγια, αλλά πολύ λίγο επικίνδυνο στην πράξη». Λειτουργεί, όπως γράφει, ως μικροαστικό-εργατικό κόμμα, αλλά με διαφορετικό τρόπο από το ΣΥΡΙΖΑ καθώς στο σταθερό του κοινωνικό πυρήνα ηγεμονεύουν στρώματα της «παλιάς» εργατικής και μικροαστικής τάξης που χαρακτηρίζονται από έναν «αμυντικό, ηττοπαθή αντικαπιταλισμό».

Για τα ζητήματα της ΕΕ και της ΟΝΕ υπάρχουν οι εξής επισημάνσεις: Το πρόβλημα του ευρώ αναφέρεται ως κόκκινη γραμμή για ένα νέο μαζικό πόλο της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς – που θα αποτελεί «την πιο προωθημένη πτέρυγα του ενιαίου εργατικού μετώπου» (σ. 152). Δηλαδή αφήνεται να εννοηθεί ότι το πρόγραμμα των δυνάμεων του μετώπου δεν λύνει το ζήτημα, αλλά προετοιμάζει για τη λύση του ζητήματος που όπως φαίνεται λίγο παρακάτω θα τεθεί στην ημερήσια διάταξη με πιο συνολικό τρόπο, καθώς κάποια στιγμή η κυβέρνηση της λαϊκής συμμαχίας θα κληθεί να αντιμετωπίσει το θέμα της εξόδου από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στις τελευταίες σελίδες ξεχωρίζουν μερικές ιδέες για την αντιμετώπιση του δημοκρατικού ζητήματος της εποχής μας και για την απάντηση του λαϊκού κινήματος στην κρίση του κοινοβουλευτισμού στο πνεύμα μιας «εργατικής μεταπολίτευσης», όρο που είχε χρησιμοποιήσει παλιότερα ο Κώστας Τζιαντζής στη μνήμη του οποίου αφιερώνεται το βιβλίο.

Advertisements

About Η Κόκκινη Σημαία

στην υπόθεση του νέου κομμουνιστικού προγράμματος

One response »

  1. Διαβάστε κ σχετική συνέντευξη που έδωσε ο Παπακωνσταντίνου
    http://afterhistory.blogspot.gr/2013/04/blog-post_15.html

    Απάντηση

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: