RSS Feed

«ΕΝΑ ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΠΛΑΝΙΕΤΑΙ» – ΕΚΔ. ΚΨΜ – ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΤΙΚΗ

του Γιώργου Λαουτάρη

08/04/2012, εφημερίδα ΠΡΙΝ

«ΕΝΑ ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΠΛΑΝΙΕΤΑΙ»

Επανέκδοση 20 χρόνια μετά

Ένα βιβλίο σταθμός για την αριστερή σκέψη, που πρωτοκυκλοφόρησε μέσα στη φωτιά των γεγονότων της κατάρρευσης του 1989-91, το » Ένα φάντασμα πλανιέται» του Ευτύχη Μπιτσάκη επανακυκλοφορεί απο τις εκδόσεις ΚΨΜ. Η κλασική αυτή έκδοση που για χρόνια έλειπε από τις προθήκες, δυστυχώς είναι ακόμη επίκαιρη, από την άποψη ότι τα ζητηματα κριτικής και αυτοκριτικής που έθεσε τότε ο συγγραφέας, ακόμη δεν διερευνήθηκαν σε βαθμό που να καταστησουν αυτή τη μελέτη ξεπερασμένη, μολονότι πέρασαν δύο δεκαετίες. Τα «καύσιμα» του βιβλίου που επαρκούν ακόμη για μια περιήγηση στην ιστορία του σοσιαλισμού και τις προοπτικές του σήμερα, είναι η εικονοκλαστική ματιά απέναντι στο δέος που προκαλούσε στους αριστερούς και τους κομμουνιστές η Σοβιετική Ένωση και όλο το ανατολικό μπλοκ και η αναλυτική μέθοδος εξέτασης των κοινωνικών και οικονομικών συνθηκών που σφράγισαν τις κοινωνίες αυτές.

«Δεν σκοπεύω να υπερασπιστώ τίποτα, επειδή ό, τι είναι νεκρό δεν σώζεται με την υπεράσπιση και ό,τι είναι βιώσιμο δεν έχει ανάγκη από συνηγόρους», τονίζει ο Ευτ. Μπιτσάκης. Η τοποθέτηση του συγγραφέα αποφεύγει το σκόπελο της ενασχόλησης με την ιστορία του κομμουνιστικού κινήματος, απο τη μία πλευρά τη δογματική εξιδανίκευση του παρελθόντος, που κλείνει τα μάτια στην πορεία και την εξέλιξη τσυ εκφυλισμού που μάταια αναζητά την αιτία της κατάρρευσης μεταφυσικά σε «προδοσίες». Και από την άλλη μεριά, η μελέτη του Ευτ. Μπιτσάχη απορρίπτει τη σαρωτική αναθεώρηση της ιστορίας, που κάτω από τη μάσκα της κριτικής κρύβει την ταξική τυφλότητα. Πρόκειται για μια τρίτη θέση, υπεράσπισης διά της αυστηρής κριτικής με υλιστικούς όρους. «Οι κοινωνίες σοβιετικού τύπου διαμορφώθηκαν σε συνθήκες πσυ αντικειμενικά δεν ευνοούσαν τη δημιουργία αυθεντικών σοσιαλιστικών σχέσεων», είναι μια από τις βασικές εκτιμήσεις τσυ βιβλίου.

Το μεγαλύτερο μέρος της ανάλυσης αφορά τη Σοβιετική Ένωση. Αξιοσημείωτη όμως είναι και η σταχυολόγηση ειδήσεων, ντοκουμέντων και αναλύσεων για τις υπόλοιπες μία προς μία χώρες του «υπαρκτού», μια παρουσίαση πραγματικά διαφωτιστική. Το «χρονικό της ατιμίας» ολοκληρώνεται με τη λακωνική διαπίστωση πως «το κόμμα και το κράτος από δυνάμεις αλλαγής, είχαν γίνει δυνάμεις συντήρησης. Η κρίση θα λυνόταν με την ανατροπή τους», ένα θεωρητικό σχήμα που διαπερνά όλη τη μελέτη. Όπως δηλώνει επιλογικά ο συγγραφέας, το «Ένα φαντασμα πλανιέται» δεν είναι παρά το πρώτο μέρος μιας ανάλυσης της οποίας η συνέχεια είναι «η απόπειρα για προσέγγιση των προβλημάτων πσυ πρέπει να αντιμετωπίσει κάθε προσπάθεια για αναγέννηση τη Αριστεράς και του επαναστατικού κινήματος». Έστω κι αν αυτό το δεύτερο μέρος παραμένει άγραφο, βάζει τη σφραγίδα του σε όσα προηγούνται, γεγονός που συνιστά και την αξια του βιβλίου.

Advertisements

About Η Κόκκινη Σημαία

στην υπόθεση του νέου κομμουνιστικού προγράμματος

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: