RSS Feed

Η ΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΕΕ ΚΑΙ Η ΑΠΟΤΥΧΙΑ ΤΩΝ «ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΩΤΗΡΙΑΣ» ΤΗΣ

του Σταύρου Μαυρουδέα

27/01/2012

Η κρίση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η αποτυχία των «σχεδίων σωτηρίας» της


Ι. Η κρίση της ευρωπαϊκής ιμπεριαλιστικής ολοκλήρωσης

Ε.Ε.

Το έτος 2011 (και όπως φαίνεται σήμερα πολύ πιθανό το 2012 επίσης) σημαδεύτηκε από την κρίση του ενός από τους κύριους πυλώνες του διεθνούς καπιταλισμού: της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Αυτό που συνήθως περιγράφεται ως κρίση της Ευρωζώνης (αυστηρή έννοια του όρου της Ευρωπαϊκής Νομισματικής Ένωσης – ΟΝΕ) είναι στην πραγματικότητα μια κρίση του συστήματος στο συνολικό οικοδόμημα της ΕΕ, όπου η ΟΝΕ είναι η πιο προωθημένη δομή του.

Η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση ήταν ένα από τα πιο φιλόδοξα σχέδια του 20ου αιώνα, οι αστικές τάξεις της Ευρώπης προσπάθησαν να διαμορφώσουν ένα ενοποιημένο ιμπεριαλιστικό μπλοκ στην ίδια περιοχή του κόσμου όπου ο καπιταλισμός γεννήθηκε, κυρίως με τη μορφή του έθνους-κράτους, και όπου οι συγκρούσεις μεταξύ των εθνικών καπιταλισμών πήρε από τις πιο άγριες μορφές. Στην πραγματικότητα, πίσω από την πρόσοψη μιας κοινής ευρωπαϊκής ταυτότητας κ.λπ., είναι μια ιμπεριαλιστική πυραμιδική δομήΣτην κορυφή υπάρχει μια χούφτα προηγμένων και ισχυρών ηγεμονικών καπιταλιστικών οικονομιών (τα οποία έχουν παρόμοιες δομές και συνδέονται στενά μεταξύ τους, αλλά ποτέ δεν χάνουν την ξεχωριστή εθνική ταυτότητα τους). Στο ενδιάμεσο επίπεδο υπάρχουν αρκετά λιγότερο ισχυρές και λιγότερο προηγμένες καπιταλιστικές οικονομίες. Τέλος, η βάση της πυραμίδας αποτελείται από τις χώρες του λεγόμενου «ευρω-περιφέρεια», δηλαδή πιο αδύναμες οικονομίες. Αυτό το πυραμιδικό μπλοκ κυριαρχεί σε άλλες λιγότερο ανεπτυγμένες οικονομίες και περιοχές και ανταγωνίζεται με τις άλλες μεγάλες διεθνείς πόλους (κυρίως τις ΗΠΑ και τη λεκάνη του Ειρηνικού). Αλλά ιμπεριαλιστικές σχέσεις υπάρχουν και στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής μπλοκ και μεταξύ των διαφόρων επιπέδων της. Ιμπεριαλιστική εκμετάλλευση λαμβάνει χώρα μέσω της μεταφοράς του πλούτου από την ασθενέστερη σε ισχυρότερες οικονομίες.

Το έργο της Ευρωπαϊκής ιμπεριαλιστικής ολοκλήρωσης πέρασε από διάφορες φάσεις και αντιμετώπισε αρκετές κρίσιμες στιγμές (αποτυχίες της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής και του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Συστήματος, κλπ.). Κάθε φορά που τους ξεπέρασε μέσα από μια φυγή προς τα εμπρός που βάθυνε διασυνδέσεις και τη διαδικασία ολοκλήρωσης, ενώ ταυτόχρονα αγνοεί τα προβλήματα και τις αντιφάσεις. Φαίνεται ότι η τρέχουσα οικονομική κρίση – που ξέσπασε το 2007 – βάζει ένα τέλος σε αυτό το παιχνίδι. Φέρνει στο προσκήνιο εγγενείς αντιφάσεις της, με έναν τρόπο που η φυγή προς τα εμπρός δεν μπορεί πλέον να αντεπεξέλθει.

II. Η κατανόηση των κρίσεων της ΕΕ.

Υπάρχουν δύο βασικές εξηγήσεις για τη σημερινή κρίση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με την πρώτη – που προέρχονται κυρίως από την ηγεμονική κορυφή της ΕΕ – η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση δεν έχει διαρθρωτικές προεπιλογές και τα προβλήματά της είναι κατά βάση με γνώμονα τις πολιτικές. Δηλαδή, οι χώρες της κατώτερης βαθμίδας της (PIGS – Πορτογαλία, Ιρλανδία, Ελλάδα και Ισπανία) ακολούθησαν συνετή οικονομική πολιτική από το «να καταναλώνουν περισσότερο από ό, τι μπορούσαν να αντέξουν οικονομικά» (κυρίως μέσω υπερβολικών μισθολογικών αυξήσεων;). Αυτό το «κόμμα» είχε την υποστήριξη των δημοσιονομικών ελλειμμάτων τα οποία χρηματοδοτήθηκαν από εξωτερικό δανεισμό (διευκολύνεται από το χαμηλό κόστος δανεισμού που το ευρώ τους προσφέρεται).

Ξεπερνώντας αυτές  οι απερίσκεπτες χώρες κάθε όριο  οδηγήθηκαν σε υπερβολικό χρέος που έλαβε συνήθως τη μορφή των δίδυμων ελλειμμάτων (δημοσιονομικό έλλειμμα και εξωτερικό χρέος). Αλλά τα προβλήματα των PIGS  απειλούν να «μολύνουν» τα υγιή ανώτερα «διαζώματα» και να θέσουν σε κίνδυνο ολόκληρο το οικοδόμημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έτσι οι συνετοί «εταίροι» τους πρέπει να τους διασώσουν μέσω προγραμμάτων δανειοδότησης, αλλά την ίδια στιγμή να τους επιβάλλουν αυστηρή λιτότητα και προγράμματα ιδιωτικοποιήσεων τα οποία τους μετατρέπουν σε οικονομικά προτεκτοράτα τους.

Η δεύτερη ερμηνεία γενικά – που απορρέουν κυρίως από τις ΗΠΑ και την Αγγλία, η πλησιέστερη ευρωπαϊκή σύμμαχός της, – αναγνωρίζει ορισμένα διαρθρωτικά προβλήματα στην ευρωπαϊκή δομή ολοκλήρωσης. Δηλαδή το γεγονός ότι δεν είναι μια βέλτιστη νομισματική ζώνη. Στη μαρξιστική άποψη, αυτό σημαίνει ότι η Ευρωζώνη αποτελείται από πολύ διαφορετικές οικονομίες (δηλαδή είναι γεμάτη από disproportionalities) που έχουν συμπιεστεί στο ζουρλομανδύα του ενιαίου νομίσματος (ευρώ). Η τελευταία αφορά σε ορισμένες από αυτές τις οικονομίες, αλλά όχι σε άλλους. Αυτή η άνιση και δυσλειτουργική δομή είναι επιρρεπής σε προβλήματα, ιδιαίτερα σε περιόδους οικονομικών κρίσεων που έπληξαν διαφορικά της χώρες-μέλη. Για να το θέσουμε απλά, η οικονομική κρίση επιτείνει την εγγενή δυσαναλογία και τα άνισα επίπεδα ανάπτυξης της Ευρωζώνης, επειδή επηρεάζουν ανομοιογενώς τα συστατικά της μέρη. Η λύση είναι είτε η Ευρωζώνη να εξελιχθεί σε μια πλήρη οικονομική ένωση (π.χ. με τη δημοσιονομική ενοποίηση και ως εκ τούτου μεταφέρει τον πλούτο από τις πλουσιότερες προς τις φτωχότερες, ώστε να εξισορροπήσει τις ανισομέρειές του) ή ακολουθεί μια πορεία ελεγχόμενης αποσύνθεσης που δεν την άφησε υπό κατάρρευση. Το τελευταίο, επειδή, ενώ οι ΗΠΑ θέλουν να εξαλείψει την απειλή από την ΕΕ κατά την παγκόσμια ηγεμονία, αλλά δεν θέλουν μια ανεξέλεγκτη κατάρρευση της ΕΕ, θα δημιουργήσει ένα στρατηγικό κενό στην Ευρώπη και κατά πάσα πιθανότητα θα οδηγήσει σε μια αναδιάταξη των διεθνών συμμαχιών (π.χ. μια εταιρική σχέση μεταξύ της γερμανικής και της ρωσικής αστικές τάξεις).

Και οι δύο ερμηνείες είναι χαρακτηριστικό του πολιτικού βολονταρισμού και της απολογητικής μυωπίας της αστικής θεωρίας. Πάνω απ ‘όλα, και οι δύο ερμηνείες αγνοούν το ρόλο της τρέχουσας οικονομικής κρίσης. Η αστική θεωρία όχι μόνο απέτυχε εντελώς να προβλέψει την τρέχουσα οικονομική κρίση, αλλά, όταν αυτή ξέσπασε,  έσπευσε να την προφέρει ως μια απλή οικονομική κρίση. Έτσι, αγνοείται – όπως και ριζική συγγενείς της για την εξήγηση χρηματιστικοποίησης – τις βαθιές ρίζες της κρίσης στην ίδια την παραγωγική δομή του καπιταλισμού. Με λίγα λόγια, η αστική θεωρία εξέτασε την κρίση ως αποτέλεσμα πιθανής λάθους ενέργειας (κυρίως οικονομική απληστία) και όχι ως διαρθρωτικό αποτέλεσμα της λειτουργίας του καπιταλιστικού συστήματος. Επιπλέον, έσπευσε να ανακοινώσει το τέλος της το 2011 μετά τη συντονισμένη δράση των καπιταλιστικών κρατών. Φυσικά, σήμερα η ερμηνεία αυτή θα μπορούσε να αποδειχθεί απλώς ευσεβής πόθος ενώ μια «διπλή βουτιά» στις μέρες μας είναι ευρέως αναμενόμενη.

Μια μαρξιστική ερμηνεία της τρέχουσας κρίσης της ΕΕ στην ΕΕ πρέπει να ξεκινήσει ήδη από την οικονομική κρίση που ξέσπασε το 2007-8 (η πρώτη μεγάλη καπιταλιστική κρίση του 21ου αιώνα). Η τρέχουσα οικονομική κρίση είναι συνέπεια της διαρθρωτικής κρίσης του 1973 – η οποία απαιτεί μία ριζική αναδιάρθρωση της «εσωτερικής αρχιτεκτονικής» του καπιταλιστικού συστήματος – και η αποτυχία των διαδοχικών κυμάτων της καπιταλιστικής αναδιάρθρωσης που ακολούθησε για να δημιουργήσει τέτοιο νέο και λειτουργική αρχιτεκτονική. Αυτά τα κύματα των καπιταλιστικών αναδιαρθρώσεων πέτυχαν μόνο εν μέρει να αντιστρέψουν την πτωτική τάση του ποσοστού κέρδους και την απελευθέρωση της υπερσυσσώρευσης κεφαλαίου. Ειδικά το τελευταίο κύμα, ο νεοφιλελευθερισμός, οδήγησε σε ένα κύμα της διεθνοποίησης του κεφαλαίου (της λεγόμενης «παγκοσμιοποίησης»). Μόλις ολοκληρωθεί αυτή, κατέφυγε παραπαίουσα  στην εκτεταμένη χρήση του πλασματικού κεφαλαίου, σε συνδυασμό με το πιστωτικό χρήμα (το λεγόμενο «χρηματιστικό»). Αυτό το Deus-Ex-machina κατάφερε να αναβάλει την έκρηξη της κρίσης αλλά, ταυτόχρονα, ενισχύει περαιτέρω το πρόβλημα της υπερσυσσώρευσης κεφαλαίου της κεφαλαίου. Από τη στιγμή που η κερδοφορία του παραγωγικού κεφαλαίου – υπό την αιγίδα της όποιας υπεραξίας (και, συνεπώς, το συνολικό κέρδος) προέρχεται, η κρίση επανεμφανίστηκε σε όλο της το μεγαλείο. Η «χρηματιστικοποίηση» έδωσε μόνο μια προσωρινή ανάπαυλα στην κρίση της κερδοφορίας, αλλά με ένα πολύ υψηλό κόστος. Δηλαδή, αυξήθηκε σημαντικά το ποσοστό της υπεραξίας που προέρχεται από το παραγωγικό κεφάλαιο, αλλά προκύπτει για το χρηματικό κεφάλαιο. Έτσι επιδεινώνεται περαιτέρω η πτώση κερδοφορίας του παραγωγικού κεφαλαίου.

Για να ξεπεράσουν τα κράτη καπιταλιστική κρίση εγκατέλειψαν βιαστικά τα νεοφιλελεύθερα πιστεύω τους και κατέφυγαν μαζικά στην κρατική παρέμβαση για τη στήριξη της καπιταλιστικής κερδοφορίας. Αυτή η επιδότηση της συσσώρευσης κεφαλαίου και του κέρδους από δημόσιους πόρους, ενίσχυσε τα συνήθως προϋπάρχοντα δημοσιονομικά ελλείμματα. Οι περισσότερες χώρες με σκοπό την κάλυψη αυτών των ελλειμμάτων, προσέφυγαν σε διεθνή δανεισμό που οδηγεί στην εκτίναξη του εξωτερικού χρέους. Καθώς οι φόβοι κατάρρευσης (η «επιστροφή της κρίσης» και η διπλή ύφεση) αυξήθηκαν, αυτό οδήγησε στην περίπτωση πολλών χωρών, σε μια δραματική αύξηση του δανεισμού. 

Η οικονομική κρίση έχει μία άλλη κρίσιμη επίπτωση. Επιδεινώνει τις διεθνείς ανταγωνισμούς και συγκρούσεις, ιδιαίτερα μεταξύ των μεγάλων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων. Κάθε μια από τις μεγάλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις προσπαθεί να περάσει το βάρος της κρίσης στις άλλες χώρες. Με το ξέσπασμα της κρίσης, οι ΗΠΑ ενέκριναν ένα μείγμα πολιτικής που χαρακτηρίζεται από (α) μια επεκτατική δημοσιονομική πολιτική και (β) μια πολύ χαλαρή νομισματική πολιτική (επιτόκια σχεδόν στο μηδέν και τα διαδοχικά προγράμματα Ποσοτικής Χαλάρωσης). Μια παρόμοια διαδρομή υιοθετήθηκε από πολλές άλλες οικονομίες και κυρίως την Κίνα. Η τελευταία εφαρμόζει μια επεκτατική δημοσιονομική, αλλά όχι πολύ χαλαρή νομισματική πολιτική (η Κίνα δεν έχει κανένα πρόβλημα χρηματοδότησης, δεδομένου ότι έχει την αφθονία των πόρων). Αντίθετα, η ΕΕ έχει ακολουθήσει ένα μίγμα πολιτικής (α) μια σφιχτή δημοσιονομική πολιτική και (β) αυστηρότερη νομισματική πολιτική (π.χ. μείωση των επιτοκίων ήταν πιο αργή και μικρότερα από τα FED). Αυτό σήμαινε ότι οι ΗΠΑ και η Κίνα «φουσκώνουν» τις οικονομίες τους να αντιμετωπίσουν τον άμεσο κίνδυνο της κρίσης, αλλά και φλερτάρουν με τον κίνδυνο της διάρρηξης της «φούσκας» που θα ταράξει τη διεθνή θέση τους. Από την άλλη πλευρά, η ΕΕ επιδιώκει να εκμεταλλευτεί τις «φούσκες» των ανταγωνιστών της (από πωλήσεις στις αγορές τους), ενώ διατηρεί τη δική της οικονομία και φυσικά δεν παρέχει παρόμοιες εγκαταστάσεις με τους ανταγωνιστές της. Σε μια πρόσφατη συνέντευξη του Volker Treier (Wall Street Journal, 25/1/2012) , επικεφαλής οικονομολόγος της επιμελητηρίων της Γερμανίας του εμπορίου δήλωσε ότι η οικονομία της Γερμανίας (η οποία αντιπροσωπεύει το 30% της ευρωζώνης) έχει ωφεληθεί από την ισχυρή ανάπτυξη στις αναδυόμενες αγορές, όπως η Κίνα και την ανάκαμψη της οικονομίας των ΗΠΑ.
Ταυτόχρονα, η ΕΕ ξεκίνησε μια διαδικασία «εσωτερικής κινεζοποίησης» πιέζοντας την ευρώ-περιφέρεια (ιδιαίτερα τα PIGS) στην παγίδα του χρέους. Δηλαδή, η ηγεμονία του Ευρωπαϊκού καπιταλισμού κατασκευαστηκε από την έκρηξη του εξωτερικού χρέους των PIGS (από το χειρισμό των στατιστικών, φήμες επιθέσεις διάδοση και υπολογίζεται). Το γεγονός αυτό οδήγησε ήδη τρεις από αυτούς (Ελλάδα, Ιρλανδία και Πορτογαλία) στο ζουρλομανδύες της ΕΕ-ΕΚΤ-ΔΝΤ, στα μνημόνια και τα προγράμματα λιτότητας τους. Μέσω αυτών των μνημονίων οι ευρώ-περιφερειακές χώρες υπήχθησαν σε μια σπειροειδή ύφεση, η οποία συνοδεύτηκε από δραστικές μειώσεις των μισθών και ραγδαία επιδείνωση των εργασιακών σχέσεων σε σημείο που τείνουν προς εκείνες της κινεζικής οικονομίας. Με άλλα λόγια, ο ευρώ-πυρήνας προσπαθεί να δημιουργήσει τη δική του εσωτερική «Κίνα». Η κίνηση αυτή δεν αφήνει ανεπηρέαστες τις αστικές τάξεις των ευρω-περιφερειακών χωρών. Και θα πρέπει να λάβουν σημαντική επίπτωση από τα μνημόνια. Με λίγα λόγια, αυτές τις ευρω-περιφέρειας μένουν πίσω στο διεθνή καταμερισμό της εργασίας και χάνουν την οικονομική τους κυριαρχία.

Αλλά αυτό το σχέδιο της ΕΕ είναι πάρα πολύ έξυπνο για να γίνει πραγματικότητα. Οι άλλοι μεγάλοι παγκόσμιοι ιμπεριαλιστικοί πόλοι, δεν επιτρέπουν στην ΕΕ να παίξει στις πλάτες τους. Έτσι – ειδικά μέσω των δήθεν ανώνυμων «αγορών» και των οργανισμών αξιολόγησης (δύο βασικά εργαλεία που επηρεάζονται αποφασιστικά από τις ΗΠΑ) – η κρίση του χρέους της ευρω-περιφέρειας είχε μετατραπεί σε κρίση χρέους από το σύνολο της ΕΕ, καθώς και η κρίση του ευρώ . Αυτό που ξεκίνησε ως μια ελεγχόμενη πυρκαγιά μέσα σε ζώνες πυροπροστασίας, έγινε μια ανεξέλεγκτη πυρκαγιά. Έτσι, ο άλλος παγκόσμιος ιμπεριαλιστικός πόλος, ωθεί την ΕΕ να «φουσκώσει» την οικονομία της – τόσο μέσω χρέους (ευρωομόλογα, κ.λ.π.), αλλά κυρίως μέσω μιας ευρωπαϊκής πολιτικής για ποσοτική χαλάρωση. Φυσικά αυτό θα μπορούσε να θέσει την ταφόπλακα στα όνειρα της για μια συνολική ευρωπαϊκή ιμπεριαλιστική ηγεμονία και να αφήσει τον Ευρωπαϊκό ιμπεριαλιστικό πόλο πίσω από τους ανταγωνιστές της. Για το λόγο αυτό η Γερμανία –  (κατά τη διάρκεια διοίκησης του Σρέντερ SPD-Πράσινοι  ) με τη δική της «εσωτερική κινεζοποίηση», με τη μείωση του μισθολογικού κόστους και την επέκταση των ευέλικτων σχέσεων εργασίας – αντιστέκεται σθεναρά σ’ αυτή την προοπτική.

III. Η αποτυχία της «σχέδια σωτηρίας» των διαδοχικών ΕΕ

Μόλις η κρίση της ΕΕ ήρθε στο προσκήνιο, οι Ευρωπαϊκές αστικές τάξεις έκαναν πολλές προσπάθειες για να το ξεπεράσουν. Ωστόσο, όλα τα μεταγενέστερα «σχέδια σωτηρίας» της ΕΕ (συμπεριλαμβανομένης και της τελευταίας από τις ένατης Δεκεμβρίου 2011) έχουν καεί, λόγω της δυσπιστίας των αγορών προς την αποτελεσματικότητά τους.

Η πρώτη παρτίδα των σχεδίων έχει στόχο να δείξει ότι η ΕΕ δεν θα επιτρέψει σε κανένα από τα μέλη της να προεπιλεγεί. Αυτό βασίζεται σε δύο άξονες. Το πρώτο ήταν ότι η ηγεμονική ευρώζώνη δανείζει κάποια χρήματα για την πολιορκούμενη ευρωπεριφέρεια, αλλά με ακραία τσιγκουνιά. Τα κανάλια γι ‘αυτό είναι διακρατικά δάνεια και τη δημιουργία ενός ταμείου έκτακτης ανάγκης, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας – EFSF (εγκαινιάστηκε στις 9 Μαΐου 2010). Είναι χαρακτηριστικό της τσιγκουνιά τους, η κυνική δήλωση από τον Υπουργό Οικονομικών της Γερμανίας Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ότι η Γερμανία δεν έχει πληρώσει πραγματικά πολλά χρήματα στα ταμεία διάσωσης, αλλά έχει δώσει κυρίως εγγυήσεις. Ο δεύτερος άξονας ήταν η επιτάχυνση της διαδικασίας της «εσωτερικής κινεζοπίησης» της ευρω-περιφέρειας. Το σχέδιο αυτό απέτυχε πολύ σύντομα, καθώς η «πίεση των αγορών» δοκιμάζει τα όρια αυτών των μηχανισμών σωτηρίας (και κυρίως την επάρκεια των κεφαλαίων τους) και οι πολιτικές των μνημόνιων οδήγησε την ευρώ-περιφέρεια σε μια απότομη σπείρα ύφεσης που εκτροχιάστηκε πέρα απ’ όλες τις προβλέψεις τους .

Στην επόμενη παρτίδα των σχεδίων της ηγεμονικής ευρώ-ζώνης, θα προστεθούν κάποια περισσότερα χρήματα στα ταμεία διάσωσης. Θα ενταθούν λίγο το EFSF (π.χ. συμφωνία τις 24 Ιουνίου 2010) και υποσχέθηκε τη δημιουργία ενός μόνιμου μηχανισμού διάσωσης (την Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας – ESM, τον Οκτώβριο του 2010). Όμως η χρηματοδότηση για αυτούς τους μηχανισμούς βασίστηκε κυρίως στη δημιουργία ορισμένων «τοξικών προϊόντων» (με τη μορφή SPIVs με υψηλή μόχλευση) που θα πωλούνταν στην Κίνα και τη Ρωσία (και άλλες αναδυόμενες οικονομίες επίσης). Αυτό, βέβαια, ήταν ένα ηλίθιο αστείο αφού σε περιόδους ακραίας «τοξικότητας» στο διεθνές σύστημα, καμία δεν ήταν αρκετά ηλίθια για να αγοράσει «τοξικά προϊόντα» της ΕΕ. Ιδιαίτερα σε περιόδους, όπου η ΕΕ βρίσκεται στο μάτι του κυκλώνα του χρέους. Ως εκ τούτου, τόσο η Κίνα όσο και η Ρωσία αρνήθηκαν να συμμετάσχουν.
Το πρόσφατο σχέδιο (9 Δεκεμβρίου 2011) δεν είχε καλύτερη τύχη και είναι ήδη σχεδόν νεκρό. Αυτό το σχέδιο προβλέπει μία νέα ευρω-συνθήκη για βαθύτερη δημοσιονομική ενοποίηση με αυστηρότερους κανόνες προϋπολογισμού, και πιο πειθαρχμένη οικονομική πολιτική των μελών της. Κυριότερες διατάξεις του περιλαμβάνουν:

• ένα ανώτατο όριο του 0,5% του ΑΕΠ σε ετήσια διαρθρωτικά ελλείμματα
• αυτόματες κυρώσεις για τις χώρες των οποίων το δημόσιο έλλειμμα υπερβαίνει το 3% του ΑΕΠ
• κατοχύρωση αυτούς τους αυστηρότερους κανόνες στα συντάγματα των χωρών μελών
• επίσπευση εισαγωγής ESM (Ιούλιος 2012)
• επαναξιολόγηση της επάρκειας των 500 δισ. ευρώ, όριο για το ESM
• Η ΕΕ συνεισφέρει έως και 200 δις ευρώ για το ΔΝΤ για να βοηθήσει το χρέος που επλήξε από τα μέλη της ευρωζώνης

Αυτό το νέο σχέδιο, κατ ‘ουσίαν, υπόσχεται μια μακροπρόθεσμη λύση σε ένα πιεστικό βραχυπρόθεσμο πρόβλημα. Προσφέρει την «κινεζοποίηση» όχι μόνο της ευρώ-περιφέρειας, αλλά και των χωρών της ευρωζώνης. Αυτό συνεπάγεται μια βίαιη επιδείνωση των συνθηκών εργασίας και διαβίωσης της εργατικής τάξης σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες και, κατά συνέπεια, επιδεινώνει τις κοινωνικές συγκρούσεις με απρόβλεπτα αποτελέσματα. Αυτή είναι μια πολύ μακροχρόνια λύση, δεδομένου ότι λαμβάνει αρκετό χρόνο για να λάβει χώρα και πολύ το αποτέλεσμά της δεν είναι καθόλου ασφαλές. Από την άλλη πλευρά, η κρίση της ΕΕ έχει ένα πολύ πιο βραχυπρόθεσμο πρόβλημα να αντιμετωπίσει: πώς να λύσει το κυρίαρχο πρόβλημα του χρέους στην περιοχή. Αυτό το πρόβλημα απαιτεί άμεση απάντηση. Επιπλέον, αυτό το νέο σχέδιο έχει πολλά άλλα στρατηγικά προβλήματα.

Κατ ‘αρχάς, αυτό συνεπάγεται περαιτέρω ενίσχυση της γερμανικής ηγεμονίας (που ακόμη και η Γαλλία είναι ολοένα και πιο δύσκολο θα ανεχθεί).

Δεύτερον, ο άλλος παγκόσμιος ιμπεριαλιστικός πόλος γνωρίζουμε ότι θα στραφεί εναντίον της και δεν είναι διατεθειμένος να της επιτρέψει να προχωρήσει απρόσκοπτα. Ημη συμμετοχή της Μ. Βρετανίας πιθανότατα δεν συνέβη χωρίς την κρυφή συγκατάθεση του διατλαντικού συμμάχου της (των ΗΠΑ). Επιπλέον, μπλοκάρει αποτελεσματικά το δρόμο για μια νέα συνθήκη της ΕΕ και οδήγησε προς την κατεύθυνση της πιο προβληματικής πορεία μιας συνθήκης μεταξύ των κυβερνήσεων.

Τρίτον, αυτή η διαδικασία της υπογραφής μιας συνθήκης μεταξύ των κρατών είναι γεμάτη κινδύνους. Απαιτεί συνταγματικά πραξικοπήματα τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο. Καθώς η κρίση της ΕΕ βαθαίνει – έχει ήδη αγγίξει όχι μόνο την Ιταλία αλλά και τη Γαλλία – δεν είναι καθόλου βέβαιο αν οι κοινωνικές και πολιτικές αναταραχές θα επιτρέψουν την υλοποίησή της. 
Για όλους αυτούς τους λόγους οι «ανώνυμες αγορές» υπογράφουν με την τελευταία σχέδιο. Ειδικότερα, τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Κίνα πιέζουν την ΕΕ για την βραχυπρόθεσμη λύση της Ευρωπαικής ποσοτικής χαλάρωσης. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ΕΕ προετοιμάζεται για μια νέα διάσκεψη και πιθανότατα άλλο «σχέδιο σωτηρίας» (στο τέλος του Ιανουαρίου 2012). Ήδη, όμως, η ΕΚΤ όλο και περισσότερο αναγκάζεται προς μια μορφή ήπιας ποσοτικής χαλάρωσης. Αυτό γίνεται – τουλάχιστον προς το παρόν – επιλεκτικά (για παράδειγμα στην πρόσφατη ιταλική δημοπρασία-spreads), αλλά με αυξημένους ρυθμούς.

ΠΗΓΗ:  www.stavrosmavroudeas.wordpress.com

μτφρ.: Η ΚΟΚΚΙΝΗ ΣΗΜΑΙΑ

Advertisements

About Η Κόκκινη Σημαία

στην υπόθεση του νέου κομμουνιστικού προγράμματος

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: