RSS Feed

ΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΤΟΥ ΛΕΝΙΝ ΚΑΙ Η ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ 2010

του Πέτρου Παπακωνσταντίνου

18-4-2010, εφημερίδα ΠΡΙΝ

Από το οικονομικό σοκ στην πολιτική αφύπνιση

ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ

Η οξεία οικονομική κρίση την οποία διανύουμε αφύπνισε ευρύτατες λαϊκές μάζες από τον πολιτικό λήθαργο. Και στο τελευταίο καφενείο γίνεται λόγος, έστω και ελέω ΤV, για σπρεντς και ελλείμματα, ευρώ και ΔΝΤ, έξοδο από την Ευρωπαϊκή Ένωση και στάση πληρωμών. Η απότομη επιδείνωση του βιοτικού επιπέδου, η οποία κάποτε γίνεται πραγματική αγωνία για την επιβίωση, ωθεί σε αναζητήσεις ρηξικέλευθων πολιτικών απαντήσεων, αν και από μόνη της δεν προδικάζει την κατεύθυνση τους. Τίποτα δεν αποκλείει να αφομοιωθούν αυτές οι αναζητήσεις από ανοιχτά αντιδραστικές, ρατσιστικές, απολυταρχικές κατευθύνσεις, στη λογική του εθνοτικού -αστυνομικού κράτους εναντίον των μεταναστών και του κοινού εγκλήματος, το οποίο θρέφεται αναπότρεπτα από τη φτώχεια και την ανεργία. Σε κάθε περίπτωση, είναι φανερό ότι η τρέχουσα κρίση μας έσπρωξε θέλοντας και μη σε μια καινούργια περίοδο ταξικών αγώνων, τερματίζοντας τον κύκλο που άνοιξε το 1989-’90 με την κατάρρευση του ανατολικού μπλοκ, και τη στρατηγική αποδυνάμωση του δυτικού, εργατικού κινήματος. Αν μέχρι χθες το βάρος στις προσπάθειες των διάσπαρτων δυνάμεων της επαναστατικής Αριστεράς έπεφτε, μοιραία ως ένα βαθμό, στην ιδεολογική ανασυγκρότηση, σε μια αναγκαστική «πορεία στην έρημο», σήμερα επιβάλλεται να πέσει στη χάραξη και υλοποίηση μιας πολιτικής γραμμής μαζών. Κι αν μέχρι χθες η αντισυστημική πολιτική είχε αναδιπλωθεί, σε μεγάλο βαθμό, στις σφαίρες του πολιτισμού, της θεωρίας και των κατακερματισμένων κινημάτων, σήμερα επιστρέφει στα κεντρικά ζητήματα της οικονομίας και του κράτους, του πλούτου και της εξουσίας.

Φυσικά, το «πριν» και το «τώρα» δεν χωρίζονται με σινικά τείχη: Η αλλαγή ατμόσφαιρας είχε προετοιμαστεί, κατά κάποιο τρόπο, από οικονομικές κρίσεις με διεθνή αντίκτυπο, όπως η κρίση της ΝΑ Ασίας, το 1997-’98, που έδρασε καταλυτικά για να γεννηθεί το ρεύμα του Σιάτλ και της Γένοβας και η κρίση του Νάσνταγκ, το 2001, που απομυθοποίησε τη «Νέα Οικονομία» και έβαλε την Αμερική στην αδιέξοδη τροχιά του νεοσυντηρητισμού και της Αυτοκρατορίας. Επιπλέον, η οξύτητα της σημερινής κρίσης και των πολιτικών της διακυβευμάτων δεν σημαίνουν ότι οδηγούμαστε σε μία αποφασιστική μάχη, όπου θα κριθούν τα πάντα, στο εγγύς μέλλον – άλλωστε οι δυνάμεις της κοινωνικής αλλαγής, στην Ελλάδα και διεθνώς, είναι πάρα πολύ ασθενικές, ακόμη, ώστε να μπορεί κανείς να ελπίζει στα σοβαρά σε νίκη, σε μια τέτοια περίπτωση. Το πιθανότερο είναι ότι έχουμε εισέλθει σε μια ολόκληρη σειρά σοβαρών αναμετρήσεων με ορίζοντα δεκαετίας, που θα κρίνουν την αναγέννηση της κομμουνιστικής προοπτικής και της μισθωτής εργασίας για μια ολόκληρη ιστορική εποχή.

 

ΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΤΟΥ ΛΕΝΙΝ ΚΑΙ Η ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ 2010

 

Η τρέχουσα κρίση μας σπρώχνει σε μια καινούργια περίοδο ταξικών αγώνων, τερματίζοντας τον κύκλο που άνοιξε το 1989-’90. Η επαναστατική Αριστερά σήμερα επιβάλλεται να διαμορφώσει μια πολιτική γραμμή μαζών, καθώς αναδεικνύονται τα κεντρικά ζητήματα της οικονομίας και του κράτους, του πλούτου και της εξουσίας. Χρήσιμες σ’ αυτή την προσπάθεια οι προσεγγίσεις του Λένιν το 1917.

Η αλλαγή της κατάστασης επι­βάλλει αλλαγή των μεθόδων σκέψης και δράσης. Ιδιαίτερα στην Ελλάδα, που δεν αποκλεί­εται να αναδειχθεί σε έναν από τους αδύναμους κρίκους της ιμπεριαλι­στικής αλυσίδας λόγω της εξαιρετικής συμπύκνωσης αντιθέσεων, που οδηγούν τον ελληνικό κοινωνικό σχηματισμό σε μια τριπλή κρίση, σαν κι αυτές που συμ­βαίνουν μια φορά στα πενήντα χρόνια: Κρίση πρωτίστως οικονομική – κοινωνι­κή, που οδηγεί σε απότομη επιδείνωση την πλειονότητα του «λαού», δηλαδή των εργατικών και μικροαστικών στρωμάτων ταυτόχρονα. Κρίση «εθνική», κα­θώς διαμορφώνονται συνθήκες πραγματικής λεηλασίας από το διεθνές χρηματιστικό κεφάλαιο, υ­ποβάθμισης της Ελλάδας στον πα­γκόσμιο καταμερισμό εργασίας και οικονομικής «κατοχής» από τις ιμπεριαλιστικές μητροπόλεις ΗΠΑ και ΕΕ. Και κρίση πολιτική, κρίση του α­στικού κοινοβουλευτισμού που απαξιώ­νεται ραγδαία, καθώς τον ένα μήνα οι πολίτες λιντσάρουν εκλογικά τη Νέα Δη­μοκρατία, αναδεικνύοντας ένα ΠΑΣΟΚ που υπόσχεται αναδιανομή του πλούτου, ενώ τον άλλο μήνα εισπράττουν ένα νεο­φιλελευθερισμό χειρότερο κι από εκεί­νον του Καραμανλή.

Το γεγονός ότι ΠΑΣΟΚ – ΝΔ και ΛΑΟΣ έχουν συγκροτήσει ενιαίο μέτωπο στήριξης του Προγράμματος Σταθερότη­τας, αποτελεί αδιάψευστο δείγμα χρεο­κοπίας και παρακμής της ελληνικής αστικής τάξης, η οποία δεν τολμά να δια­πραγματευτεί το παραμικρό με τις ιμπε­ριαλιστικές μητροπόλεις, με τις οποίες συμπράττει άνευ όρων για να τσακίσει προληπτικά τον «εσωτερικό εχθρό». Η κατάπτωση της εγχώριας αστικής τάξης και των πολιτικών – πνευματικών της ελίτ διαλαλούν ότι μόνο η εργατική τάξη μπο­ρεί να αναδειχθεί σε πραγματικά «εθνι­κή τάξη», ικανή να οδηγήσει τη χώρα στην οικονομική, δημοκρατική και πολι­τιστική αναγέννηση, επικεφαλής ενός ευ­ρύτερου λαϊκού συνασπισμού, σε ρήξη με το κεφάλαιο.

• Διαμορφώνεται μια τριπλή κρίση: πρωτίστως οικονομική – κοινωνική, «εθνική» και πολιτική. Ο αστικός κοινοβουλευτισμός απαξιώνεται ραγδαία.

Όπως έγραφε όμως ο Λένιν λίγους μήνες πριν τον Οκτώβρη, «όταν η ιστορία κάνει μια απότομη στροφή, συμβαίνει πολύ συχνά, ακόμη και τα πρωτοπόρα κόμματα να μη μπορούν για ένα λίγο -πολύ μακρόχρονο διάστημα να προσαρ­μοστούν στη νέα κατάσταση» και επανα­λαμβάνουν μηχανικά συνθήματα που «έ­χουν χάσει το νόημα τους τόσο ξαφνικά, όσο ξαφνική ήταν η απότομη στροφή της ιστορίας». Ανάλογη δύναμη αδράνειας εκδηλώνεται σήμερα σε μέρος της αντι-καπιταλιστικής Αριστεράς. Αγωνιστές και ρεύματα που συνέβαλαν θετικά στο να κρατηθούν ζωντανές, τα «πέτρινα χρόνια» της δεκαετίας του ’90, η κομμουνιστική ιδέα και η επαναστατική προο­πτική, αντιμετωπίζουν την τρέχουσα κρί­ση είτε ως στρατήγημα των αστών «για να μας τα πάρουν» (η περίπτωση του ΚΚΕ είναι τυπική), είτε ως απλή αφορμή για την ιδεολογική αποκάλυψη των ρεφορμιστών, πάντως όχι ως πεδίο κρισιμό­τατης μάχης και ευκαιρία πολιτικής πα­ρέμβασης με όρους εργατικής ηγεμονίας. Υπό αυτό το πρίσμα, οποιαδήποτε θετική πολιτική θέση μεταφράζεται ως διαχειρι­στική, όπως η αναφορά στο έθνος θεω­ρείται εξ ορισμού εθνικισμός, στην πα­ραγωγικότητα παραγωγισμός, στην οικο­νομία οικονομισμός, στη μεταρρύθμιση ρεφορμισμός και στο κράτος κρα­τισμός.

Ασφαλώς, ο φόβος της ενσωμά­τωσης στα μικροαστικά, ρεφορμι­στικά ρεύματα, που αναπτύσσο­νται στο έδαφος της κρίσης είναι μια κατ’ αρχήν υγιής αντίδραση στους κόλπους της κομμουνιστικής Αρι­στεράς. Γίνεται, όμως, αυτοκαταστροφι­κή στο βαθμό που οδηγεί σε πολιτική πα­ράλυση και «επαναστατική» κλειστοφοβία, που εμποδίζει τις πιο μάχιμες δυνά­μεις να βγουν από τα λαγούμια τους, στο πεδίο της ανοιχτής, μαζικής δράσης, που σημαίνει αναγκαστικά δράση με εργαζό­μενους πολύ διαφορετικών πολιτικών α­ντιλήψεων.

Στις συλλογικές μας αναζητήσεις για μια μαχητική γραμμή απάντησης στην κρίση, θα μπορούσαμε, ενδεχομένως, να αντλήσουμε πολλά χρήσιμα πράγματα α­πό ένα κριτικό ξαναδιάβασμα του Λένιν.

 Συγκεκριμένα, θα προτείναμε την μπρο­σούρα του Η καταστροφή που μας απει­λεί και πως πρέπει να την καταπολεμή­σουμε, όπως και το σύνολο των άρθρων και υλικών που περιέχονται στον Τόμο 34, στα Άπαντα (εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή). Το σύνολο αυτών των κειμένων γράφτηκαν από τις 23 Ιουλίου μέχρι τις 6 Νοεμβρίου του 1917, δηλαδή από το απο­τυχημένο πραξικόπημα του Κορνίλοφ μέ­χρι την Οκτωβριανή Επανάσταση.

Αυτό που κάνει ιδιαίτερα χρήσιμα για τις σύγχρονες αναζητήσεις μας αυτά τα κείμενα (χωρίς βέβαια να τα καθιστά τυ­φλοσούρτη) είναι ότι γράφονται σε μια περίοδο όπου η σκιά της οικονο­μικής χρεοκοπίας και αποδιοργάνω­σης πέφτει βαριά πάνω από την καπι­ταλιστική Ρωσία και ότι οι απότομες εναλλαγές της πολιτικής κατάστασης -όπου ο κίνδυνος της απολυταρχικής στροφής συνυπάρχει με τις επαναστα­τικές δυνατότητες- φέρνουν σε πρώτο πλάνο την ανάγκη αποτελεσματικής πολιτικής τακτικής. Χαρακτηριστικό του αδογμάτιστου, επαναστατικού ρε­αλισμού του Λένιν είναι το γεγονός ό­τι στο διάστημα των τριών μηνών που καλύπτει ο συγκεκριμένος τόμος, άλ­λαξε ισάριθμες φορές θέσεις αναφο­ρικά με το κατά πόσον τα σοβιέτ ήταν ή όχι ξεπερασμένα κι αν έμπαινε ή ό­χι ζήτημα ειρηνικής εξέλιξης της επα­νάστασης – ένα μάθημα για την ευελι­ξία που πρέπει να έχει η επαναστατι­κή τακτική σε συνθήκες ασυνήθιστης ρευστότητας στο συσχετισμό των δυ­νάμεων και στην αλλαγή των πολιτι­κών συνθηκών.

Στο άρθρο του «Σχετικά με τα συνθήματα», ο Λένιν υπερασπίζεται τη θέση ότι το σύνθημα «όλη η εξουσία στα σοβιέτ», που ήταν σωστό από την δημοκρατική επανάσταση του Φλεβάρη μέχρι τα αντεπαναστατικά γεγονότα του Ιούλη, «ήταν σύνθημα ειρηνικής εξέλιξης της επανάστασης προς τα εμπρός». Προ­σθέτει δε ότι «αυτό θα ήταν το πιο εύκο­λο, το πιο σύμφορο για το λαό. Ένας τέ­τοιος δρόμος θα ήταν ο πιο ανώδυνος, και γι’ αυτό ακριβώς έπρεπε να αγωνι­στούμε για το δρόμο αυτό με τον πιο δρα­στήριο τρόπο. Τώρα όμως ο αγώνας αυ­τός, ο αγώνας για το έγκαιρο πέρασμα της εξουσίας στα σοβιέτ έχει τελειώσει. Ο ειρηνικός δρόμος έχει γίνει ανέφικτος. Άρχισε ο μη ειρηνικός, ο πιο επίμονος δρόμος». Αργότερα, στο άρθρο «Ένα α­πό τα θεμελιακά ζητήματα της επανάστα­σης», θα επέστρεφε στην ίδια προβλημα­τική: «Η εξουσία στα σοβιέτ είναι το μό­νο πράγμα που θα μπορούσε να κάνει την παραπέρα εξέλιξη βαθμιαία, ειρηνι­κή, ήσυχη, τέτοια που να ανταποκρίνεται απόλυτα στο επίπεδο της συνείδησης και της απόφασης της πλειοψηφίας των λαϊ­κών μαζών, στο επίπεδο της ίδιας τους της πείρας».

Λίγο νωρίτερα, στο άρθρο του «Για τους συμβιβασμούς», ο Λένιν, αφού υ­πενθύμισε τη βιτριολική κριτική του Ένγκελς στους «ασυμβίβαστους» οπα­δούς του ανόθευτου κομμουνισμού εδώ και τώρα, επανέφερε την πρόταση για έ­να συμβιβασμό των μπολσεβίκων με τα μικροαστικά κόμματα των μενσεβίκων και των εσέρων στην εξής βάση: «Όλη η εξουσία στα σοβιέτ, κυβέρνηση από εσέ-ρους και μενσεβίκους υπόλογη απέναντι στα σοβιέτ». «Μόνο στο όνομα της ειρη­νικής αυτής εξέλιξης της επανάστασης, δυνατότητας πολύ σπάνιας στην ιστορία και εξαιρετικά πολύτιμης», έγραφε ο Λέ­νιν, είναι δυνατό κάτι τέτοιο. «Ο συμβι­βασμός θα συνίστατο στο ότι οι μπολσε­βίκοι, χωρίς να έχουν την αξίωση συμμε­τοχής στην κυβέρνηση (πράγμα αδύνατο για ένα διεθνιστή χωρίς ουσιαστική πραγματοποίηση των όρων της δικτατο­ρίας του προλεταριάτου και της φτωχής αγροτιάς), θα παραιτούνταν από το να προβάλουν αμέσως τη διεκδίκηση για πέ­ρασμα της εξουσίας στο προλεταριάτο και τους φτωχούς αγρότες, θα παραιτού­νταν από τις επαναστατικές μεθόδους πάλης για τη διεκδίκηση αυτή».

Στο κεντρικής σημασίας, για το ζήτημα που συζητάμε, κείμενο «Η καταστροφή που μας απειλεί και πώς να την καταπο­λεμήσουμε», ο Λένιν διαπιστώνει ότι «τη Ρωσία την απειλεί αναπότρεπτη κατα­στροφή» και χρεώνει στην αστική τά­ξη και στους μικροαστούς πολιτικούς την ανικανότητα να αντιμετωπίσουν το γενικό ξεχαρβάλωμα της παραγω­γής, που έφερε ο πόλεμος. Προτείνει, εξ ονόματος των μπολσεβίκων ένα ά­μεσο πρόγραμμα πέντε σημείων για την αντιμετώπιση της κρίσης, με αιχ­μές τις εθνικοποιήσεις των τραπεζών και των μεγάλων μονοπωλιακών ενώ­σεων, τον εργατικό έλεγχο και την κατάργηση του εμπορικού απορρή­του. Διευκρινίζει μάλιστα ότι η εθνι­κοποίηση των τραπεζών «δεν αφαι­ρεί ούτε ένα απολύτως καπίκι από κανέναν ιδιοκτήτη», καθώς δεν α­παλλοτριώνει κανέναν από τους τίτ­λους ιδιοκτησίας των κεφαλαιούχων και των καταθετών (μετοχές, ομόλο­γα, καταθέσεις κ.ά.). Επιπλέον, τονί­ζει ότι αυτά τα μέτρα θα ωφελούσαν όχι τόσο τους εργάτες, «που δεν έ­χουν πολλές δοσοληψίες με τις τρά­πεζες», όσο «τη μάζα των αγροτών και των μικροεπιχειρηματιών».

Παρόμοια είναι η λογική του για το μέτρο που προτείνει περί υποχρε­ωτικής οργάνωσης των καπιταλιστών σε συνδικάτα. «Ένας τέτοιος νόμος (σ.σ. σαν τον γερμανικό), άμεσα, δηλαδή αυ­τός καθαυτός, δεν θίγει καθόλου τις σχέ­σεις ιδιοκτησίας, δεν αφαιρεί ούτε ένα καπίκι από κανέναν ιδιοκτήτη και δεν προδικάζει ακόμη αν ο έλεγχος θα γίνε­ται με αντιδραστική – γραφειοκρατική ή επαναστατική – δημοκρατική μορφή, κα­τεύθυνση, πνεύμα. Ανάλογοι νόμοι μπο­ρούν και πρέπει να εκδοθούν αμέσως και στη χώρα μας, χωρίς να χάνουμε ούτε ε­βδομάδα πολύτιμου χρόνου και αφήνο­ντας στις ίδιες τις κοινωνικές συνθήκες να καθορίσουν πιο συγκεκριμένες μορ­φές εφαρμογής του νόμου».

Η δημοσιονομική κατάρρευση και οι μπολσεβίκοι

«ΟΙ ΕΡΓΑΤΕΣ ΠΛΗΡΩΝΟΥΝ ΠΙΟ ΟΔΥΝΗΡΑ ΑΠΟ ΟΛΟΥΣ ΤΙΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΟΥ ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΥ»

Ξεχωριστή ενότητα της ίδιας μπροσούρας («Η καταστρο­φή που μας απειλεί…») αφιερώνεται στη «Δημοσιονομική χρεοκοπία και τα μέτρα για την αντιμετώπιση της». Εδώ ο Λένιν ανα­γνωρίζει ως πολύ σοβαρή τη δημοσιονομι­κή κρίση γενικά και την απειλή του πληθω­ρισμού ιδιαίτερα. Γράφει σχετικά: «Η αύ­ξηση αυτή (σ.σ. των τιμών των σιτηρών) σημαίνει πως θα έχουμε μια νέα χαώδη αύξηση της έκδοσης χαρτονομίσματος, ότι το προτσές της ανόδου της ακρίβειας θα κάνει ένα ακόμη βήμα προς τα μπρος, πως θα ενταθεί το δημοσιονομικό ξεχαρβάλω­μα και θα πλησιάσει πιο πολύ η δημοσιο­νομική κατάρρευση». Αφού σημειώσει ότι οι εργάτες πληρώνουν πιο οδυνηρά από ό­λους τις συνέπειες του πληθωρισμού, ο Λέ­νιν τονίζει: «Η απεριόριστη έκδοση χαρτονομίσματος ενθαρρύνει την κερδοσκοπία, δίνει τη δυνατότητα στους καπιταλιστές να κερδίζουν μ’ αυτήν εκατομμύρια και δημι­ουργεί τεράστιες δυσκολίες για την τόσο αναγκαία διεύρυνση της παραγωγής». Αργότερα, την περίοδο της Νέας Οικονο­μικής Πολιτικής, έναν αναγκαστικό συμβι­βασμό της εργατικής εξουσίας με το διε­θνή καπιταλισμό που παρέμενε κυρίαρ­χος, ο Λένιν θα υπερασπιζόταν και πάλι την ανάγκη μιας σοσιαλιστικής δημοσιονο­μικής πειθαρχίας, με μέτρα καταπολέμη­σης του πληθωρισμού και ανόρθωσης του νομίσματος.

Τέλος, αφού κάνει διάκριση ανάμεσα στον κατακτητικό, ιμπεριαλιστικό και τον επαναστατικό, προλεταριακό πόλεμο, ο Λένιν σημειώνει ότι τα μέτρα αντιμετώπι­σης της οικονομικής καταστροφής που ει­σηγείται «θα δυνάμωναν εξαιρετικά την αμυντική ικανότητα ή, για να το πούμε με άλλα λόγια, τη στρατιωτική ικανότητα της χώρας». Και παρακάτω: «Για να κάνουμε τη Ρωσία ικανή για άμυνα, για να πετύχου­με και σ’ αυτή θαύματα μαζικού ηρωισμού, πρέπει να σαρώσουμε με γιακωβίνικη σκληρότητα καθετί το παλιό και να ανανε­ώσουμε, να αναγεννήσουμε τη Ρωσία οι­κονομικά».

Η σύντομη αυτή ξενάγηση στα κείμενα του Λένιν τις εβδομάδες που προηγήθηκαν της Οκτωβριανής Επανάστασης δεν υπο­νοούν, βέβαια, ούτε ότι είχε σε όλα δίκιο, ούτε, πολύ περισσότερο, ότι οι λύσεις που πρότεινε για τη Ρωσία του 1917 μπορούν να μεταφερθούν δογματικά στην Ευρώπη του 2010. Ωστόσο, η γενική πολιτική φιλο­σοφία και μεθοδολογία που αναδεικνύο­νται πίσω από τις γραμμές διατηρούν, πι­στεύουμε, όλη την αξία τους στο σήμερα.

ΑΝΤΙΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΗ ΛΟΓΙΚΗ

Αριστερό πρόγραμμα εκτάκτου ανάγκης

ΟΡΙΣΜΕΝΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Το ΝΑΡ και η ΑΝΤΑΡΣΥΑ έχουν έγκαιρα διατυ­πώσει προγραμματικές θέσεις για την αντιμετώπιση της βαθιάς οικονομικής κρίσης από τη σκοπιά των άμεσων και μακροπρόθεσμων ερ­γατικών συμφερόντων. Η φιλοσοφία αυτών των θέσεων διαχωρίζεται από τις νεοκεϋνσιανές λογικές, που γνωρίζουν νέα έξαρση (ιδίως στο χώρο του ΣΥΝ – ΣΥΡΙΖΑ) και είναι όχι μόνο πολύ «μετριοπαθείς», αλλά και ανεδαφικές, καθώς η επέλαση του νεοφιλελελευθερισμού σε πρώτο χρόνο δεν έγινε δυνατή παρά μόνο πάνω στο έδαφος της χρεοκοπίας τους κεϋνσιανισμού. Εξίσου αποφασιστικά διαχωρίζεται από τον ιδεοληπτικό βολονταρισμό, που υπερ­πηδά το συσχετισμό δυνάμεων και τις άμεσες λαϊκές αγωνίες (π.χ. στην περίπτωση του ΚΚΕ, που θέτει ως άμεσο πολιτικό δίλημμα «αστική ή εργατική εξουσία») και χαράσσει με γραφει­οκρατικό υποκειμενισμό σκληρές διαχωριστι­κές γραμμές με κριτήριο όχι την οικοδόμηση ενός νικηφόρου, μαζικού κινήματος, αλλά την «ιδεολογική αποκάλυψη» των άλλων αριστε­ρών δυνάμεων. Η γενική λογική ενός άμεσου προγράμματος εκτάκτου ανάγκης απέναντι στην κρίση οφείλει να απαντά στις άμεσες α­γωνίες πρωτίστως των εργατικών και, στη συ­νέχεια, των μικροαστικών μαζών χωρίς αυθαί­ρετα ιδεολογικά «προαπαιτούμενα», ποντάρο­ντας στη δυνατότητα να οδηγηθούν οι μάζες αυτές σε μια συνολική, αντικαπιταλιστική λογι­κή μέσα από την πείρα των ίδιων των αγώνων τους και τη διαλεκτική της κλιμάκωσης της τα­ξικής πάλης, όπου το ένα φέρνει το άλλο και ο κάθε κρίκος προετοιμάζει τον επόμενο. Γενι­κά, διαγράφουν ένα πρόγραμμα κλονισμού της αστικής κυριαρχίας και προσέγγισης της επαναστατικής προοπτικής, μέσα από τον κοι­νό αγώνα με κοινωνικές δυνάμεις που επηρε­άζονται από το ρεφορμισμό – κεϋνσιανισμό και δεν έχουν πεισθεί ακόμη για τη δυνατότητα της επανάστασης.

Στη σημερινή συγκυρία, που η υπαρκτή δη­μοσιονομική κρίση χρησιμοποιείται ως μοχλός ιδεολογικής τρομοκρατίας και κοινωνικής κα­ταλήστευσης, οι δύο βασικοί κρίκοι για να ξεδι­πλώσουμε μια αντικαπιταλιστική γραμμή μαζών είναι, κατά τη γνώμη μου, η στάση πληρωμών του δημοσίου χρέους και η ανατροπή του Συμ­φώνου Σταθερότητας της ΕΕ. Το δεύτερο, με τις δρακόντειες, εντελώς εξωπραγματικές σε συνθήκες κρίσης, ρήτρες για το έλλειμμα και το χρέος (3% και 60% του ΑΕΠ αντίστοιχα) ή­ταν ο καθοριστικός παράγοντας που άνοιξε, σε πρώτη φάση, τον κύκλο των κερδοσκοπικών ε­πιθέσεων σε βάρος των ελληνικών ομολόγων και ο κύριος μηχανισμός πειρατικής ληστείας των μισθωτών.

Η Αριστερά οφείλει να πάρει άμεσα πρωτο­βουλίες για δημοψήφισμα ενάντια στο Σύμφω­νο Σταθερότητας, κάτι που μπορεί να συσπει­ρώσει ευρύτερες λαϊκές δυνάμεις και να γίνει γέφυρα συμμαχιών με προοδευτικά κινήματα της Ευρώπης. Μια τέτοια γραμμή θα συνοδεύε­ται από στόχους πάλης όπως η κατοχύρωση ε­λάχιστου ορίου αξιοπρεπούς διαβίωσης, εγγυη­μένου από το κράτος, για κάθε ευρωπαίο πολί­τη. Φυσικά, η ΕΕ της Μέρκελ δεν πρόκειται να δεχθεί την ανατροπή του Συμφώνου Σταθερό­τητας, οπότε θα ανοίξει ο δρόμος της απειθαρ­χίας – ανυπακοής οπς ρήτρες του, αφήνοντας στις κυρίαρχες δυνάμεις της ΕΕ την ευθύνη για τον εξοστρακισμό της Ελλάδας απ’ αυτήν.

Με τη σειρά της, αυτή η εξέλιξη θα συνο­δευτεί από άμεση, μονομερή στάση πληρωμών (από την οποία θα ζημιωθούν κυρίως οι μεγά­λες ευρωπαϊκές τράπεζες), την επιβολή μέ­τρων εθνικού προστατευτισμού προς όφελος της αγροπκής οικονομίας και της βιομηχανίας, ενώ θα έρθει ως φυσική ανάγκη η εθνικοποίη­ση των τραπεζών με κοινωνικό έλεγχο για να α­ποτραπεί η κατάρρευση τους και να περιορι­στεί η φυγή κεφαλαίων. Μια τέτοια πολιτική, με πς αναγκαίες διεθνείς συμμαχίες για την κάλυ­ψη των άμεσων αναγκών ρευστότητας, μπορεί να στηρίξει μια πολιτική πλήρους απασχόλη­σης με 35 ώρες εργασίας και αναδιανομή του πλούτου, εγκαινιάζοντας μια νέα περίοδο ταξι­κών συγκρούσεων που αργά ή γρήγορα, και μάλλον γρήγορα, θα θέσουν στην ημερήσια διάταξη το πρόβλημα της εξουσίας.

Advertisements

About Η Κόκκινη Σημαία

στην υπόθεση του νέου κομμουνιστικού προγράμματος

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: