RSS Feed

ΑΝΕΠΑΡΚΗΣ ΣΥΝΔΕΣΗ ΘΕΩΡΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗΣ

του Ευτύχη Μπιτσάκη

εφημερίδα ΠΡΙΝ, 19-07-’09

Ανεπαρκής σύνδεση Θεωρίας και Πράξης

Επαναστατικοφανής βερμπαλισμός

ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΕΚΛΟΓΩΝ

Έγιναν και οι εκλογές! Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ συγκέντρωσε έναν αριθμό ψήφων ελαφρώς κατώτερο από το άθροισμα των συνιστωσών της. Γιατί λοιπόν ο λόγος της δεν βρήκε σημαντική ανταπόκριση στις πιο ευαίσθητες έστω δυνάμεις της κοινωνίας; Η συζήτηση άρχισε και το γεγονός αυτό είναι θετικό. Ποιο είναι όμως το κύριο χαρακτηριστικό των περισσότερων ως τώρα παρεμβάσεων; Συχνά σωστές διαπιστώσεις στα επιμέρους, κριτική «από αριστερά» και στο τι πρέπει να γίνει και ο συνήθης επαναστατικοφανής βερμπαλισμός. Στις περισσότερες περιπτώσεις στις οποίες αναφέρομαι, αναπαράγεται η διαχρονική αντίφαση της αριστερής πολιτικής σκέψης στη χώρα μας, σκέψη που κινείται σε δυο μη τεμνόμενα επίπεδα: στο εμπειρικό, και σε ένα αφηρημένο, γενικόλογο, και στην περίπτωση μας επαναστατικοφανή «θεωρητικό» λόγο. Αλλά, παραφράζοντας τον Καντ, θα επαναλάμβανα το γνωστό: η πράξη χωρίς τη θεωρία είναι τυφλή. Η θεωρία χωρίς την πράξη, είναι κενή! Ποια είναι η βασική αιτία της πολυδιάσπασης και της καχεξίας και των τριών συνιστωσών της ελληνικής Αριστεράς; Η έλλειψη στρατηγικής. Η διάρρηξη της διαλεκτικής ενότητας στρατηγικής και τακτικής. Το ΚΚΕ, αντί να αντιμετωπίσει τη σημερινή πραγματικότητα, γύρισε πίσω 70 χρόνια. Ο ΣΥΝ, ιδιόμορφο αριστερό – ριζοσπαστικό κόμμα, είναι στην ουσία άθροισμα δυο τάσεων, εκ των οποίων η μία, έστω και αν δεν το ομολογεί ρητά, αποβλέπει στη συγκυβέρνηση με το σοσιαλδημοκρατικό -νεοφιλελεύθερο ΠΑΣΟΚ. Οι αριστερές συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ επιχειρούν να υπερβούν τη συγκρουσιακή κατάσταση, χωρίς μέχρι αυτή τη στιγμή να φαίνεται ορατή η στροφή προς τα αριστερά. Και το ΝΑΡ; (Δεν θα αναφερθώ στις υπόλοιπες δυνάμεις της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς για ευνόητους λόγους). Λοιπόν το ΝΑΡ: μια άχρωμη, άοσμη, άτολμη απόφαση της Πολιτικής Επιτροπής, που δεν έθεσε καν τα βασικά ερωτήματα που θα αφορούσαν στο γεγονός της στασιμότητας του. Το γεγονός ότι το ΝΑΡ διέψευσε τις ελπίδες που είχε γεννήσει πριν 20 χρόνια η πρώτη, από αριστερά, μεγάλη διάσπαση του ΚΚΕ. Λοιπόν, ανεπαρκής η απόφαση του καθοδηγητικού οργάνου. Ορισμένες θετικές, κριτικές παρεμβάσεις. Και προπαντός: η επανεμφάνιση ενός αριστερού σεκταρισμού, που βλέπει σαν δεξιά μετατόπιση οποιαδήποτε απόπειρα κοινής δράσης και συνεργασίας της κατακερματισμένης σε πλήθος οργανώσεων και «γκρουπούσκουλων» εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς. Σύμφωνα με την εκτίμηση οκτώ μελών της ΠΕ (βλ. Πριν, 14 Ιουνίου) «η ΑΝΤΑΡΣΥΑ έγινε το όχημα μιας συνολικής μετατόπισης της πολιτικής και της φυσιογνωμίας του ΝΑΡ, εγκατάλειψη των πιο προωθημένων πολιτικών και θεωρητικών στοιχείων που μας ξεχώρισαν» κ.λπ. Στο ίδιο κλίμα κινείται και το κείμενο παραίτησης των τεσσάρων μελών του γραφείου της ΠΕ. Κατά τους υπογράφοντες, «το ζητούμενο δεν είναι να ενωθούν τα θραύσματα της υπάρχουσας Αριστεράς», αλλά να δημιουργηθεί ένα επαναστατικό ρεύμα κ.λπ. Στόχος η ΑΝΤΑΡΣΥΑ.Σε καταστροφικούς καιρούς το ΝΑΡ επιβίωσε, και θα παίξει θετικό ρόλο στην ανασυγκρότηση της ριζοσπαστικής Αριστεράς, στο βαθμό που θα πραγματοποιήσει μια εσωτερική υπέρβαση προς δυο κατευθύνσεις: τη θεωρητική ανεπάρκεια και την οργανωτική χαλαρότητα αφενός, και αφετέρου το ξεπέρασμα του επαναστατικοφανούς αριστερισμού.

Αθεμελίωτες επικρίσεις περί «παναριστεράς» (ποιος στο ΝΑΡ έχει μιλήσει υπέρ μιας παναριστεράς;), η οποία προ­βάλλεται ως θετικό, με αποτέ­λεσμα «η συζήτηση για την ενότητα της Αριστεράς να έχει αντικαταστήσει την ενότητα της τάξης». Μεγάλα λόγια, κούφιος βερμπαλισμός. Αλλά ποιος μι­λάει για ενότητα; Το πρόβλημα είναι η κοινή δράση, η συνεργασία με βάση κοινές επιμέρους θέσεις απέναντι στην καπιταλιστική βαρβαρότητα, και προο­πτικά, μέσα από την κοινή δράση, τις συνεργασίες, τις θεωρητικές συγκλί­σεις, να υπάρξει η υπέρβαση με την αυ­τοδιάλυση και τη δημιουργία ε­νός κόμματος επαναστατικού και δημοκρατικού.

Έπρεπε λοιπόν να μη συγκροτηθεί η ΑΝΤΑΡΣΥΑ; Και το ΝΑΡ, άσπιλο μέσα στην επανα­στατική του καθαρότητα, θα συ­νέπαιρνε τις μάζες! Που ζούμε; Έστω! Τι προτείνουν λοιπόν οι εξ αριστερών επικριτές; «Είναι η ώρα για μια πραγ­ματική επαναστατική απάντηση στην κρίση (…) η ώρα της εξέγερσης και της πράξης» κ.λπ. Ζούμε λοιπόν σε προε­παναστατική περίοδο και δεν το πήρα­με είδηση; Θα περίμενε κανείς κάποια συγκεκριμένη ανάλυση «της συγκεκρι­μένης κατάστασης» που θα συνέβαλε στο άνοιγμα της συζήτησης για την ανύ­παρκτη στρατηγική του ΝΑΡ. Αντί γι’ αυτό, ο πάγιος βερμπαλισμός, κατανοη­τός για τους δεκαοκτάρηδες, αλλά θλι­βερός όταν καλύπτει το χώρο της αναιμικής επαναστατικής θεωρίας.

Υποστήριξα λοιπόν ότι το ΝΑΡ, ό­πως και οι άλλες συνιστώσες της Αρι­στεράς, δεν έχει επεξεργαστεί μια στρατηγική διεξόδου, υπέρβασης και πορείας προς το σοσιαλισμό (ας αφή­σουμε για την ώρα τον κομμουνισμό, ας μην είμαστε τόσο βιαστικοί). Τι έπρεπε λοιπόν να έχει κάνει αυτά τα 20 χρόνια το ΝΑΡ, ή έστω να έχει επιχειρήσει να κάνει, με αφετηρία δύο θέσεις: ότι ο καπιταλισμός απειλεί πλέον την ίδια την επιβίωση της ανθρωπότητας και ό­τι, κατά συνέπεια, ο σοσιαλισμός απο­τελεί όρο για την επιβίωση της.

• Ανάγκη επεξεργασίας μιας στρατηγικής διεξόδου, υπέρβασης και πορείας προς το σοσιαλισμό.

Πρώτον, να επιχειρήσει μια ερμηνεία της κατάρρευσης του σοσιαλιστι­κού στρατοπέδου. Έγινε μια πρώτη προσπάθεια σε σωστή κατεύθυνση με αφορμή το 2ο Συνέδριο. Έκτοτε το θέ­μα εγκαταλείφθηκε. Ουσιαστικά α­γνοήθηκαν και δεν αξιοποιήθηκαν κεί­μενα της Διαλεκτικής, της Ουτοπίας, βι­βλία όπως του Κάππου, του Ρούση, το δικό μου Φάντασμα κ.λπ. Αλλά η Αρι­στερά δεν έχει μέλλον αν δεν ξεκαθα­ρίσει τους λογαριασμούς της με το πα­ρελθόν. Και το «ξεκαθάρισμα» δεν θα «αφορά μόνο πρακτικά προβλήματα και κομματικές διατριβές. Το πρόβλημα πρέπει να τεθεί και στο φιλοσοφικό – ανθρωπολογικό επίπεδο. Δηλαδή, πρέ­πει να αντιμετωπισθεί το ερώτημα αν η ανθρώπινη φύση είναι συμβατή με το σοσιαλισμό. Δεν είναι τυχαίο ότι στο πρώτο τεύχος της Ουτοπίας, πριν 17 χρόνια, υπάρχει άρθρο με αυτό τον τίτ­λο. Ποιος ασχολήθηκε με αυτό το θέμα, που από άλλες πλευρές αντιμετωπίστη­κε στα Γονίδια του Μέλλοντος, βιβλίο που επίσης αγνοήθηκε από τις οργανώ­σεις όχι όμως και από το αναγνωστικό κοινό;

Δεύτερο, συγκεκριμένη μελέτη του χαρακτήρα, της δυναμικής και της κα­ταστροφικής πορείας του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού. Έγινε μια πρώτη απόπειρα, προτάθηκε η έννοια του ολοκληρωτικού καπι­ταλισμού, και μείναμε με την έν­νοια, την οποίαν επαναλαμβά­νουμε χωρίς να τη συγκεκριμενο­ποιούμε.

Τρίτο, η κατάσταση της εργα­τικής τάξης, του εργατικού και του κομ­μουνιστικού κινήματος. Θεωρούμε τους εαυτούς μας περίπου εκπρόσωπους της εργατικής τάξης, την οποίαν δεν γνωρί­ζουμε: τις συνθήκες εργασίας, το τρό­πος ζωής, την ιδεολογία, την κουλτού­ρα, τη διαδικασία ενσωμάτωσης, την τάσης άρσης της ιδεολογικής αλλοτρίω­σης της κ.λπ. Πότε απασχόλησαν αυτά τα ερωτήματα το ΝΑΡ, στα σοβαρά; Προφανώς υπάρχουν επιμέρους επε­ξεργασίες, αλλά αυτό αρκεί;

Τέταρτο, συνολικά η ελληνική κοι­νωνία γίνεται όλο και περισσότερο συ­ντηρητική; Το ερώτημα είναι μονοδιάστατο, και οι οικονομίστικες ερμηνείες δεν αρκούν. Εκτός από την τάση μικροαστικοποίησης σημαντικού μέρους των κατοίκων των πόλεων και της αγροτιάς, ποιος είναι ο ρόλος του σύμφυτου με την αστική κοινωνία χυδαίου υλισμού και ατομισμού, ο ρόλος της διάρρηξης των κοινωνικών σχέσεων, ο αποχαυνωτικός ρόλος των ΜΜΕ κ.λπ.; Ο Μαρξ αποκαλούσε τους συμπατριώτες τους «λαό προβάτων». Εμείς προς τα πού ο­δεύουμε; Και τι κάνουμε;

Πέμπτο, τι είδους σο­σιαλισμό σκιαγραφούμε;     Όχι «αυτόν που γνωρίσαμε»! Σύμφωνοι! Αλλά μέσα από ποιους δρόμους; Και: εργατική δημοκρατία    Ι ή δικτατορία του προλε­ταριάτου; Και πώς θα επιτευχθεί η κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής, και η διαλεκτική κεντρικού σχεδιασμού και αποκέντρωσης; Και πώς το κόμμα και το κράτος δεν θα αυτονομηθούν για μια ακόμη φορά από την κοι­νωνία, με τις γνωστές συ­νέπειες: Και τέλος: τι θα γίνει με την περίφημη «α­περιόριστη ανάπτυξη των παραγωγικών   δυνάμε­ων;». Οι φυσικοί πόροι εξαντλούνται. Πώς θα υ­πάρξει λοιπόν η δυνατότη­τα για ένα βιώσιμο μετα­βολισμό ανθρώπου – φύσης; Αυτά τα κεφαλαιώδη ερωτήματα πόσο μας έ­χουν απασχολήσει; Το πολύ ως «οικο­λογικά»!

Έκτο και, κατ’ ανάγκην τελευταίο, έχουμε συγκεκριμένη στρατηγική απά­ντηση στο πρόβλημα της ΕΕ; Το σύνθη­μα: «Ευρώπη των Λαών», είναι αφηρη­μένο. Δεν συγκεκριμενοποιεί τους δρό­μους μέσα από τους οποίους η «Ευρώ­πη των πολυεθνικών» θα μετασχηματι­σθεί σε «Ευρώπη των Λαών». Το ΝΑΡ (όπως και το ΚΚΕ) υποστηρίζει τη θέ­ση: Έξω από την ΕΕ. Η θέση φαίνεται επαναστατική, αλλά δεν πείθει: πώς μπορεί μια χώρα να είναι βιώσιμη έξω από το μόρφωμα της διεθνοποιημένης καπιταλιστικής Ευρώπης; Μήπως-στο γεγονός της ενωμένης Ευρώπης του κε­φαλαίου, πρέπει να αντιπαρατεθεί η προοπτική της διεθνοποίησης του εργα­τικού και κομμουνιστικού κινήματος με στρατηγικό στόχο τις Ενωμένες Σοσια­λιστικές ΔημοκρατίεςτηςΈυρώπης; Όσο επαναλαμβάνουμε: έξω από την ΕΕ, δεν πείθουμε. Ιδού λοιπόν άλλο έ­να ερώτημα ανοικτό. Ιδού η Ρόδος!

Επιχείρησα ως εδώ να επισημάνω ο­ρισμένες από τις αδυναμίες του ΝΑΡ.

Το ΝΑΡ όπως σημείωσα, δεν ανταπο­κρίθηκε στις προσδοκίες που είχε γεν­νήσει η δημιουργία του. Όμως, σε κα­ταστροφικούς καιρούς, το ΝΑΡ επιβίω­σε, και θα μπορέσει να παίξει θετικό ρόλο στην ανασυγκρότηση της ριζοσπα­στικής Αριστεράς, στο βαθμό που θα πραγματοποιήσει μια εσωτερική υπέρ­βαση προς δυο κατευθύνσεις: τη θεω­ρητική ανεπάρκεια και την οργανωτική χαλαρότητα αφενός, και αφετέρου το ξεπέρασμα του επαναστατικοφανούς αριστερισμού.

Σημειώνω ορισμένες από τις αιτίες της σημερινής κατάστασης του ΝΑΡ. Γιατί φύγαμε από το ΚΚΕ; Οι περισσότεροι λόγω διαφωνίας με τη δεξιά στρόφή του. Ωστόσο, διαπαιδαγωγημένοι στο πλέγμα σεκταρισμού – οπορτουνισμού, διατήρησαν λιγότερο ή περισσότερο την πρώτη πλευρά της αντίφασης.

Με τη δημιουργία του ΝΑΡ δεν άνοιξε μια πλατιά, δημοκρατική συζήτηση για τις αιτίες της αποχώρησης και για το μέλλον του εγχειρήματος. Οι διαφο­ρές και οι αντιθέσεις δεν δημοσιοποιή­θηκαν και δεν συζητήθηκαν. Συνέπεια: αποχωρήσεις, απογοητεύσεις, διαδικα­σία συρρίκνωσης αντί για ανάπτυξη. Η εκλογική στασιμότητα είναι ένας δεί­κτης της κατάστασης. Οργανωτική χαλαρότη­τα: τα προβλήματα ελάχι­στα συζητήθηκαν, όπως και οι πρακτικοί στόχοι, το περιεχόμενο της οργάνωσης. Οργανωτικός απολογισμός και απολογισμός δραστη­ριότητας κατά κανόνα δεν υπήρξαν. Προχωρούσαμε χωρίς απολογισμό: χωρίς συνολικά να ξέρουμε πόσοι είμαστε, τι κάνουμε και πού πηγαίνουμε.

Η έλλειψη στρατηγικής, η θεωρητική ένδεια και η απουσία εσωτερικής ιδεο­λογικής ζωής, μαζί με την οργανωτική χαλαρότητα, διευκόλυναν την εμφάνιση ενός ιδεολογικού χάους ό­που το «μοντέρνο» και το μετα-μοντέρνο θεωρήθηκαν, λόγω της θεωρητικής ανεπάρκειας, ως το αντίδο­το στην έκπτωτη μορφή του μαρξισμού, που τα μέλη του ΝΑΡ είχαν βιώσει στο ΚΚΕ. Ο αριστερισμός ήταν ένας από τους στείρους καρπούς αυτής της διαδι­κασίας.

Απόρριψη, από πολλούς, του μαρξι­σμού, του ζωντανού μαζί με το νεκρό μέρος του. Αναζήτηση διεξόδου στα μι­κροαστικά δήθεν αριστερά ιδεολογήμα­τα. Άνοιγμα χωρίς μέλλον, από τη μία. Κλείσιμο ιδεολογικό από την άλλη. Και η συνακόλουθη ανεπάρκεια ταυτίζεται και ταυτίστηκε από πολλούς είτε με την επαναστατική καθαρότητα, είτε με τη δήθεν ανανέωση της θεωρίας.

Αδιαφορία για τη θεωρία και τον πολιτισμό

ΑΝΕΠΑΡΚΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΣΕ ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

Ας δούμε τι έγινε πρακτικά επί 20 χρόνια στο χώρο της θεωρίας. Με μια λέξη θα έλεγα, παρά τις άφθο­νες θεωρητικούρες: αδια­φορία για τη θεωρία και τον πολιτισμό. Πάρτε το Πριν: πολλά χρήσιμα και εν­διαφέροντα άρθρα σχολιασμού και κρι­τικής της τρέχουσας πραγματικότητας. Θεωρία, περίπου μηδέν! Πολιτισμός ι­σχνός και αναιμικός. Και όμως το Πριν θα μπορούσε να είναι μια ωραία εφημε­ρίδα, αν είχε επιχειρήσει να ανοιχτεί στον κόσμο των ανθρώπων της θεωρίας και του πολιτισμού. Υπάρχει, επί 17 χρόνια, ένα περιοδικό «θεωρίας και πο­λιτισμού» η Ουτοπία. Πόσα μέλη του ΝΑΡ τη διαβάζουν; Δεν μπορώ να ξέ­ρω, ξέρω όμως ότι από τους γνωστούς μου μόνον 24 είναι συνδρομητές, από τους οποίους μόνον ο Δ. Δεσύλλας είχε πληρώσει φέτος τη συνδρομή του.

Υπάρχουν ή υπήρχαν και άλλα περιοδι­κά της Αριστεράς: Αντί, Πολίτης, Διά­πλους κ.λπ. Πόσοι του ΝΑΡ τα παρακο­λουθούσαν; Κατά τον αείμνηστο Φαράκο, «όποιος διαβάζει Αντί δεν πάει κα­λά» (έτσι με αντιμετώπισε μπροστά στον Φλωράκη, πριν «ανανεωθεί»). Μή­πως το πνεύμα του Φαράκου επιζεί στις γραμμές μας; Η Ουτοπία έχει πραγμα­τοποιήσει αυτά τα χρόνια από 50 διεθνή και πανελλήνια συνέδρια. Παρουσία των γνωστών μου Ναραίων: μηδενική. Στο Συμπόσιο για τον Βάρναλη ήταν παρών ο Ρίζος και στη μεγάλη συγκέ­ντρωση εναντίον των βομβαρδισμών της Γιουγκοσλαβίας είδα με ευχάριστη έκ­πληξη τρία γνωστά στελέχη του ΝΑΡ: είχαν έρθει να με πείσουν να μετάσχω στο ψηφοδέλτιο για τις τότε εκλογές!

Στην Αθήνα γίνονται πλήθος ενδια­φέρουσες πολιτικές, επιστημονικές, θε­ωρητικές και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις. Τις παρακολουθώ όποτε μπορώ. Παρουσία του ΝΑΡ: μηδέν. Επί χρόνια «γίνονταν τα Σεμινάρια της Ουτοπίας. Τα λαλίστατα (και συμπαθή) φυντάνια της νεολαίας μας δεν καταδέχτηκαν να πάρουν μέρος. Φαίνεται ότι οι λέξεις, ρήξη, ανατροπή, επανάσταση, γενικά η πολιτικολογία αποτελείτο επαρκές ιδε­ολογικό οπλοστάσιο. Γιατί όμως οι νέοι μας γενικά δεν ενδιαφέρονται για τη θεωρία; Τι έκανε αυτά τα χρόνια η «καθοδήγηση» για να ανοίξει ο θεωρη­τικός διάλογος; Η υπόγεια αίθουσα της οδού Πατησίων μπορούσε να είχε απο­τελέσει κυψέλη πολιτισμού. Ήταν πά­ντα σκοτεινή και αραχνιασμένη. Κάπο­τε η καθοδήγηση σκέφτηκε να περάσει από το μηδέν στο άπειρο: να φτιάξει σχολή. Αντέδρασαν οι μετανεωτερικοί, ανανεωτικοί, δογματικοί εν τω αντιδογ-ματισμώ και τη σύγχυση τους. Δεν έγινε τίποτα!

Κλεισμένοι στον εαυτό μας, αποκομμένοι α­πό τα ιδεολογικά πολιτιστικά ρεύματα της ε­ποχής μας ζούμε σ’ έναν ιδεολογικό κόσμο. Κάνουμε όμως τους έξυπνους. Επίθεση στους άλλους, από «επαναστατικές θέσεις» και ειρωνεία. Όμως η στάση μας αυτή δεν είναι ένδειξη δύναμης, αλλά ανεπάρκειας. Τρία παραδείγματα από την κριτική στον ΣΥΝ – ΣΥΡΙΖΑ, από το Πριν: «Ο ΣΥΝ παραπέ­μπει σε εικόνα ποδοσφαιρικής ομάδας», «ΣΥΡΙΖΑ, τετέλεσται»! «Όποιος πατάει σε δυο βάρκες, βουλιάζει» (τίτλοι άρθρων του Πριν). Και μετά τις προφητείες, η διαστρέ­βλωση: «Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει κάποιες προγραμ­ματικές θέσεις που αν τις αποδεχόταν το ΠΑΣΟΚ ευχαρίστως θα συνεργαζόμασταν μαζί του». Αυτά υποτίθεται τα δήλωσε στέ­λεχος του ΣΥΡΙΖΑ. Αν όμως θέλετε να δείτε τι δήλωσε, διαβάστε το στην Αριστερά (19 Ιουνίου). Από πού πήρε τις πληροφορίες του ο συντάκτης του άρθρου; Από το Ριζο­σπάστη; Και ένα παράδειγμα από το χώρο της «θεωρίας». Έκανα προ καιρού μια διά­λεξη στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης, προσκαλεσμένος από τη νεολαία του ΝΑΡ. Διαβάστε στο Πριν την ανταπόκριση και πέ­στε μου αν καταλάβατε για ποιο πράγμα μί­λησα και τι είπα.

Ας τελειώνουμε (επιτέλους!). Το ΝΑΡ επι­βίωσε σε χαλεπούς καιρούς. Αλλά ακόμα στο χώρο του «οι νεκροί βαραίνουν σαν βραχνάς στα μυαλά των ζωντανών» (Μαρξ). Αλλά αν το ΝΑΡ κατορθώσει να υπερβεί τον εαυτό του, τόσο την αρνητική κληρονομιά της ΚΝΕ (κλειστή παρέα, έπαρση, σεκταρισμό), όσο και τις σημερινές τάσεις «ανανέ­ωσης» τότε θα μπορέσει να παίξει ένα θετι­κό ρόλο στην ανασυγκρότηση της κατακερ­ματισμένης εξωκοινοβουλευτικής Αριστε­ράς. Και όταν, με τον καιρό ο χώρος αυτός αποκτήσει μετρήσιμο πολιτικό βάρος, θα μπορεί να συνεργάζεται με άλλους χώρους της Αριστεράς χωρίς να κινδυνεύει να χάσει την «επαναστατική του καθαρότητα». Ας θυ­μίσω για τους «σκληρούς», τρία «τσιτάτα». «Να υποστηρίξετε τους φιλελεύθερους και να ετοιμάζετε το σκοινί για να τους κρεμά­σετε» (Μαρξ, πολύ άγριος ο γενειοφόρος πρόγονος). «Να συνεργαστούμε σε ένα, σε δύο σημεία, με ανθρώπους που θα μας α­φήσουν στην πορεία» (Λένιν, οπορτουνι-στής, οπαδός της επάρατης Παναριστεράς). «Να συνεργαστούμε με τους ρεφορμιστές» (Γκράμσι, ορθώς δεν τον χωνεύει η η­γεσία του ΚΚΕ).

Άνοιγμα στην κοινωνία και άνοιγμα προς τις άλλες δυνάμεις της Αριστεράς. Αλλ’ αυτό προϋποθέτει στρατηγική και η στρατηγική προϋποθέτει θεωρία. Επειδή η πολιτική πά­ντα προϋποθέτει τη φιλοσοφία και αναδραστικά ασκεί μια φιλοσοφική λειτουργία. Θα τελειώσω λοιπόν με δύο ακόμα «τσιτάτα». «Η φιλοσοφία είναι εις το έπακρον εχθρική στο αφηρημένο και επιστρέφει στο συγκε­κριμένο. Η φιλοσοφία μέσα στη γενικότητα της εγκλείει όλον τον πλούτο του ειδικού» (Ιδεαλιστής Χέγκελ, στον οποίο αφιερώνει το σημερινό τεύχος της η Ουτοπία). «Η νόη­ση προχωρεί από το ατομικό στο ειδικό και στο γενικό, και από εκεί επιστρέφει στο συ­γκεκριμένο, κατακτώντας το ως νοημένο συγκεκριμένο» (Μαρξ). Θα καταφέρουμε να ενώσουμε διαλεκτικά τη θεωρία με την πρά­ξη, τη στρατηγική με την τακτική;

Advertisements

About Η Κόκκινη Σημαία

στην υπόθεση του νέου κομμουνιστικού προγράμματος

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: