RSS Feed

ΜΑΡΞΙΣΜΟΣ: ΟΥΤΕ ΔΟΚΤΩΡ ΤΖΕΚΙΛ, ΟΥΤΕ ΜΙΣΤΕΡ ΧΑΙΝΤ

Συνέντευξη του Κονστάντσο Πρέβε

7/03/1999, εφημερίδα ΠΡΙΝ

 ΜΑΡΞΙΣΜΟΣ:  ΟΥΤΕ ΔΟΚΤΩΡ ΤΖΕΚΙΛ, ΟΥΤΕ ΜΙΣΤΕΡ ΧΑΙΝΤ

–         Πώς εκτιμάς τη συζήτηση για την επιστροφή του Μαρξισμού;

Μετά την κατάρρευση ο μαρξισμός έμεινε σαν ένας φτωχός άστεγος. Τώρα αναδιοργανώνεται αλλά μέσα στα πλαίσια των πανεπι­στημίων, των αγγλόφωνων κυρίως. Η κίνηση αυτή είναι υποταγμένη στη λογική των πανεπι­στημίων. Ο καθένας μιλάει για τον τομέα του. Ο οικονομολόγος μιλάει μόνο με τον οικονο­μολόγο. Ο φιλόσοφος με τους φιλοσόφους. Στο συνέδριο για τα 150 χρόνια από την έκδο­ση του Μανιφέστου, που έγινε πέρσι στο Πα­ρίσι, υπήρχαν 50 διαφορετικά σεμινάρια, ο κα­θένας έλεγε ό,τι ήθελε χωρίς καμία πίεση, με­ρικές από τις εισηγήσεις ήταν πολύ καλές, αλ­λά όλα αυτά ήταν χωρίς καμία δύναμη.

Δεν είμαι ενάντια σε κάτι τέτοιο. Είναι χρή­σιμο, αλλά η κατάσταση που επικρατεί είναι σαν τον Δόκτωρ Τζέκιλ – Μίστερ Χάιντ. Έχου­με από τη μια μεριά έναν παραδοσιακό στρα­τευμένο μαρξισμό, που συνεχώς αυτοεπαναλαμβάνεται, και από την άλλη μεριά έναν πα­νεπιστημιακό μαρξισμό που είναι κατακερμα­τισμένος σε διάφορες ειδικότητες. Δεν υπάρ­χει μία σφαιρική ολότητα του μαρξισμού.

Παρ’ όλα αυτά δεν είναι θετικό που α­κούγεται ότι ο Μαρξ δικαιώθηκε;

Όχι πάντα. Για παράδειγμα λέγεται ότι ο Μαρξ είναι ο διανοητής της παγκοσμιοποίη­σης, ότι την πρόβλεψε κλπ. Πίσω απ’ αυτό συ­χνά κρύβονται απόψεις που υποστηρίζουν πως γενικά ζούμε σε ένα ενοποιημένο κόσμο όπου δε μπορούμε να κάνουμε και πολλά πράγματα, μόνο να παίξουμε ένα δημοκρατικό ρόλο. Δε βλέπουν τις αντιθέσεις που υπάρ­χουν και που έχουν ακόμα εθνικό χαρακτήρα και απεμπολούν την δυνατότητα ανατροπών.

Υποστηρίζεις την ανάγκη υπέρβασης του μαρξισμού;

Το ερώτημα είναι εάν ο μαρξισμός σαν ο­λότητα μπορεί να ανανεωθεί μέσα στα όρια του ή χρειαζόμαστε μια νέα σκέψη. Που θα έ­χει βέβαια σαν αφετηρία τις εμπειρίες του μαρξισμού αυτού του αιώνα, αλλά που θα τεί­νει να ξεπεράσει τα όρια. Πιστεύω ότι χρειαζό­μαστε μια νέα αντικαπιταλιστική σκέψη.

Είμαστε σε μια περίοδο μετάβασης και οι μεγάλες συνολικές θεωρίες δε γεννιούνται σε λίγα χρόνια. Σήμερα υπάρχουν αναλύσεις για την οικονομική και κοινωνική κατάσταση, πι­στεύω ότι και οι θέσεις του ΝΑΡ για τον ολο­κληρωτικό καπιταλισμό αποτελούν μια αφετη­ρία προβληματισμού, αλλά δεν υπάρχει μια σφαιρική ερμηνεία της ιστορικής κατάστασης.

Δεν είμαι τόσο αισιόδοξος άμεσα. Μακρο­πρόθεσμα ναι, γιατί δεν πιστεύω ότι ο κόσμος θα αντέξει τον καπιταλισμό, με την παγκοσμιο­ποίηση και τις αντιθέσεις που θα προκαλέσει.

Ποια είναι τα ερωτήματα που πρέπει να απαντήσει σήμερα η επαναστατική θεωρία;

Είναι πολλά τα ερωτήματα. Έχουμε το πρόβλημα της καθιέρωσης της επιχείρησης ως μοναδικής μορφής οργάνωσης της κοινω­νικής ζωής. Αλλά η ζωή σαν ολότητα δεν είναι επιχείρηση. Η γέννηση, ο θάνατος, η φιλία, η κουλτούρα, δεν είναι πράγματα που μπορούν να επιχειρηματοποιηθούν.

Αλλά δεν πιστεύω ότι οι μισθωτοί εργαζόμε­νοι είναι μια τάξη ικανή να ξεπεράσει τον καπι­ταλιστικό τρόπο παραγωγής. Δίνουν μάχες α­πόλυτα δικαιολογημένες, αλλά άλλο πράγμα εί­ναι η ικανότητα να αντισταθείς και άλλο η ικα­νότητα να ξεπεράσεις, να ανατρέψεις. Ο Μαρξ έκανε λάθος, και εννοώ όχι κάτι κακό αλλά κάτι αναγκαίο, αφού η επιστήμη αναπτύσσεται από τα λάθη της, όταν σκέφτηκε πως η βασική μορ­φή της κοινωνίας είναι το εργοστάσιο.

-Τόσο η επιχείρηση όσο και το εργοστάσιο είναι δύο μορφές πλαστής συνείδησης γύρω α­πό τη δυνατότητα ελέγχου και οργάνωσης της κοινωνίας. Οι καπιταλιστές νομίζουν ότι μπορεί να οργανωθεί ολόκληρη η σφαιρική κοινωνία σαν ανταγωνισμός επιχειρήσεων. Από την άλλη οι παραδοσιακοί μαρξιστές ήθελαν να οργανω­θεί όλη η κοινωνία σαν ένα μεγάλο εργοστάσιο. Είναι δύο αυταπάτες που πρέπει να ξεπερα­στούν. Ο κόσμος παλεύει ενάντια στη λογική της επιχείρησης ως μοναδικούς τρόπους ζωής, αλλά δε θέλει να οργανωθεί η ζωή του σε ένα μεγάλο εργοστάσιο. Γιατί νιώθει πως σε αυτή την περίπτωση θα έχει τη γραφειοκρατία ως μοναδική μορφή διοίκησης και συντονισμού.

Advertisements

About Η Κόκκινη Σημαία

στην υπόθεση του νέου κομμουνιστικού προγράμματος

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: