RSS Feed

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ –ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΠΑΝΑΘΕΜΕΛΙΩΣΗ

του Ευτύχη Μπιτσάκη

 29/11/1998, εφημερίδα ΠΡΙΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ –ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΠΑΝΑΘΕΜΕΛΙΩΣΗ 

– Θα ξεκινήσω από μία πασίγνωστη  διαπίστωση. Από το γεγονός ότι  η ελληνική κοινωνία περνάει μια «νέας ποιότητας καθολική κρίση: κρίση δομών, οικονομίας, κρίση πολιτική, ιδεολογική και ηθική. Από το γεγονός ότι η ανάπτυξη του ελληνικού καπιταλισμού κατά τα τελευταία τριάντα χρόνια, στα πλαίσια της νέας φάσης του ευρωπαϊκού κυρίως καπιταλισμού, είχε ως συνέπεια την ερήμωση της υπαίθρου, την αθηναϊκή καρκινογένεση, την εξάρ­θρωση του λαϊκού πολιτισμού και το σύγ­χρονο πολιτισμικό χάος. Και όλα αυτά με ένταση της ανεργίας και της φτώχειας μέσα στον αυξανόμενο και προκλητικό πλούτο των μαυραγοριτών της κατοχής, αυτών που μετέτρεψαν σε χρυσάφι το αί­μα του Εμφύλιου Πολέμου, των συνεργατών της χούντας και αυ­τών που εμπλούτισαν στη διάρκεια των κυβερνήσεων της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ, κατά την τελευταία εικο­σαετία.

Πώς αντιδρά η ελληνική κοινω­νία σ’ αυτά τα φαινόμενα της κατε­δάφισης και της ανάδυσης νέων μορφών και σχέσεων της «μεταμο­ντέρνας» βαρβαρότητας; Η ελλη­νική κοινωνία, και ειδικά η εργα­τική τάξη, το νέο, πολύμορφο σύγ­χρονο προλεταριάτο, μοιάζει να βρίσκεται σε λήθαργο.

Κάποια ξεσπάσματα κατά και­ρούς, με οικονομικά κυρίως αιτή­ματα, χωρίς να προδιαγράφουν κάποια προοπτική, ταράζουν το γενικό ύπνο. Μετά, πάλι η υπνηλία και το άγριο κυνήγημα του χρήμα­τος και μια χυδαίας ευημερίας, α­νέφικτης φυσικά για τους πολλούς.

Αιτίες; Η σχεδόν χωρίς αντίπα­λο κυρίαρχη ιδεολογία, ο αποχαυνωτικός ρόλος των ΜΜΕ, η απο­γοήτευση από την κατάρρευση του «σοσιαλιστικού στρατοπέδου», η αναξιοπιστία των κομμάτων, ο εκ­φυλισμός του εργατικού κινήματος κ.λ.π., κ.λπ. Και η Αριστερά; Η Αριστερά των κοινωνικών αγώ­νων, της αντιφασιστικής εποποΐας, του Εμφύλιου πολέμου, των μετεμφυλιακών αγώνων; Η Αριστερά που ενέπνεε ηθικά και πολιτικά και ήταν ο εμψυχωτής κάθε ανα­γεννητικής προσπάθειας των τε­λευταίων 80 χρόνων;

Η απάντηση είναι γνωστή. Δέ­σμια του πλέγματος σεκταρισμού-οπορτουνισμού, μήτρα δεξιών εκτρωματικών κινήσεων, ανίκανη να φέρει μέχρι τέλους μια επαναστατική διαδικασία, υποτελής της σοβιετικής γραφειοκρατίας, η ελληνι­κή Αριστερά έφτασε στον ακραίο ξεπε­σμό της συνεργασίας με τη Δεξιά, για να καταλήξει, ύστερα από αλλεπάλληλες διασπάσεις, στη σημερινή κατάσταση: Το ένα τμήμα της να «φιλοδοξεί» να καταλή­ξει σε μια νεοφιλελεύθερη κυβέρνηση, ενώ το άλλο, ιστορικά ξεπερασμένη μορ­φή, ανίκανο να διδαχτεί από την Ιστορία και τα λάθη του, ανίκανο να αντιληφθεί τις σημερινές πραγματικότητες, συνεχίζει να ζει, κλεισμένο στον πύργο του, σε άλ­λες εποχές. Και ζώντας αυτή την τραγική αντίφαση αυτοπροσδιορίζεται ως μόνος κληρονόμος της «ορθοδοξίας», ενώ ταυ­τόχρονα συνεχίζει να συνεργάζεται με τη Δεξιά (δημοτικές εκλογές) και να δέρνει τους «αναρχικούς» σε αγαστή συνεργα­σία με την αστυνομία (Πολυτεχνείο).

Λοιπόν; Λοιπόν, ιστορική ανάγκη για επαναθεμελίωση (ή επανίδρυση) μιας σύγχρονης Αριστεράς, που θα απαλλαγεί από το πλέγμα σεκταρισμού-οπορτουνισμού, που δηλαδή θα είναι επαναστατική και δημοκρατική. Που θα ανακτήσει τα θετικά του κομμουνιστικού κινήματος, θεωρίας και πράξης, ενώ ταυτόχρονα θα απορρίψει ριζικά το νεοσταλινικό οπορ­τουνισμό, τη σταλινική βαρβαρότητα και όλα όσα συνιστούν την άρνηση και την προδοσία των πανανθρώπινων ιδανικών του κομμουνισμού.

Από πού θα προκύψει η σύγχρονη Αριστερά; Προφανώς όχι από το μηδέν, επειδή, έπειτα από 150 χρόνια θεωρητι­κών και ταξικών αγώνων, δε βρισκόμαστε στο μηδέν. Και προφανώς δε θα προ­κύψει αυθόρμητα από τα κοινωνικά κινή­ματα, ούτε -αντίστροφα- θα δημιουργη­θεί με κάποια συμφωνία «κορυφών» των κομμάτων και των κινήσεων της ριζοσπα­στικής Αριστεράς. Χωρίς κοινωνικά κι­νήματα και πολιτικές οργανώσεις σε δια­λεκτική ενότητα με τις «μάζες», οι όποιες συμφωνίες «κορυφών» είναι χωρίς απο­τέλεσμα και ενδιαφέρον.

Δε θα ξεκινήσουμε από το μηδέν. Τι υπάρχει όμως ως οργανωμένη πολιτική δύναμη, σε σχέση αλληλεπίδρασης με τα όποια κοινωνικά κινήματα; Επί του πα­ρόντος, ως γνωστόν, τα μικρά κόμματα, οι ομάδες και οι κινήσεις της εξωκοινο­βουλευτικής Αριστεράς.

Πρώτα, λοιπόν, το σωκρατικό «γνώθι σ’ αυτόν». Όλες αυτές οι κινήσεις, κ.λπ., είναι προϊόντα της κρίσης της ελληνικής Αριστεράς. Είναι θραύσματα της άλλοτε ενιαίας Αριστεράς. Προϊόντα μιας γενικό­τερης κρίσης που άρχισε από τη δεκαετία του ’30, και που αποκο­ρυφώθηκε στις μέρες μας, με συνέ­πεια την κατάρρευση του «σοσια­λιστικού στρατοπέδου» και τον ι­στορικό εκφυλισμό των νεοσταλινικών κ.κ. Άλλοι λοιπόν από την τροτσκιστική παράδοση, άλλοι από τη μαοϊκή, άλλοι από το ΚΚΕ και το κάποτε ΚΚΕ-Εσωτερικού.

Έχουμε εντούτοις συνείδηση του φορτίου της καταγωγής και της σχετικότητας της αλήθειας μας; Και έχουμε κατακτήσει ένα επίπε­δο συνεργασίας που θα γεννούσε ίσως τις προϋποθέσεις για τη δημι­ουργία των πρώτων μορφωμάτων της νέας Αριστεράς; Και ποια εί­ναι η επιρροή αυτών των ομάδων κ.λπ., στον κόσμο της Αριστεράς και στα κοινωνικά κινήματα;

Κάποτε δερνόμασταν στους δρόμους και στα πανεπιστημιακά αμφιθέατρα. Η εποχή αυτή έχει περάσει. Σήμερα, έστω με αμοι­βαία καχυποψία, μπορούμε να συ­νεργαζόμαστε στο χώρο των εργα­τικών και των φοιτητικών κινητο­ποιήσεων, καθώς και σε εκλογικές αναμετρήσεις. Πόσο όμως προχω­ρήσαμε τα τελευταία δέκα χρόνια; Ποιες μορφές συνεργασίας παγιώ­σαμε στους χώρους των κοινωνι­κών κινημάτων, καθώς και στο πο­λιτικό επίπεδο; Παρά τα θετικά βήματα, βρισκόμαστε ακόμα στην αρχή.

Γιατί; Επειδή παρόλες τις διαψεύσεις, λιγότερο ή περισσότερο συνεχίζουμε να πιστεύουμε στην αντικειμενικότητα αν ό­χι στην αποκλειστικότητα της αλήθειας μας. Είναι τυχαίο ότι όλα αυτά τα χρόνια ουσιαστικά δεν ανοίχτηκε διάλογος για τα μεγάλα προβλήματα που πρέπει να α­πασχολήσουν εκείνους που φαντάζονται ότι μπορούν να αποτελέσουν την κοινω­νική πρωτοπορία;

ΕΛΠΙΔΑ

ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΗ ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΣΥΝΘΕΣΗΣ

– Επιχειρήσαμε ποτέ, μέσα από το διάλογο και την τίμια, συντροφική σύγκρουση, να α­νιχνεύσουμε το επιστημονικό κεκτημένο του μαρξισμού; Να εξηγήσουμε τον εκφυλι­σμό της πρώτης σοβιετικής δημοκρατίας; Την πορεία των ΚΚ της Δύσης; Την αποτυ­χία της κινέζικης επανάστασης; Να μελετή­σουμε την κατάσταση της εργατικής τάξης; Να γνωρίσουμε την ελληνική κοινωνία συ­νολικά; Να τοποθετηθούμε συγκεκριμένα, πέρα από επαναστατικοφανείς αοριστολο­γίες ή, αντίθετα, από ανεδαφικές ελπίδες, στο πρόβλημα της ευρωπαϊκής «ενοποίη­σης»; Συνολικά, ανοίξαμε ένα διάλογο για τις αντιθέσεις, τις δυνατότητες και τις θετι­κές προοπτικές του σημερινού κόσμου;

Αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς, πρέπει να απαντήσουμε αρνητικά. Έτσι ο καθέ­νας συνεχίζει να καλλιεργεί το δικό του κή­πο, ελπίζοντας ότι μόνον εκεί θα φυτρώσει το δέντρο της Επανάστασης. Αλλά μια τέ­τοια ανεδαφική πρακτική, υπονομεύει, με κίνδυνο να ακυρώσει για μια μακρά περίο­δο, τη δυνατότητα επαναθεμελίωσης της κομμουνιστικής Αριστεράς.

Ας αφήσουμε τις ιδεοληψίες. Ας καταλά­βουμε επιτέλους ότι η Αριστερά συνολικά βρίσκεται στον πάτο του πηγαδιού. Ας δει κάθε κόμμα, κίνηση κ.λ.π. την προϊστορία του κριτικά, κρατώντας ό,τι θετικό και α­πορρίπτοντας τη μανιχαϊκή αυταπάτη της α­πόλυτης αλήθειας και τη συνακόλουθη τρα­γική αυταπάτη του περιούσιου λαού της Αριστεράς. Η νέα επαναστατική Αριστερά δε θα προκύψει (όταν και όπως προκύψει) ως η δικαίωση μιας από τις συνιστώσες της ιστορικής Αριστεράς, άλλο ούτε ως η από­λυτη, μεταφυσική άρνηση, θα προκύψει ως η διαλεκτική υπέρβαση της σημερινής απο­σύνθεσης, μέσα από την ανάκτηση και την αξιοποίηση της πείρας του παγκόσμιου ε­παναστατικού κινήματος. Δε θα είναι, λοι­πόν, ούτε τριτοδιεθνιστική, ούτε τροτσκιστική, ούτε μαοϊκή, ούτε τριτοκοσμική, ούτε α­ναρχική, ούτε, ούτε, ούτε.

Σήμερα το σύνθημα της «Κόκκινης Ρό­ζας» σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα έχει ξεπε­ραστεί. Οι νέες πλανητικές αντιθέσεις που γέννησε ο ιμπεριαλισμός της εποχής των πολυεθνικών μπορούν να λυθούν μόνον ε­παναστατικά, αλλά επίσης μπορούν να οδη­γήσουν στην καταστροφή του ανθρώπινου είδους. Συνεπώς, το καθήκον της σημερι­νής Αριστεράς δεν μπορεί να είναι μόνον η δημιουργία μιας κοινωνίας όπου θα έχει κα­ταργηθεί η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Οι σημερινοί τραγικοί καιροί α­παιτούν μια συνολική, πλανητική θεώρηση των προβλημάτων. Ανάγκη λοιπόν να ανα­λύσουμε τις σημερινές πραγματικότητες και τις σημερινές αντιθέσεις, για να συλλάβου­με, πέρα από τον ορίζοντα του καπιταλι­σμού, τις θετικές δυνατότητες της εποχής μας.

Η απεραντοσύνη των προβλημάτων και η αντίστοιχη απεραντοσύνη των σκοπών α­παιτούν εξίσου πανίσχυρες δυνάμεις. Οι ε­παναστατικές προοπτικές μιας χώρας δεν μπορούν σήμερα (προπαντός σήμερα) να αποσυνδεθούν από το συνολικό μέλλον της ανθρωπότητας, δηλαδή από την κατάστα­ση, τις δυνατότητες και τις προοπτικές του παγκόσμιου επαναστατικού κινήματος. Αυ­τό το παγκόσμιο επαναστατικό κίνημα διέρ­χεται τη φοβερότερη κρίση της ιστορίας του και εμείς, στην Ελλάδα, είμαστε λίγοι και διασπασμένοι. Καιρός να αφήσουμε τις αυ­ταπάτες, τον απομονωτισμό και τον μικρο-μεγαλισμό, και ν’ αρχίσουμε -επιτέλους-μία κοινή προσπάθεια για να δημιουργη­θούν οι πρώτοι πυρήνες της νέας Αριστε­ράς. Μεγάλο μέρος των Ελλήνων, αηδια­σμένο από τη σημερινή πραγματικότητα, συμφωνεί με τις ιδέες μας, αλλά δε μας ε­μπιστεύεται. «Βρείτε τα μεταξύ σας», ακού­με καθημερινά. Πρώτη προϋπόθεση για να γίνει πειστικός ο λόγος μας.

Advertisements

About Η Κόκκινη Σημαία

στην υπόθεση του νέου κομμουνιστικού προγράμματος

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: