RSS Feed

Η ΚΟΜΕΠ, Ο ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ ΚΑΙ Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ

του ΓΙΩΡΓΟΥ ΠΕΤΡΙΔΗ

15/11/1998, εφημερίδα ΠΡΙΝ

 Η ΚΟΜΕΠ, Ο ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ ΚΑΙ Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ 

Οι θεωρίες του χάους, η θεωρία των καταστροφών και η θεωρία των fractals, περιγράφουν λεπτά, ευπαθή, περίπλοκα φαινόμενα ποιοτικών μεταβολών στη φύση, τα οποία δεν περιγράφονται με γραμμικές εξισώσεις. Οι θεωρίες αυτές συνιστούν μια σημαντική πρόοδο (για να μη πούμε επανάσταση) για τη γνώση του φυσικού κόσμου και είναι απολύτως συμβατές με τη διαλεκτική. Επιπλέον είναι θεωρίες αιτιοκρατικές. Αλλά για το ιδεολογικό επιτελείο της ΚΟΜΕΠ, οι θεωρίες αυτές αποσκοπούν (προσέχτε το αποσκοπούν: οι επιστήμονες πράκτορες ίσως του ιμπεριαλισμού) «να καταστήσουν τον άνθρωπο αγνωστικιστή και μοιρολάτρη»…

Η Αριστερά είχε πάντα στο κέντρο των ενδιαφερόντων της τα προβλήματα των ε­πιστημών. Κι αυτό για δύο λόγους. Πρώτον, επειδή στα πλαί­σια της κυρίαρχης ιδεολογίας της «προόδου», η επιστήμη καταλάμ­βανε κεντρική θέση. Δεύτερο, για λόγους καθαρά ιδεολογικούς -η ε­πιστήμη αποτελεί τον κύριο εχθρό του ανορθολογισμού. Φυσικά και τα δύο αυτά θέματα παίρνουν συ­ζήτηση, αλλά αυτό δεν είναι του παρόντος.

Δεν είναι συνεπώς τυχαίο ότι και προπολεμικά, αλλά κυρίως με­τά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, πολλοί από τους σημαντικότερους έλληνες επιστήμονες και στοχα­στές προσχώρησαν στην Αριστερά, ή προέρχονταν απ’ ευθείας από την Αριστερά (από το ΚΚΕ ή από τον ευρύτερο χώρο της). Υπενθυμί­ζουμε ενδεικτικά τα ονόματα των Κορδάτου, Λεκατσά, Σβορώνου, Πουλαντζά (Ιστορία, κοινωνιολο­γία) Βάρναλη, Αυγέρη (Κριτική) Ιμβριώτη, Θεοδωρίδη (Φιλοσο­φία), Γληνού, Ρ. Ιμβρώτη (Παι­δεία), Κιτσίκη,Παπαπέτρου, Κόκκαλη (Επιστήμη), Μπάτση (Οικο­νομία), κ.λπ., κ.λ.π.

Μετά τον πόλεμο, η Εταιρία Επιστήμη – Ανοικοδόμηση είχε συ­γκεντρώσει ένα μεγάλο δυναμικό επιστημόνων και το περιοδικό Ανταίος είχε συμβάλει αποφασι­στικά στη μελέτη των προβλημάτων της μεταπολεμικής ελληνικής κοι­νωνίας, αλλά και γενικότερων φι­λοσοφικών προβλημάτων. Αργότερα, απαγορεύτηκε ο Ανταίος, δια-λύθηκε η Εταιρία και ο Δημήτρης Μπάτσης εκτελέστηκε. Από το 1962 ανάλογο ρόλο ανέλαβε το πε­ριοδικό Σύγχρονα θέματα (την ευθύνη για τη δημιουργία του είχε ο Ε. Μπιτσάκης). Με τη δικτατορία σταμάτησε η έκδοση αυτού του πε­ριοδικού, το οποίο επανεκδόθηκε μετά την πτώση της χούντας με άλ­λη εκδοτική ομάδα και βασικά α­καδημαϊκό χαρακτήρα. Την παρά­δοση ενός επιστημονικού περιοδι­κού της Αριστεράς συνέχισε από το 1981 η Επιστημονική Σκέψη με εκδοτικό πυρήνα τους Δ. Γρηγορόπουλο, Γ. Μανιάτη, Μ. Παπαγεωργίου κ.ά.

Μετά τη διάσπαση του 1989 και την αποχώρηση της. μεγάλης πλειο­ψηφίας των ιδεολογικών στελεχών από το ΚΚΕ, η καθοδήγηση του ΚΚΕ από αδυναμία (ή αδιαφορία;) εγκατέλειψε την Επιστημονική Σκέψη. Στη συνέχεια από στελέχη που είχαν αποχωρήσει από το ΚΚΕ δημιουργήθηκε η βραχύβια Διαλεκτική, και το 1992 η Ουτοπία με πρωτοβουλία του Ε. Μπιτσάκη. Γιατί αυτό το σύντομο «χρονι­κό»; Επειδή φαίνεται ότι το ΚΚΕ αρχίζει να ενδιαφέρεται πάλι (με ένα διάλειμμα 10 ετών) για την ε­πιστήμη. Ας δούμε λοιπόν ένα δείγμα της «νέας εποχής».

Το 2ο τεύχος της ΚΟΜΕΠ αυ­τού του έτους έχει ένα αφιέρωμα, που «αφορά τη συμβολή του ΚΚΕ στην ανάπτυξη της επιστήμης και της θεωρίας». Όπως γράφει ο Ριζοσπάστης (10/5/98) σε παρουσίαση του Αφιερώματος «προσπαθήσαμε να διερευνήσουμε και να εκθέσουμε, στο μέτρο του δυνατού, πλευρές της σκέψης των κομμουνιστών, που καταδείχνουν τη σοβαρή ενασχόληση του κόμματος μας όχι μόνο με θεωρητικά επιστημονικά ζητήματα, αλλά και, κυρίως, με τη σχέση της μαρξιστικής – λενινιστι­κής θεωρίας με την αξιολόγηση των δεδομένων των επιστημών και την αξιοποίηση τους και σε επίπε­δο πολιτικής πράξης». Ως εδώ, τέ­λος πάντων! Αλλά από τι αποτελεί­ται το «αφιέρωμα»; Από ένα άρ­θρο του «Γ. Ιμβριώτη, δύο του Γ. Αθανασιάδη, ένα απόσπασμα από το βιβλίο του Ν. Κιτσίκη, Η φιλο­σοφία της Νεώτερης Φυσικής, και ένα απόσπασμα από το βιβλίο του Μπάτση, Η βαριά βιομηχανία στην Ελλάδα. Όλα αυτά τα κείμενα έχουν γραφτεί στην πρώτη μεταπολεμική περίοδο. Το αφιέρωμα συ­μπληρώνεται με τέσσερα άρθρα α­πό συνεργάτη της ΚΟΜΕΠ.

Η πρώτη εντύπωση από το «α­φιέρωμα είναι ότι η φτώχεια του κειμένου για τη σημερινή πραγματι­κότητα, οδήγησε τη σύνταξη του πε­ριοδικού να καταφύγει σε κείμενα ηλικίας 10 έως 30 ετών. Επί πλέον, θα μπορούσε να διερωτηθεί κανείς, αν είναι τυχαίο ότι λείπουν κείμενα των «ετερόδοξων» Κορδάτου, Λε­κατσά, Σβορώνου και άλλων.

Αυτή είναι μια πλευρά. Ο καθέ­νας προσφέρει απ’ αυτό που δια­θέτει. Το πρόβλημα βρίσκεται στο πώς και με ποια εφόδια και κριτή­ρια η καθοδήγηση του ΚΚΕ αντι­μετωπίζει τα προβλήματα της επι­στήμης.

Διαβάζουμε λοιπόν στο Ριζο­σπάστη: «Τα τελευταία χρόνια, με­τά τις αντεπαναστατικές ανατρο­πές (προσοχή: ανατροπή, όχι κα­τάρρευση!, Γ.Π.) και τη -νομοτε­λειακά ληξιπρόθεσμη – κατίσχυση του καπιταλισμού, παρατηρείται μια νέα έξαρση κάθε είδους αντιε-πιστημονικών και ιδεαλιστικών θε­ωριών και ιδεολογημάτων: από την έξαρση θρησκευτικών και λατρευ­τικών φαινομένων και τη διάδοση μεταφυσικών ανοησιών (π.χ. πίστη στην Αστρολογία) μέχρι τη διατύ­πωση «επιστημονικών» θεωριών (όπως εκείνη που πρεσβεύει το τέλος της ιστορίας ή την άλλη, στις φυσικές επιστήμες, γνωστή ως «του χάους»), που αποσκοπούν να κατακτήσουν τον άνθρωπο αγνωστικιστή και μοιρολάτρη.

Ως εδώ καλά! Αλλά οι άνθρωποι άκουσαν για «θεωρία του χά­ους» και ξύπνησαν τα αντανακλα­στικά της μηχανιστικής «νομοτέλει­ας». Δεν ρώταγαν κανένα φυσικά να τους πει περί τίνος πρόκειται. Πράγματι, όπως είναι γνωστό, οι θεωρίες του χάους, η θεωρία των καταστροφών και η θεωρία των fractals, περιγράφουν λεπτά, ευπα­θή, περίπλοκα φαινόμενα ποιοτι­κών μεταβολών στη φύση, τα οποία δεν περιγράφονται με γραμμικές ε­ξισώσεις. Οι θεωρίες αυτές συνι­στούν μια σημαντική πρόοδο (για να μην πούμε επανάσταση) για τη γνώση του φυσικού κόσμου και εί­ναι απολύτως συμβατές με τη δια­λεκτική. Επί πλέον είναι θεωρίες αιτιοκρατικές. Αλλά για το ιδεολο­γικό επιτελείο της ΚΟΜΕΠ, οι θε­ωρίες αυτές αποσκοπούν (προσέχτε το αποσκοπούν: οι επιστήμονες πράκτορες ίσως του ιμπεριαλι­σμού) «να καταστήσουν τον άν­θρωπο αγνωστικιστή και μοιρολάτρη»… Ω της ορθόδοξης άγνοιας!

Αλλά έχει και χειρότερα. Σχολιάζοντας το άρθρο του Κιτσίκη, ο Ριζοσπάστης γράφει: «το δεύτερο άρθρο, γραμμένο από το Νίκο Κι­τσίκη (ο Κιτσίκης δεν έγραψε άρ­θρο, αλλά βιβλίο, Γ.Π.) απαντά σε νεότερες θεωρίες στη φυσική επι­στήμη, όπως είναι η θεωρία τον χά­ους (υπογράμμιση δική μου, Γ.Π.), που επιχειρούν να καταργήσουν τις έννοιες της αιτιοκρατίας και της νομοτέλειας, παρουσιάζοντας ένα σύμπαν αυθαίρετο και, πιθανώς, υ­ποκείμενο σε κάποια υπερκόσμια βούληση!». Η επιστήμη στην υπηρε­σία του μυστικισμού. Αλλά έχει και άλλο: Πότε κυκλοφόρησε το βιβλίο του Κιτσίκη; Το 1947. Πότε εμφανί­στηκαν οι θεωρίες του Χάους; Στη δεκαετία τον 1960. Συμπέρασμα: Ο αείμνηστος Κιτσίκης, αγωνιστής Πρύτανης του Πολυτεχνείου στην Κατοχή, βουλευτής της ΕΔΑ, κ.λπ, πρόβλεψε, προφανώς, 15 χρόνια πριν, αυτές τις μυστικιστικές θεω­ρίες και τις καταπολέμησε!

Αλλά έχει και ακόμα χειρότερα. Το απόσπασμα που δημοσιεύεται είναι παρμένο από τη δεύτερη έκ­δοση του βιβλίου του Κιτσίκη (εκ­δόσεις Επιστήμη 1989), με εκτενή εισαγωγή και σχόλια από τον Ε. Μπιτσάκη, που κατατοπίζουν για τις νεότερες εξελίξεις στη φυσική, οι οποίες παρουσιάζουν φιλοσοφι­κό ενδιαφέρον. Στο βιβλίο οι πα­ραπομπές του συγγραφέα σημειώ­νονται με αστερίσκο. Τα σχόλια του Μπιτσάκη είναι αριθμημένα. Αλλά οι συντάκτες της ΚΟΜΕΠ δεν αναφέρουν ότι τα σχόλια ανήκουν στον Ε.Μπιτσάκη. Έτσι για άλλη μια φορά ο αείμνηστος Κιτσίκης αναδεικνύεται σε προφήτη, που πρόβλεψε και κατέγραψε τις εξελίξεις της θεωρητικής φυσικής μέχρι το 1989! (Ο Ν. Κιτσίκης πέ­θανε το 1978).

Όπου πλέον αποδεικνύεται ότι τα φαντάσματα του παρελθόντος και η ιερή σκιά του Στάλιν είναι πάντοτε παρούσα. Εμπνέουν και καθοδηγούν. Δηλαδή: Η νέα έκδο­ση του βιβλίου του Κιτσίκη παρου­σιάστηκε στο Σπίτι της Κύπρου. Για το βιβλίο μίλησαν ο εκδότης Γιώργος Δαρδανός, ο γιος και η κόρη του Κιτσίκη. Αλλά το περιε­χόμενο του βιβλίου και τη σημασία του για κείνη την περίοδο (1947) και για σήμερα, ανέλυσε ο επιμε­λητής της έκδοσης Ε. Μπιτσάκης. Την επομένη, ο Ριζοσπάστης έκανε αναλυτικό ρεπορτάζ, χωρίς να α­ναφέρει το όνομα του επιμελητή της έκδοσης, ούτε ότι αυτός έκανε τη βασική εισήγηση. Επί πλέον από τη φωτογραφία του εξωφύλλου που δημοσίευσε ο Ριζοσπάστης είχε ξυστεί και εξαφανιστεί το όνομα του Μπιτσάκη. Ακριβώς όπως επί Στά­λιν. Επικεφαλής του ιδεολογικού επιτελείου ήταν τότε ακόμα ο Γρη­γόρης Φαράκος. Ο ίδιος ανένηψε στα γηρατειά του, φωτίστηκε και ε­πέλεξε την οδό της ανυπαρξίας. Αλλά τα πνευματικά του τέκνα συ­νεχίζουν ακόμα την καλλιέργεια της μισαλλοδοξίας μόνο που οι μα­θητές βγήκαν χειρότεροι από το δάσκαλο, καθότι αγράμματοι.

Τέλος, έχει και χειρότερα από τα χειρότερα. Μοναδικοί σχεδόν πλέον Ιεροφάντες του σταλινισμού, κλεισμένοι στον πύργο του Περισ­σού, άρα μη έχοντες συνείδηση της μηδαμινότητας του και της εξέλιξης της μαρξιστικής σκέψης τα νεοσταλινικά νεόφυτα παίζουν ρόλο κριτών της διεθνούς αριστερής και κομμουνιστικής διάδοσης. Συγκεκριμένα. Τον Οκτώβριο έγινε στο Παρίσι ένα μεγάλο διεθνές Συνέδριο για τον μαρξισμό. Η Ουμανιτέ, όργανο του ΓΚΚ, αφιέρωσε ένα πολύ θετικό ρεπορτάζ στο συνέ­δριο. Στο φύλλο της 1ης Νοεμβρίου ο Ριζοσπάστης έγραφε: «Γι’ αυτό το συμπόσιο μάθαμε από την εφη­μερίδα Ουμανιτέ (5/10/98) που είχε μια ανασκόπηση με τίτλο: Ο πλα­νήτης Μαρξ: ταξίδι στο εσωτερικό ενός συμποσίου». Δεν είδαν, έμα­θαν! Και ενώ το ρεπορτάζ της κομ­μουνιστικής Ουμανιτέ ήταν θετικό, ο Ριζοσπάστης γράφει: «Διαπιστώ­νουμε από το ρεπορτάζ της παρα­πάνω εφημερίδας (sic) ότι κυριάρ­χησε το ήδη τόσο χιλιοαναμασημένο πνεύμα των αόριστων κοινωνι­κών μετασχηματισμών, καθώς και το κουβεντολόι γύρω από τις «ε­ναλλακτικές λύσεις – προτάσεις για τον καπιταλισμό (….). Στο συμπό­σιο αυτό ο Μαρξ παραμένει μετα­φυσικός, το φάντασμα χωρίς εργα­τικό κίνημα, χωρίς ιστορικό υλι­σμό, χωρίς γήινη σοσιαλιστική εν­σάρκωση».

Τι να πρωτοθαυμάσει κανείς; Δεν μας φθάνει η κακο­μοιριά μας, ονειρευόμαστε και ρό­λο παγκόσμιου καθοδηγητή!

Τελευταίο: Πλανήτης Μαρξ κατά τον Ριζοσπάστη. Αλλά ως γνωστόν ο Μαρξ δεν είναι πλανήτης , και η Ουμανιτέ δεν είναι ηλίθια (άλλο Πλανήτης και άλλο πλανητικός ). Νέα εποχή; Χειρότερη από ποτέ. Από την τραγωδία περάσαμε στη φάρσα, που θα έλεγε και ο Μαρξ.

Advertisements

About Η Κόκκινη Σημαία

στην υπόθεση του νέου κομμουνιστικού προγράμματος

One response »

  1. Πολύ φτωχή παρέμβαση. Στα όρια να είναι περισσότερο αντιεπιστημονική από αυτό που κρίνει.

    Το να χαρακτηρίζεις με όλες τι κλίσεις της λέξης σταλινισμός κάποιον ως σταλινικό δεν καταλαβαίνω πως στοιχειοθετεί οποιαδήποτε κριτική επί της ουσίας.

    Επί της ουσίας, τι πάει να πεί αλήθεια «η θεωρία του χάους, η θεωρία των καταστροφών και η θεωρία των fractals,…περιγράφουν λεπτά, ευπα­θή, περίπλοκα φαινόμενα ποιοτι­κών μεταβολών στη φύση…».

    Τι είναι λεπτό ή ευπαθές φαινόμενο ποιοτικής μεταβολής στη φύση? Το περίπλοκο το καταλαβαίνει ο καθείς.

    Κριτική με αερολογίες είναι δυστυχώς από χέρι καταδικασμένη…

    Απάντηση

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: