RSS Feed

ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ ΚΑΙ ΗΓΕΜΟΝΙΑ

ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ

ΟΙ ΠΡΟΒΕΣ ΤΕΛΕΙΩΝΟΥΝ, Η ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΡΧΙΖΕΙ!

του Πέτρου Παπακων/νου

9/11/97, εφημερίδα ΠΡΙΝ

Κυριαρχία και ηγεμονία

Είναι λοιπόν σημαδεμένα τα χαρτιά; Είναι μοιραίο όλες οι μεγαλειώδεις Ουτοπίες της ανθρώπινης χειραφέτησης να καταλήγουν στο ικρίωμα ενός Θερμιδόρ ή στο εκτελεστικό απόσπασμα ενός Βισίνσκι; Είναι καταδικασμένη στους αιώνες των αιώνων η εργατική τάξη να αποτελεί υποζύγιο της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης ή, στην «καλύτερη» περίπτωση, αναλώσιμο «πυρομαχικό» των σφετεριστών της εξουσίας της;
Η απάντηση σε τέτοιου είδους ερωτήματα δεν βρίσκεται ούτε στα ράφια της βιβλιοθήκης μας, ούτε στους ευσεβείς πόθους της όποιας αριστερής οργάνωσης, παρά μόνο στην Ιστορία – γιατί η Επανάσταση, αν πρόκειται στ’ αλήθεια για Επανάσταση, δεν είναι ηθικό αίτημα ή πολιτική επιλογή αλλά ιστορική αναγκαιότητα. Μπορούμε να αναζητήσουμε σπέρματα των τάσεων των επαναστάσεων του μέλλοντος μόνο στις μεγάλες κονωνικοπολιτικές κρίσεις του 20ού αιώνα, και κυρίως του δεύτερου μισού του. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει, από αυτή τη σκοπιά, η εμπειρία από την καυτή δεκαετία 1965-1975, το τελευταίο κύμα αποσταθεροποίησης του παγκόσμιου εκμεταλλευτικού συστήματος «από τα κάτω», στο μεταίχμιο του περάσματος από τον «κρατικομονοπωλιακό καπιταλισμό» στον «ολοκληρωτικό καπιταλισμό» της σύγχρονης εποχής.

Οι γενικευμένες εξεγέρσεις που ξεσπάνε στις αναπτυγμένες βιομηχανικές χώρες και σε χώρες της περιφέρειας αυτή την δεκαετία (γαλλικός και γερμανικός Μάης του ’68, εξέγερση των μαύρων και αντιπολεμικό κίνημα στις ΗΠΑ, δεκαετία καταλήψεων εργοστασίων και πανεπιστημίων στην Ιταλία, Άνοιξη της Πράγας, αντάρτικο των πόλεων, Πολιτιστική Επανάσταση στην Κίνα κλπ) αποτελούν, ουσιαστικά, τις τελευταίες επαναστατικές κρίσεις της προηγούμενης εποχής και τις πρώτες της επόμενης, ένα ιστορικό υβρίδιο με στοιχεία από το εργατικό κίνημα του αιώνα που φεύγει και του αιώνα που έρχεται. Βασικός πρωταγωνιστής του ιστορικού δράματος αναδεικνύεται, μέσα από αυτό τον παγκόσμιο επαναστατικό κλονισμό, ο συνασπισμός εργατών, νεολαίας και μισθωτής διανόησης, που παίρνει τη θέση της παραδοσιακής «εργατοαγροτικής συμμαχίας» της λενινιστικής περιόδου. Τα πρωτοπόρο τμήματα της εργατικής τάξης τείνουν να συγχωνεύονται με τα πρωτοπόρα τμήματα των φοιτητών και της διανόησης, και αντίστροφα. Η εποχή που ο σοσιαλισμός «έμπαινε στην εργατική τάξη απ’ έξω» (Λένιν), για να ξαναβγεί έξω, έχει πια περάσει. Τώρα η εργατική τάξη έχει τη δυνατότητα να παράγει τους δικούς της οργανικούς διανοούμενους, την δική της εργατική πολιτική, τον δικό της σοσιαλισμό, ο οποίος «γεννιέται από μέσα» για να μείνει μέσα!

Φορέας των νέων παραγωγικών σχέσεων, παιδί της επιστημονικής -τεχνολογικής επανάστασης και των τεράστιων απελευθερωτικών δυνατοτήτων της, η σύγχρονη εργατική τάξη των μητροπόλεων έχει τη δυνατότητα να θέσει για πρώτη φορά στην ημερήσια διάταξη όχι μόνο το ζήτημα της εξουσίας (πολιτική επανάσταση) και της ιδιοκτησίας (οικονομική επανάσταση) αλλά, πιο μακριά, την κατάργηση του κοινωνικού καταμερισμού της εργασίας, που αποτελεί το βαθύ θεμέλιο όλων των εκμεταλλευτικών κοινωνιών. Όχι μόνο η διάκριση ανάμεσα σε αστούς και προλετάριους, αλλά και οι διακρίσεις ανάμεσα σε χειρώνακτες και διανοουμένους, πόλη και χωριό, καθοδηγητές και καθοδηγούμενους, πολιτικούς και πολίτες, αναγνωρίζονται σαν συνώνυμα της αδικίας και της αλλοτρίωσης. Δεν είναι τυχαίο ότι η Πολιτιστική Επανάσταση της καθυστερημένης Κίνας βρήκε τόσο ένθερμους οπαδούς στην αναπτυγμένη Δύση. Με δυο λόγια, η εργατική τάξη προβάλλει για πρώτη φορά πραγματικά ικανή όχι μόνο για την καταστροφή του παλιού, αλλά και για την οικοδόμηση του καινούργιου. Το πληβειακό μίσος δεν συνυπάρχει απλώς, αλλά συγχωνεύεται με τη δημιουργική ουτοπία, όπως οι εργάτες της Ρενό με τους φοιτητές της Ναντέρ, οι Μαύροι Πάνθηρες με τους Χίπις, το «Προμηθεϊκό»-ηρωικό στοιχείο της Επανάστασης με την «Απολλώνεια» – ελευθεριακή πλευρά της.

Στο νέο ιστορικό φόντο, η επανάσταση δεν είναι ένα μονόπρακτο έργο της πρωτοπορίας, αλλά μια παρατεταμένη διαδικασία χρόνων, με αφάνταστα πολλούς σταθμούς, ανατροπές, μεταμορφώσεις, οπισθοχωρήσεις και εφόδους. Αντιμέτωπη με το παγκόσμιο «οικονομικό απαρτχάιντ» του πολυεθνικού κεφαλαίου, η σύγχρονη εργατική τάξη είναι «καταδικασμένη» να προσανατολιστεί προς μια παρατεταμένη «δυαδική εξουσία», να διαμορφώσει τα δικά της δίκτυα οικονομικής και πολιτικής πάλης, αλλά και κοινωνικής αλληλεγγύης, εκπαίδευσης και πολιτισμού, σε ανταγωνισμό με την κυρίαρχη τάξη και τον πολιτισμό της. Αυτή η νέου τύπου «διαρκής επανάσταση» ξεπερνάει το ιστορικό δίλημμα: «Μέσω της εξουσίας η ηγεμονία» (Λένιν) ή «μέσω της ηγεμονίας η εξουσία» (ευρωκομουνισμός). Η πάλη για την εξουσία, δηλαδή για τη συντριβή της αστικής κρατικής μηχανής και την εγκαθίδρυση εργατικής δημοκρατίας, και η πάλη για την ηγεμονία, δηλαδή για την υπεροχή της επαναστατικής πολιτικής, ιδεολογίας, κουλτούρας και τρόπου ζωής στις γραμμές της μισθωτής εργασίας, είναι διαφορετικές πλευρές της ενιαίας, διαρκούς και παγκόσμιας επαναστατικής διαδικασίας. Τη μορφή των μελλοντικών επαναστάσεων δεν μπορούμε ούτε καν να τη φανταστούμε, αλλά ένα πράγμα φαίνεται βέβαιο: ‘Όταν αρχίσει αυτή η παράσταση, οι πιο μεγαλειώδεις στιγμές του παρελθόντος θα μοιάζουν μπροστά της με αδέξιες πρόβες…

Advertisements

About Η Κόκκινη Σημαία

στην υπόθεση του νέου κομμουνιστικού προγράμματος

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: