RSS Feed

ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΗ ΚΙΝΗΣΗ

του Κώστα Τζιαντζή

29-09-1996, εφημερίδα ΠΡΙΝ

ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΗ ΚΙΝΗΣΗ

Η εκλογική παρέμβαση και το εκλογικό αποτέλεσμα της Μαχόμενης Αριστεράς, πέρα από τις όποιες ενθαρρυντικές πλευρές, εκφράζει κυρίως τη διαρθρωτική ακόμα αδυναμία όλων των δυνάμεων της Μαχόμενης Αρι­στεράς να ραγίσουν τα τείχη της α­πομόνωσης τους απέναντι στις υ­παρκτές ευρύτερες όσο και ιδιόμορ­φες κριτικές επαναστατικές αναζη­τήσεις και την πολύμορφη διαμαρτυ­ρία της εποχής μας.

Βέβαια, υπάρχει το θετικό στοι­χείο της εκλογικής μάχης και, κάπως λιγότερο, του εκλογικού αποτελέ­σματος της Μαχόμενης Αριστεράς. Κι αυτό είναι η ευνοϊκότερη από άλ­λες φορές αποδοχή των προβληματι­σμών και των προτάσεων της από έ­να οριακά διευρυμένο κρίσιμο πρω­τοποριακό κομμάτι των εργαζομέ­νων και της νεολαίας.

Ωστόσο, το βασικό συμπέρασμα παραμένει. Τρία χρόνια μετά τη συ­γκρότηση της Μαχόμενης Αριστε­ράς κι έξι χρόνια μετά την εμφάνιση του ΝΑΡ, η πρόταση τους για ένα α­νεξάρτητο επαναστατικό ενωτικό πόλο του εργατικού κινήματος της νέας εποχής, με αισθητή επίδραση στη ζωή της πλειοψηφίας, φαντάζει σε μεγάλο βαθμό ξένη, ανεδαφική, και κάπου ίσως κι εχθρική για τα ευ­ρύτερα και πολυποίκιλα τμήματα των καταπιεσμένων.

Επομένως, τα προβλήματα που μπαίνουν και με αφορμή τη σημερι­νή εκλογική και μετεκλογική συγκυ­ρία δεν είναι απλά γύρω από το πώς πρέπει το ΝΑΡ και η Μαχόμενη Αριστερά να αναπτυχθούν και να μετασχηματιστούν ποιοτικό, προκει­μένου να επικοινωνήσουν με τις υ­παρκτές τάσεις αποστοίχισης και ε­παναστατικής αναζήτησης.

Εδώ μπαίνει πρώτα απ’ όλα το βαθύτερο, το θεμελιακό ερώτημα κατά πόσο είναι αναγκαία, επιτακτι­κή, ρεαλιστική και τελικά καθοριστι­κή για την εποχή μας η επιμονή στην επαναστατική επανίδρυση-επαναθεμελίωση της κοινωνικοπολιτικής Αριστεράς για την υπεράσπιση των άμεσων αναγκών και των επαναστα­τικών δυνατοτήτων της εργαζόμενης πλειοψηφίας.

Μήπως η εξάχρονη εμπειρία στη χώρα μας δείχνει ότι αντικειμενικά είναι αργά πλέον για κάτι τέτοιο; Ή μήπως πάλι είναι πολύ νωρίς; Μή­πως ίσως δεν χρειάζεται προς το πα­ρόν να πέφτει το βάρος σε μια τέ­τοια ανεξάρτητη προσπάθεια, αφού το «παλιό κίνημα» ξαναγεννιέται ε­ντυπωσιακά σε Ανατολή και Δύση και το επαναστατικά «νέο» μπορεί να προκύψει και να υποβοηθηθεί κυρίως μέσα από τις πολύμορφες ε­παφές με τις μαζικές στρατιές του κυρίου Ζιουγκάνοφ, του μεσιέ Υ, του Ντιένγκ Σιάο Πινγκ ή του σινιόρ Ντ’ Αλέμα; Και πώς λύνεται, τέλος, το περίφημο ζήτημα της περιθωριο­ποίησης ή της ενσωμάτωσης; Ποια πρέπει να είναι σε σχέση μ’ αυτό το δίπολο η βασική στρατηγική κατεύ­θυνση της εργατικής πολιτικής;

Στη γνωστή ταινία του Άλαν Πάρκερ «Το εξπρές του μεσονυχτίου», οι έγκλειστοι μιας βάρβαρης φυλακής έχουν σαν ανώτερο δικαίωμα από τους κανονισμούς το «ελεύθερο» να ξεμουδιάζουν που και που βαδίζοντας κυκλικά και υποχρεωτικά στη γραμμή γύρω από έναν κατακό­ρυφο στύλο που βρίσκεται στο πιο σκοτεινό υπόγειο. Στην περίφημη σκηνή όπου ένας από τους φυλακι­σμένους αρχίζει ξαφνικά να βαδίζει αντίστροφα, πάλι βέβαια αναγκα­στικά γύρω από το στύλο, μπαίνει το ζήτημα της ματαιότητας και της ση­μασίας αυτής της επιλογής. Γιατί, έ­τσι κι αλλιώς, αυτή η αντίστροφη κί­νηση και πολύ λίγο φαίνεται μέσα στο γενικό σκοτάδι, και τη φυλακή φυσικά δεν αλλάζει, και τη «σειρά» χαλάει. Το μπουντρούμι παραμένει μπουντρούμι, ενώ το περιοδικό ξε­μούδιασμα και το συνηθισμένο κου­βεντολόι στη «γραμμή» είναι μια κά­ποια διέξοδος για τις απελπισμένες παρέες των φυλακισμένων. Το ση­μαντικό βέβαια ζήτημα σ’ αυτή τη σκηνή (και στη σύγχρονη ζωή της εργατικής τάξης) βρίσκεται στην «ε­πιλογή», στην απόφαση της αντί­στροφης κίνησης.

«Αντίστροφη» κίνηση όχι για να ξεχωρίσουν και να αποκοπούν κά­ποιοι λίγοι κι εκλεκτοί από τους υ­πόλοιπους ούτε για να αλλάξει απλά η «γραμμή». Αλλά για να αρχίσουν κάποιοι να «βαδίζουν αλλιώς», έστω σκουντουφλώντας στην αρχή, για να βρουν το κουράγιο να ψάξουν, πέρα από τον παλιό φαύλο κύκλο, εκείνους τους νέους, κοινούς δρόμους που μπορούν τελικά να γκρεμίσουν τη φυλακή.

Στην εποχή μας, αυτό που αμφισβητείται, αλλά κι αυτό που αναζη­τείται περισσότερο από καθετί είναι η επιλογή, η απόφαση, η επιμονή στο δρόμο της «αντίστροφης κίνη­σης» του εργατικού κινήματος. Μέ­σα σε συνθήκες συνταρακτικών α­ντιφατικών αλλαγών, η ανάγκη για μια άμεση προσπάθεια επαναστατι­κής τομής της εργατικής αριστερής πολιτικής πολύ λίγη σχέση φαίνεται να έχει, από πρώτη ματιά, με την α­νακούφιση των εργαζομένων, με το περιοδικό τους «ξεμούδιασμα» γύ­ρω από το «στύλο» της επίσημης πο­λιτικής.

Εντούτοις, αυτή ακριβώς η αντί­στροφη κίνηση, που βρίσκεται στην αρχή της, είναι η μόνη που μπορεί να συνδέσει προοπτικά, σ’ έναν νι­κηφόρο δρόμο, τις καταποντισμένες όσο και συνεχώς αναδυόμενες τά­σεις των αιώνιων «αριστερών» φαύ­λων κύκλων με τα αποσπασματικά, αυθόρμητα και πρωτόλεια ριζοσπα­στικά ρεύματα που γεννούν οι επα­ναστατικές δυνατότητες της εποχής μας.

Η τάση της αντίστροφης κίνησης του εργατικού κινήματος επιβάλλε­ται πρώτα απ’ όλα από τους γιγαντι­αίους μετασχηματισμούς της εποχής, από τις ριζικές ανακατατάξεις των βασικών της αντιθέσεων, κυρίως αυτών που συνδέονται με την εκρηκτική όσο χιλιοαλυσοδεμένη δημιουργικότητα του κόσμου της εργασίας. Αυτή η εποχή, ωστόσο, βρίσκεται ακόμα στην αρχή της. Από την άλλη πλευρά, η σημερινή αρχική φάση της σημαδεύεται από τη χρεοκοπία του παλιού κινήματος, πράγμα που κά­νει στρατηγικά επιτακτική, αλλά τα­κτικά άτονη και ισχνή, την αντίστρο­φη κίνηση. Η τάση για ένα ριζικό μετασχηματισμό της αριστερής πολι­τικής καθορίζεται με σχετική αυτο­τέλεια και από την αντιφατική πο­ρεία «συνειδητοποίησης» της νέας κατάστασης από τους ίδιους τους ερ­γαζόμενους. Αυτή η διαδικασία σφραγίζεται από την εσωτερική πα­λινδρομική κίνηση της εργατικής τά­ξης ανάμεσα στην υποταγή και την εξέγερση, ανάμεσα στην επιβίωση και τη διεκδίκηση της πραγματικής ζωής, ανάμεσα στην άμυνα και την επίθεση, την απώθηση και την επι­θυμία, ανάμεσα στη στοιχειώδη εξα­σφάλιση ενός υποβαθμιζόμενου πα­λιού πλαισίου αναγκών και τη διεκδίκηση όλου του πλούτου και των ε­λευθεριών της εποχής μας.

Αυτή η ανισόμετρη κίνηση στη συνείδηση και την πρακτική των ερ­γαζομένων αποτελεί τη βάση που τροφοδοτεί το παλιό, μαζί και το νέο, που καθορίζει τελικά και τους συσχετισμούς και την πηγή μιας χω­ρίς προηγούμενο ρευστότητας και παράλληλα μιας απρόβλεπτης δυνα­μικής συνεχών, απότομων και ριζι­κών ανακατατάξεων σε όλους τους κοινωνικοπολιτικούς συσχετισμούς. Στη νέα μεταπολίτευση τίποτα τελι­κά δεν θα μένει σταθερό κι αμετακί­νητο όπως προηγούμενα. Κι αυτός ο παράγοντας θα αποτελεί τη βάση νέ­ων αλλεπάλληλων κρίσεων της αστι­κής πολιτικής και όλων των παραλ­λαγών της αριστερής πτέρυγας του παραδοσιακού πολιτικού παιχνιδι­ού. Η τάση της αντίστροφης κίνησης του εργατικού κινήματος επηρεάζε­ται ουσιαστικά κι από τη «συνειδη­τή» παρέμβαση της αστικής τάξης. Από την πρωτοβουλία των κινήσεων και των κοινωνικών συμμαχιών που διατηρούν σ’ αυτή τη φάση οι κάθε λογής πρωτοπορίες και το κράτος της. Τέλος, η τάση της αντίστροφης κίνησης του εργατικού κινήματος ε­ξαρτάται αποφασιστικά από τη «συ­νειδητή» παρέμβαση των πολιτικών πρωτοποριών, που επιχειρούν του­λάχιστον υποκειμενικά να εκφρά­σουν την επαναστατική κίνηση των εργαζομένων. Η ποιότητα και η διά­ταξη αυτών των πρωτοποριών σε διεθνή κλίμακα, κάθε άλλο μπορεί να πει κανείς ότι προωθούν ουσιαστικά την ανάγκη για μια επαναστατική τομή στο εργατικό κίνημα της εποχής μας.

Από τη χαραυγή κιόλας της νέας εποχής, μετά την έκρηξη του ’68 , όλα τα παλιά και νέα ρεύματα που αναδύθηκαν ή αναβαπτίστηκαν στη δίνη των νέων επαναστατικών γεγονότων σύντομα εγκατέλειψαν τη στρατηγι­κή κατεύθυνση της αντίστροφης κί­νησης και υποτάχτηκαν φυσιολογικά στο δίπολο περιθωριοποίηση – ενσω­μάτωση. Η βάση αυτής της υποταγής δεν είναι βέβαια το γεγονός ότι όλοι αυτοί δεν αποστρέφονται την περι­θωριοποίηση ή δεν ξορκίζουν τους κίνδυνους της ενσωμάτωσης. Φτάνει κανείς να θυμηθεί τον «εισοδισμό» των τροτσκιστικών ομάδων, τις πα­ρεμβατικές αυταπάτες των διάφο­ρων αριστερών τάσεων μέσα στα παραδοσιακά εργατικά κόμματα, το κινηματικό παραλήρημα και την «πλειοψηφική απεύθυνση» των αυ­τόνομων, την ερωτική ενωσιολογία των αριστερών ευρωκομουνιστών, το ένοπλο μάρκετινγκ των τρομο­κρατικών ή αναρχικών ομάδων, και τις στενές επαφές τρίτου τύπου, των μπλοκ της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς στις εκδηλώσεις του επί­σημου εργατικού κινήματος. Η βάση της υποταγής τους δεν είναι η επιλο­γή του περιθωρίου ή αντίστοιχα των πλειοψηφικών ακροατηρίων. Η βά­ση της υποταγής τους βρίσκεται στην κοινή μηχανιστική διάκριση που διατηρούν αυτές οι τάσεις, με όλες τις διαφορές τους, ανάμεσα στο άμε­σο (για την πλειοψηφία) και το στρατηγικό (για την πρωτοπορία) πρόγραμμα και στόχο. Ανάμεσα στην τακτική και τη στρατηγική, α­νάμεσα στη δράση και τη ζύμωση, ανάμεσα στο «κοινωνικό» και το «πολιτικό», ανάμεσα στις αντικειμενι­κές υλικές δυνατότητες και τις καθυ­στερημένες υποκειμενικές δυνάμεις, ανάμεσα τελικά στο «επαναστατι­κό» περιεχόμενο και την αστική μορφή της πολιτικής τους.

Η υπέρβαση του δίπολου περιθωριοποίηση-ενσωμάτωση δεν πραγματοποιείται με το να αλλάξει κανείς από καιρό σε καιρό τις δό­σεις ανάμεσα στα δύο, ανάμεσα στο «όραμα» και στους «συσχετισμούς». Αλλά με το να προωθεί πρακτικά στη ζωή ένα άμεσο πρόγραμμα ανα­τροπής της κυρίαρχης πολιτικής και των υπαρκτών συσχετισμών από τη σκοπιά των επαναστατικών ελευθε­ριών που έχει ανάγκη η εργαζόμενη πλειοψηφία. Με το να υπηρετεί στα­θερά, επίμονα και μακρόχρονα τη στρατηγική της «αντίστροφης μέτρη­σης» για το σύνολο της εργατικής τάξης και του αριστερού εργατικού κινήματος.

Για όλους αυτούς τους αλληλο­συνδεόμενους παράγοντες, η αντί­στροφη κίνηση του εργατικού κινή­ματος βρίσκεται αντικειμενικά στις σημερινές συνθήκες σε μια αρχική πρωτολειακή κατάσταση σε διεθνή κλίμακα. Ωστόσο, παράλληλα, έχει την αντικειμενική τάση μιας γοργής και ριζικής ποιοτικής ανάπτυξης με βάση τις εκπληκτικές ταχύτητες της εποχής και τις επιτακτικές ανάγκες και δυνατότητες των καταπιεσμέ­νων. Σ’ αυτά τα βασικά πλαίσια, το ΝΑΡ και η Μαχόμενη Αριστερά πρέπει να δουν πού αστόχησαν σε ό­λη την προηγούμενη πορεία τους και να επιδιώξουν τις αναγκαίες αναπροσαρμογές και τομές σύμφωνα και με τη νέα κατάσταση και τις μεγάλες κρίσιμες ανακατατάξεις που ωριμάζουν.

Advertisements

About Η Κόκκινη Σημαία

στην υπόθεση του νέου κομμουνιστικού προγράμματος

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: