RSS Feed

ΤΟ ΚΥΚΝΕΙΟ ΑΣΜΑ ΜΙΑΣ ΠΡΟΩΡΗΣ ΕΠΟΠΟΙΙΑΣ – 60 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΣΠΑΝΙΚΟ ΕΜΦΥΛΙΟ

του Πέτρου Παπακωνσταντίνου

03/03/1996, εφημερίδα ΠΡΙΝ

 

ΤΟ ΚΥΚΝΕΙΟ ΑΣΜΑ ΜΙΑΣ ΠΡΟΩΡΗΣ ΕΠΟΠΟΙΙΑΣ

ΕΞΗΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΣΠΑΝΙΚΟ ΕΜΦΥΛΙΟ

Η βομβαρδισμένη Γκερνίκα

Η Δημοκρατία των θρύλων και των δακρύων, η Δημο­κρατία της Βαρκελώνης και της Γκουέρνικα, η Δημο­κρατία της Πασιονάρια και του Λόρ­κα, η Δημοκρατία των Διεθνών Τα­ξιαρχιών και της ηρωικής Μαδρίτης, η Δημοκρατία της αντιφασιστικής τι­μής και της ένδοξης ήττας: Το κλασι­κό αυτό πορτρέτο του Ισπανικού Εμφύλιου δεν ξεφεύγει από τις παραδοσιακές συνταγές της επίσημης ι­στοριογραφίας για όλες τις λαϊκές ε­ποποιίες, όπου η ρομαντική εξιδανί­κευση προσώπων και καταστάσεων συμβαδίζει με την ουσιαστική υποτί­μηση των βαθύτερων κοινωνικοπολι­τικών ανατροπών.

Κάτω από το φακό μιας ρεαλιστι­κής ιστορικής ανάγνωσης, αποκαλύ­πτεται μια άλλη εικόνα του ισπανι­κού εμφύλιου, πολύ λιγότερο ιδανι­κή, αλλά και πολύ περισσότερο κο­σμογονική. Λιγότερο ρομαντική για­τί, πλάι στην επαναστατική ελεγεία των ανθρακωρύχων της Αστούρια και των δεκάδων χιλιάδων διεθνιστών από όλες τις γωνιές της Ευρώ­πης και της Αμερικής που άφησαν τα κόκαλα τους στα αντιφασιστικά χα­ρακώματα της Καταλωνίας και της Αραγωνίας, συναντάει κανείς και έ­ναν ολόκληρο «εμφύλιο μέσα στον εμφύλιο».

Και προσωπικές φιλοδο­ξίες τυχοδιωκτών και μηχανορρα­φίες μυστικών υπηρεσιών, και δολο­φονίες επαναστατών από επαναστά­τες στο όνομα της επανάστασης, και κυνικά διπλωματικά παιχνίδια των μεγάλων δυνάμεων – κι όλα αυτά που απλώς επιβεβαιώνουν ότι η ι­στορία δεν γράφεται από αγίους και δαίμονες, αλλά από αντιφατικούς ανθρώπους και αντιφατικά κινήμα­τα, κι ότι όποιος περιμένει να βρει στην ιστορία καθαρές και αμόλυντες εποποιίες είναι καλύτερα να προτι­μήσει τα παραμύθια του Άντερσεν και την Καινή Διαθήκη. Αλλά και α­πείρως περισσότερο κοσμογονική γιατί, σε αντίθεση με την επίσημη ιστοριογραφία που δεν βλέπει στον Ισπανικό Εμφύλιο τίποτα περισσότε­ρο από μια ένδοξη μάχη «του φασι­σμού με τη Δημοκρατία», στην πραγ­ματικότητα εκείνο που συνέβη στην Ιβηρική Χερσόνησο από τον Ιούλιο τον 1936 μέχρι τον Μάρτιο του 1939 ήταν μια από τις μεγαλύτερες εργατι­κές επαναστάσεις τον 20ού αιώνα, στη διάρκεια της οποίας κρίθηκε το μέλλον όλης της Ευρώπης και, γιατί όχι, ολόκληρης της ανθρωπότητας!

Πόλεμος και Επανάσταση

Μήτρα της ισπανικής επανάστα­σης υπήρξε η μεγάλη οικονομική κρίση του 1929-1933 που συγκλόνισε όλο τον καπιταλιστικό κόσμο, πυρο­δοτώντας μια αδυσώπητη πολιτική πόλωση, με ταυτόχρονη (αλλά όχι παράλληλη γεωγραφικά) ενδυνάμω­ση της φασιστικής Δεξιάς (Χίτλερ, Μουσολίνι) και της επαναστατικής Αριστεράς. Από αυτή τη μήτρα προέ­κυψαν δύο σιαμαίοι αδελφοί: ο ι­σπανικός εμφύλιος και η επαναστα­τική κατάσταση στη Γαλλία την πε­ρίοδο του Λαϊκού Μετώπου. Η σύ­μπτωση, στο χώρο και το χρόνο, των δύοο κορυφαίων στιγμών του εργατι­κού και λαϊκού ριζοσπαστισμού δη­μιουργούσε, για πρώτη φορά μετά α­πό τη θυελλώδη περίοδο 1917-1919, τη δυνατότητα να εγκαθιδρυθεί εργα­τική, σοσιαλιστική εξουσία σε στρα­τηγικής σημασίας οικονομικά και γε­ωπολιτικά κέντρα της καπιταλιστι­κής Δύσης. Κυριολεκτικά, αυτό που «παίχτηκε» στην Ισπανία και τη Γαλλία το 1936-1939 δεν ήταν μόνο το ζήτημα του φασισμού και της Δημο­κρατίας ούτε καν το ζήτημα της Ευ­ρώπης και τον πολέμου, αλλά το ζή­τημα της ευρωπαϊκής σοσιαλιστικής επανάστασης και της καπιταλιστικής σταθεροποίησης!

Αν κάνουμε μια προσπάθεια να ξεφύγουμε από τα άκαμπτα κληρο­δοτημένα σχήματα του «Μεγάλου Αντιφασιστικού Πολέμου», των «Συμμάχων» και του Άξονα, που εμ­φανίζονται τόσο «φυσιολογικά» όσο και τα αξιώματα της Ευκλείδειας γε­ωμετρίας ή τα τέσσερα σημεία του ο­ρίζοντα, θα αναγνωρίσουμε ότι: Στην περίπτωση που νικούσαν οι δύο παράλληλες επαναστάσεις στην Ισπανία και τη Γαλλία (και με δεδο­μένο τον αντίκτυπο που θα είχε μια τέτοια νίκη σε μια σειρά άλλες χώ­ρες της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής), είναι πολύ αμφίβολο αν ξεσπούσε ο Β’ Παγκόσμιος Πόλε­μος. Αλλά κι αν ξεσπούσε, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα διεξαγόταν ανάμεσα στα δύο μπλοκ που διαμορφώθηκαν αργότερα κι ότι θα εί­χε το συγκεκριμένο κοινωνικό-πολιτικό περιεχόμενο που τελικά απέ­κτησε. Αντίθετα, είναι πολύ πιθανό οι αστικές τάξεις μιας σειράς καπι­ταλιστικών χωρών που αμφιταλαντεύονταν (π.χ. της Αγγλίας) να συ­νασπίζονταν με τον Χίτλερ και τον Μουσολίνι ενάντια στη Ρωσία, τη Γαλλία και την Ισπανία για να αντι­μετωπίσουν την «κόκκινη απειλή». Σ’ αυτή την περίπτωση, ο Β’ Παγκό­σμιος Πόλεμος δεν θα ήταν ένα ολο­καύτωμα ανάμεσα σε δύο εναλλα­κτικές μορφές της καπιταλιστικής κυριαρχίας, αλλά μια αναμέτρηση, σε παγκόσμια κλίμακα, της εργατι­κής επανάστασης με την αστική αντεπανάσταση. Μια τέτοια εξέλιξη θα επιδρούσε αναμφίβολα και στο ε­σωτερικό της ίδιας της ΕΣΣΔ, ροκα­νίζοντας τα βάθρα τον σταλινισμού και του γραφειοκρατικού φαινομέ­νου.

Εντελώς ενδεικτικά και για να κατανοήσουμε γιατί δεν πρέπει να θεωρούμε τίποτα αυτονόητο, αναφέρουμε ότι μέχρι τις αρχές του 1935, ο Μορίς Τορέζ, ηγέτης του Γαλλικού Κομμουνιστικού Κόμμα­τος και μετέπειτα πρωτεργάτης του αντιφασιστικού Λαϊκού Μετώπου, καταψήφιζε στο κοινοβούλιο τις δα­πάνες για την «εθνική άμυνα», λέγοντας: «Λεν θα αφήσουμε την εργα­τική τάξη να συρθεί στο λεγόμενο πόλεμο για την υπεράσπιση της Δη­μοκρατίας ενάντια στο φασισμό» (!). Όλα αυτά, βέβαια, πριν από την υπογραφή του γαλλοσοβιετικού συμφώνου, τον Μάιο του 1935 και από το 7ο Συνέδριο της Κομ­μουνιστικής Διεθνούς, που χάρα­ζε το «νέο τακτικό προσανατολι­σμό» των κομμουνιστικών κομμά­των.

Στην πραγματικότητα, στη διάρκεια του Ισπανικού Εμφύλι­ου δημιουργήθηκε όχι μια δυαδι­κή αλλά μια ιστορικά πρωτότυ­πη… τριαδική εξουσία! Στον ένα πόλο βρισκόταν η νόμιμη, αλλά αρκετά ανίσχυρη, κυβέρνηση του Λαϊκού Μετώπου (κομμου­νιστές, σοσιαλιστές, αστοί ριζο­σπάστες, ρεπουμπλικάνοι, ε­θνικιστές και, για ένα διάστη­μα, τροτσκιστές και αναρχοσυνδικαλιστές). Το δεύτερο πόλο συγκροτούσε η φασιστική Δεξιά του Φράνκο, που υποστηριζό­ταν από τον Χίτλερ και τον Μουσο­λίνι, την Εκκλησία, τους φεουδάρ­χες και μέρος της αστικής τάξης. Και στον τρίτο πόλο βρισκόταν η αυτόνομη επαναστατική τάση της εργατικής χειραφέτησης, που ξε­περνούσε στην πράξη τόσο την κυ­βέρνηση του Λαϊκού Μετώπου όσο και όλες τις πολιτικές οργανώσεις της εργατικής τάξης, αν και αναμφί­βολα τις διαπερνούσε και τις επηρέ­αζε, κάποτε μάλιστα αποφασιστικά. Από αυτή την άποψη, ο Ισπανικός Εμφύλιος ήταν μια μικρογραφία -πρόδρομος του Β’ Παγκοσμίου Πο­λέμου, μόνο που στη Μαδρίτη ο φα­σισμός νίκησε την επανάσταση και τους «Συμμάχους», ενώ στη Γιάλτα οι «Σύμμαχοι» νίκησαν το φασισμό και την επανάσταση.

Ηρωισμός και προδοσία

En las baricadas

Αυτή η θεώρηση των πραγμάτων ασφαλώς θα ξενίζει πολλούς. Αν η προδοσία της ευρωπαϊκής σοσιαλ­δημοκρατίας απέναντι (και) στην ι­σπανική επανάσταση αποτελεί, λίγο – πολύ, κοινή συνείδηση και αιώνια καταισχύνη του ρεφορμισμού (ιδιαί­τερα επαίσχυντος ήταν ο ρόλος του Λέον Μπλουμ, ο οποίος, ως πρωθυ­πουργός της γειτονικής Γαλλίας, αρ­νήθηκε να ενισχύσει την ισπανική Δημοκρατία προφασιζόμενος τον α­νύπαρκτο κίνδυνο φασιστικού πρα­ξικοπήματος στο Παρίσι), το ΚΚ Ισπανίας και η Κομιντέρν θεωρού­νται ως οι πιο προωθημένες δυνά­μεις της Ισπανικής Επανάστασης. Επιτέλους, δεν ήταν οι κομμουνι­στές που είχαν το μεγαλύτερο μερί­διο αίματος, δεν ήταν οι κομμουνι­στές που οργάνωσαν το στρατό της Δημοκρατίας και τις Διεθνείς Τα­ξιαρχίες, δεν ήταν οι κομμουνιστές, πάνω απ’ όλους που υπερασπίστη­καν με τέτοιο ηρωισμό τη Μαδρίτη;

Σε όλα αυτά η απάντηση είναι έ­να κατηγορηματικό και ανεπιφύλακτο ναι. Μάλιστα, από τη στενά στρατιωτική άποψη του πολέμου, το ΚΚΙ και η Κομιντέρν ήταν απείρως πιο αποτελεσματικοί από όλους τους άλλους: Ο επαναστατικός πό­λεμος, και μάλιστα ο εμφύλιος πόλε­μος, απαιτεί οργάνωση, πειθαρχία, ενιαίο κέντρο, εν τέλει κάποια επα­ναστατική δικτατορία – είτε του α­στικού γιακοβινισμού, τύπου Ροβε­σπιέρου, είτε της δικτατορίας του προλεταριάτου, που εφάρμοσε ο Λένιν. Συγκρινόμενοι με την κατα­στροφική απειθαρχία των αναρχι­κών, με την ανοργανωσιά και ασυ­νέπεια των αριστερών σοσιαλιστών και με την αδυναμία των τροτσκι­στών, οι κομμουνιστές υπερείχαν συντριπτικά.

Αλλά ο πόλεμος – κι αυτό, πριν ακόμα κι από τον Μαρξ, το κατάλα­βε ο Κλαούζεβιτς – είναι κάτι πολύ περισσότερο από αναμέτρηση στρα­τιωτικών μηχανισμών: Είναι ένοπλη αναμέτρηση κοινωνικών τάξεων, εί­ναι δηλαδή υπόθεση κατεξοχήν πο­λιτική. Εδώ ακριβώς οι κομμουνι­στές, παρά την ανιδιοτέλεια, τον η­ρωισμό και την αυτοθυσία της συ­ντριπτικής πλειοψηφίας των μελών και των στελεχών τους, ήταν δέσμιοι της καταστροφικής πολιτικής του Λαϊκού Μετώπου που είχε χαράξει η Κομιντέρν: Οι εργάτες και, σ’ ένα βαθμό, οι αγρότες απαλλοτρίωσαν τους ιδιοκτήτες, έκαιγαν εκκλησίες, έφτιαχναν Κομμούνες και λαϊκή πολιτοφυλακή, αλλά οι ηγέτες του ΚΚ ήθελαν σώνει και καλά να τους στριμώξουν στον ασφυκτικό κορσέ της «αστικοδημοκρατικής επανά­στασης», του «πρώτου υποστάδιου του πρώτου σταδίου της επαναστα­τικής διαδικασίας», για να μην λακί­σουν οι σύμμαχοι – οι αστοί ρεπου­μπλικάνοι του Αθάνα, οι δεξιοί σο­σιαλιστές του Νεγκρίν και κυρίως η γαλλική και αγγλική αστική τάξη που έτρεμαν την ισπανική Κομμού­να περισσότερο από τη γερμανική Βέρμαχτ. Την ίδια ώρα, το γαλλικό ΚΚ όργωνε τη Γαλλία για να ενισχύ­σει τις Διεθνείς Ταξιαρχίες, προσφέροντας στην ισπανική επανάσταση τα πάντα εκτός από εκείνο που ήταν το καθοριστικό: Μια επαναστατική πολιτική μέσα στην ίδια τη Γαλλία!

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Στάλιν και η Κομιντέρν ήθελαν να νική­σει η Δημοκρατία το φασισμό. «Απλώς» αυτό ήταν αδύνατο. Το μόνο ε­φικτό ήταν να νικήσει το φασισμό η… προλεταριακή επανάσταση. Από τη στιγμή που τα κρατικά συμφέροντα της ΕΣΣΔ, όπως τουλάχιστον τα εννοούσε ο Στάλιν (διασφάλιση πάση θυσία της συμμαχίας με τη Γαλλία και την Αγγλία, κέρδισμα χρόνου για στρατιωτική προετοιμασία ενόψει του πολέμου), συγκρούονταν με τα συμφέροντα της παγκόσμιας επανά­στασης, ήταν δεδομένο το που θα έγερνε η πλάστιγγα. Επιπλέον, το γε­γονός ότι ο Ισπανικός Εμφύλιος συνέπεσε με τις δίκες της Μόσχας (ό­που η σταλινική ηγεσία εξολόθρευσε όλη την ηγεσία της Οκτωβριανής Επανάστασης) επέδρασε με δηλητηριώδη τρόπο στην επανάσταση, καλ­λιεργώντας τη δυσπιστία, τη διχόνοια και τελικά τον ανοιχτό πόλεμο α­νάμεσα στο ΚΚΙ και τους τροτσκιστές και αναρχικούς. Η αισχρή δολο­φονία του ηγέτη του ΡΟUΜ, Αντρες Νιν, από τις μυστικές υπηρεσίες του Στάλιν, με συνενοχή της ηγεσίας του ΚΚΙ, ήταν μια από τις πιο μαύ­ρες σελίδες του Ισπανικού Εμφυλίου.

Όσο για τις επίσημες δικαιολογίες των Σοβιετικών ότι «η Ισπανία ή­ταν μακριά και άρα η βοήθεια της ΕΣΣΔ δυσκολευόταν από αντικειμε­νικούς παράγοντες», πρόκειται απλώς για προφάσεις εν αμαρτίαις: Λί­γα χρόνια αργότερα ήρθε η περιπέτεια της ΕΑΜικής επανάστασης. Η Ελλάδα ήταν κοντά στην ΕΣΣΔ και μακριά από τους Άγγλους, αλλά αυτό δεν αποδείχθηκε καθόλου σωτήριο για τους έλληνες επαναστάτες. Στην πραγματικότητα και στην Ισπανία και στην Ελλάδα ο Στάλιν και η ΕΣΣΔ αντιμετώπισαν το ίδιο δίλημμα: Να υποστηρίξουν ανεπιφύλακτα, μέχρι τέλους, την εργατική επανάσταση στην Ευρώπη με σοβαρές προοπτικές για μεγάλες νίκες, αλλά και με ρίσκο για ένα πόλεμο με συνασπισμένες τις καπιταλιστικές κυβερνήσεις και επόμενος με σοβαρούς κινδύνους για την ίδια την ΕΣΣΔ ή να αρκεστούν σ’ ένα «ανατολικό προγεφύρωμα» γύ­ρω από την ΕΣΣΔ, επιτρέποντας τη σταθεροποίηση του καπιταλισμού στα βασικά μητροπολιτικά κέντρα της Δύσης; Ο Στάλιν έκανε το πρώτο και η επιλογή του φάνηκε το 1945 κυνική, αλλά μεγαλοφυής. Το 1989-90 αποδείχθηκε απλώς κυνική και βλακώδης. Μόνο που η «βλακεία» του είχε μια τετράγωνη λογική: Ακόμα κι αν η ΕΣΣΔ διασωζόταν σε μια με­τωπική αναμέτρηση με τους Δυτικούς, σε συμμαχία με τα επαναστατικά κινήματα της Δύσης, μέσα από τη φωτιά ενός τέτοιου επαναστατικού πο­λέμου θα καιγόταν, πρώτος από όλους, ο ίδιος ο σταλινισμός! Δεν έχουμε λοιπόν να κάνουμε τόσο με προδοσία όσο με ένστικτο αυτοσυντήρησης…

Η άγουρη επανάσταση

Τα παραπάνω δεν σημαίνουν, βέβαια, ότι οι κομμουνιστές ευθύνο­νται για όλα τα δεινά της Ισπανικής Επανάστασης και ότι κάποιοι άλλοι, όπως οι τροτσκιστές ή οι αναρχικοί, έχουν μερίδιο μόνο στην τιμή και τη δόξα. (Κάτι τέτοιο, ειρήσθω εν παρόδω, αφήνει να εννοηθεί η αρκετά α­πλοϊκή, κατά τη γνώμη μας, ταινία του Κεν Λόουτς Γη και Ελευθερία που παίχτηκε εφέτος στους αθηναϊκούς κινηματογράφους: Όπως και η επί­σημη σοβιετική ιστοριογραφία, έτσι και η διήγηση του Λόουτς περιέχει μόνο αγίους και δαίμονες. Η μόνη διαφορά είναι ότι οι ρόλοι έχουν α­ντιστραφεί πλήρως). Όσο αλήθεια είναι ότι το ΚΚΓ υποβάθμισε πλήρως το κοινωνικό περιεχόμενο της επανάστασης (δεν είναι τυχαίο ότι ήταν σχεδόν ανύπαρκτο στη βιομηχανική καρδιά της Ισπανίας, την Καταλωνία), άλλο τόσο είναι αλήθεια ότι και οι αριστεροί σοσιαλεπαναστάτες του Λάργκο Καμπαλέρο και οι αναρχικοί υποβάθμιζαν ασυγχώρητα τον κίνδυνο του φασισμού, ταυτίζοντας τον συχνά με την αστική δημοκρατία και διακρίνονταν για την τακτική τους ασυνέπεια. Επιπλέον, οι αναρχι­κοί, στο όνομα της «ελευθεριακής επανάστασης» τους, εμπόδιζαν τη Δη­μοκρατία να ανταποκριθεί και στις πιο στοιχειώδεις οικονομικές και στρατιωτικές απαιτήσεις του εμφυλίου πολέμου, σε τέτοιο τερατώδη πα­ραλογισμό που έφτανε τα όρια της πολιτικής αυτοκτονίας. Όσο για το ΡΟUΜ, πέρα από την οργανωτική και πολιτική του ισχνότητα, είναι γε­γονός ότι έκανε το τραγικό λάθος να συνεργήσει σε μια ένοπλη ρήξη με το ΚΚΙ στη Βαρκελώνη, σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη καμπή του εμφυλίου.

Με δυο λόγια: Από τους κομμουνιστές και τους τροτσκιστές μέχρι τους αριστερούς σοσιαλεπαναστάτες και τους αναρχικούς, όλες οι βασι­κές αριστερές δυνάμεις του Ισπανικού Εμφύλιου, κάθε μια με το δικό της τρόπο και στο δικό της βαθμό, έγιναν μάρτυρες του ίδιου ιστορικού φαινομένου: Της πολιτικής ανωριμότητας ενός μεγάλου κοσμογονικού ε­παναστατικού ρεύματος. Η Ισπανική Δημοκρατία ήταν, ταυτόχρονα, μια ένδοξη σελίδα και το ρέκβιεμ αυτού του ρεύματος που συγκλόνισε τον πολιτισμένο κόσμο στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα: Του ρεύματος της ρώσικης, της γερμανικής και της ουγγρικής επανάστασης, του Λένιν, της Λούξεμπουργκ και της Διεθνούς, που με το γαλλικό Λαϊκό Μέτωπο και τον Ισπανικό Εμφύλιο εμφανίζεται για τελευταία φορά ρωμαλέο και επι­θετικό στο ευρωπαϊκό προσκήνιο.

Φ. Γκ. Λόρκα

Μαζί με την ήττα αυτού του ρεύματος κλείνει ο κύκλος μιας ολόκλη­ρης «αναγεννησιακής» εποχής, ενός δεύτερου «Αιώνα των Φώτων», που γνώρισε επαναστατικές κοσμογονίες σε όλα τα πεδία της κοινωνικής ζωής – από τα Σοβιέτ και τα Εργατικά Συμβούλια μέχρι τον κυβισμό και το φουτουρισμό κι από την Κβαντομηχανική και τη θεωρία της σχετικότητας μέχρι την εργατική λογοτεχνία. Οι επαναστατικές κρίσεις και τα επαναστατικά γεγονότα που θα γνωρίσει ο κόσμος της βαρβαρότητας στο δεύτερο μισό του αιώνα μας δεν θα είναι πια ασθενικοί αντίλαλοι αυτού του επαναστατικού ρεύματος που έκλεισε τον ιστορικό του κύκλο, αλλά προμηνύματα ενός καινούριου, που πασχίζει να διαμορφώσει ταυτότητα και προοπτική. Σ’ αυτό το μακρύ και επίπονο δρόμο, καμιά επανάσταση δεν είναι πραγματικά χαμένη: Οι ήττες είναι τα δίδακτρα της ωριμότητας. Και ο Ισπανικός Εμφύλιος ήταν  μια νίκη που χάθηκε, μια ήττα που πρέπει να κερδηθεί!

ΟΙ ΒΑΣΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ

 • 1929-1933: Μεγάλη οικονομική κρίση συγκλονί­ζει όλες τις καπιταλιστικές χώρες. Οι άνεργοι ξε­περνούν τα 17 εκατομμύρια στις ΗΠΑ και τα 8 εκα­τομμύρια στη Γερμανία. Οξύτατη πολιτική πόλωση με άνοδο της άκρας Δεξιάς και της επαναστατικής Αριστεράς.

• 1931: Πτώση της ισπανικής μοναρχίας.

1932: Ήττα της γαλλικής Δεξιάς στις εκλογές.

• Γενάρης 1933: Στο Βερολίνο, ο Χίτλερ ορκίζεται καγκελάριος και θέτει εκτός νόμου το ΚΚΓ. Στις ΗΠΑ, αναλαμβάνει την προεδρία ο Φραγκλίνος Ρούσβελτ και εξαγγέλλει την πολιτική του «Νιου Ντιλ».

• Μάιος 1934: Βαρυσήμαντο άρθρο της «Πράβντα» ενταφιάζει τη σεχταριστική πολιτική του «σοσιαλφασισμού» και προετοιμάζει την πολιτική του Λαϊκού Μετώπου, ευνοώντας τη συνεργασία κομ­μουνιστών – σοσιαλιστών.

• 27 Ιουλίου 1934: Συμφωνία ΚΚ Γαλλίας – Σοσιαλιστών για συνεργασία ενάντια στη φασιστική α­πειλή.

• Οκτώβριος 1934: Μεγάλη εξέγερση των ανθρα­κωρύχων στην Αστούρια (Ισπανία). Ενιαίο μέτωπο κομμουνιστών – αναρχικών – σοσιαλιστών και εγκα­θίδρυση Κομμούνας επί δεκαπενθήμερο. Γενική α­περγία ενάντια στην είσοδο του φασιστικού κόμματος στην κυβέρνηση της Μαδρίτης.

• 2 Μαΐου 1935: Υπογράφεται το γαλλοσοβιετικό σύμφωνο ειρήνης και συνεργασίας.

• 25 Ιουλίου – 20 Αυγούστου 1935: Συγκαλείται στη Μόσχα το 7ο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς (Κομιντέρν). Κύριος εισηγητής ο Γκεόργκι Δημητρόφ. Το συνέδριο χαράσσει το «νέο τα­κτικό προσανατολισμό» των ΚΚ στη βάση της γραμμής του αντιφασιστικού λαϊκού μετώπου.

• 16 Φλεβάρη 1936: Το Λαϊκό Μέτωπο της Ισπα­νίας (ΚΚ, σοσιαλιστές, αναρχικοί, ριζοσπάστες, ε­θνικιστές, συνδικάτα) κερδίζει 253 έδρες στις βου­λευτικές εκλογές έναντι 153 της Δεξιάς και 65 του Κέντρου. Αναλαμβάνει πρωθυπουργός ο ρεπου­μπλικάνος Μανουήλ Αθάνα.

• 26 Απριλίου 1936: Το γαλλικό Λαϊκό Μέτωπο (κομμουνιστές, σοσιαλιστές, αστοί ριζοσπάστες) πετυχαίνει θριαμβευτική νίκη στις βουλευτικές ε­κλογές. Ο σοσιαλιστής Λέον Μπλουμ αναλαμβάνει πρωθυπουργός.

• Ιούνης 1936: Το μεγαλύτερο απεργιακό κύμα μετά την Παρισινή Κομμούνα στη Γαλλία. Καταλή­ψεις εργοστασίων και εξάρθρωση φασιστικών συμμοριών.

•  17 Ιουλίου 1936: Φασιστική εξέγερση των στρα­τηγών Φράνκο και Μόλα στο Μαρόκο. Αρχίζει ο εμφύλιος.

•  4 Σεπτεμβρίου 1936: Στροφή της Δημοκρατίας προς τα αριστερά. Απομακρύνεται ο Αθάνα και ανα­λαμβάνει πρωθυπουργός ο Λάργκο Καμπαλέρο. Η Κομμουνιστική Διεθνής και άλλες διεθνιστικές ορ­γανώσεις συγκροτούν τις Διεθνείς Ταξιαρχίες που αριθμούν, στο απόγειο τους, 30-40 χιλιάδες άνδρες και μάχονται ηρωικά στο πλευρό της Ισπανικής Δη­μοκρατίας. Οι απώλειες τους φτάνουν το 50%.

•  Μάρτιος 1937: Οι δίκες της Μόσχας στο αποκο­ρύφωμα τους. Ρήξη στις σχέσεις ΚΚΙ – ΡΟUΜ. Ο η­γέτης του ΡΟUΜ, Αντρες Νιν, δολοφονείται από τις μυστικές υπηρεσίες του Στάλιν.

• Μάιος 1937: Στροφή της Δημοκρατίας προς τα Δεξιά. Ανατρέπεται ο Λάργκο Καμπαλέρο και σχη­ματίζεται κυβέρνηση υπό τον μετριοπαθή σοσιαλι­στή Χουάν Νεγκρίν. Διωγμοί σε βάρος τροτσκι­στών και αναρχοσυνδικαλιστών. Ένοπλη σύγκρου­ση μεταξύ ΡΟUΜ-αναρχικών και κομμουνιστών στη Βαρκελώνη. Το ΡΟUΜ κατηγορείται από το ΚΚΙ ως πρακτορείο του ναζισμού.

• 28 Μαρτίου 1939: Μετά από μακρόχρονη ηρωι­κή αντίσταση, η Μαδρίτη πέφτει στα χέρια των φα­σιστών. Οι δυτικές κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανο­μένης της κυβέρνησης Ρούσβελτ, αναγνωρίζουν αμέσως το καθεστώς του Φράνκο.

ΟΙ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΤΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ

 CGT: Γενική Εργατική Ομο­σπονδία (κομμουνιστές)

CNT: Εθνική Εργατική Συνομοσπονδία (αναρχοσύνδικαλιστές)

FΑΙ: Ιβηρική Αναρχική Ομο­σπονδία (αναρχικοί)

ΡCΕ: Κομμουνιστικό Κόμμα Ισπανίας

  – ΡΟUΜ: Ενωμένο Μαρξιστικό Εργατικό Κόμμα (τροτσκιστές)

  – ΡSOE: Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα Ισπανίας 

  – ΡSUC: Ενωμένο Σοσιαλιστικό Κόμμα Καταλωνίας

  – UGT: Γενική Εργατική Ένωση (σοσιαλιστές)

  – Μανουήλ Αθάνα: Αστός φιλε­λεύθερος, διετέλεσε πρωθυ­πουργός της Δημοκρατίας.

 – Γκεόργκι Δημητρόφ: Βούλγα­ρος κομμουνιστής, ηγετική μορ­φή της Γ» Διεθνούς, εισηγητής στο 7ο Συνέδριό της.

 – Ντολόρες Ιμπαρούρι (Πασιονάρια): Ηγετική μορφή του ΚΚ Ισπανίας, πρωταγωνίστησε στην εξέγερση της Αστούριας και στον εμφύλιο.

– Λάργκο Καμπαλέρο: Ηγέτης της αριστερής πτέρυγας των σο­σιαλιστών. Διετέλεσε πρωθυ­πουργός της Δημοκρατίας.

– Λεόν Μπλουμ: Ηγέτης των γάλλων σοσιαλιστών, πρωθυ­πουργός του Λαϊκού Μετώπου.

Φράνκο

– Χουάν Νεγκρίν: Στέλεχος της δεξιάς πτέρυγας των σοσιαλι­στών. Αντικατέστησε τον Καμπα­λέρο στην πρωθυπουργία.

– Αντρες Νιν: Τροτσκιστής, ηγέ­της του ΡΟUΜ. Δολοφονήθηκε από τις μυστικές υπηρεσίες του Στάλιντο1937.            

 – Χοσέ Ντιάζ: Γραμματέας του ΚΚ Ισπανίας στον εμφύλιο.

– Μωρίς Τορέζ: Γραμματέας του ΚΚ Γαλλίας στην περίοδο του Λαϊκού Μετώπου.

– Στρατηγός Φράνκο: Οργανω­τής του πραξικοπήματος και αρ­χηγός της μοναρχοφασιστικής Δεξιάς στον εμφύλιο.

Advertisements

About Η Κόκκινη Σημαία

στην υπόθεση του νέου κομμουνιστικού προγράμματος

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: