ΑΠΟ ΤΟΝ ΛΑΣΑΛ ΣΤΟΝ ΣΡΕΝΤΕΡ

ΓΙΩΡΓΟΥ ΔΕΛΑΣΤΙΚ- ΠΕΤΡΟΥ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

 14/03/1999, εφημερίδα ΠΡΙΝ

ΑΠΟ ΤΟΝ ΛΑΣΑΛ ΣΤΟΝ ΣΡΕΝΤΕΡ

ΠΟΡΕΙΑ ΕΠΙ ΔΕΞΙΑ

Το σοσιαλδημοκρατικό κόμμα Γερμανίας (SPD) αντιπροσωπεύει το πρώτο μαζικό ερ­γατικό κόμμα εξουσίας στην Ευρώπη. Με η­γεμονικό ρόλο, για μεγάλες περιόδους, στην πορεία του ευρωπαϊκού εργατικού κι­νήματος, το ιστορικό κόμμα του Μαρξ και του Ένγκελς αντικατοπτρίζει πιστά την πο­ρεία ιδεολογικού εκφυλισμού της σοσιαλδη­μοκρατίας.

Προϊόν συγχώνευσης του «Σοσιαλδημοκρατικού Εργατικού Κόμματος» των Β. Λίκμπνεχτ και Μπέμπελ και της «Γενικής Εργα­τικής Ένωσης» του Λασάλ, το κόμμα της γερμανικής εργατικής τάξης ιδρύεται τον Μάιο του 1875 στο συνέδριο της Γκότα υπό την επωνυμία «Ενιαίο Σοσιαλιστικό Κόμμα Γερμανίας» (ΕΚΣΓ). Ο Μαρξ συμμετέχει ε­νεργά στη διαδικασία της ίδρυσης του, κα­θοδηγώντας την πάλη της αριστερής πτέρυ­γας των «Αϊζεναχικών» ενάντια στη δεξιά πτέρυγα των «Λασαλικών», γράφει μάλιστα για το σκοπό αυτό το γνωστό έργο του «Κρι­τική του προγράμματος της Γκότα».

Τον Οκτώβριο του 1890, μετά την κατάρ­γηση του νόμου εναντίον των σοσιαλιστών, το ΕΣΚΓ μετονομάζεται σε DΡΟ. Οι σοβαρό­τατες επιτυχίες του στα συνδικάτα, στις βου­λευτικές εκλογές και στην οργανωτική του ανάπτυξη, αλλά και η μεγάλη ιστορική του κληρονομιά -ο Ένγκελς ήταν ο ιδεολογικός «πατριάρχης» του κόμματος μέχρι το θάνατο του, το 1895- καθιστούν το SPD κόμμα – ο­δηγό της διεθνούς σοσιαλδημοκρατίας για τριάντα περίπου χρόνια. Είναι χαρακτηριστι­κό ότι, μέχρι την άνοδο του Στάλιν, επίσημη γλώσσα της Κομμουνιστικής Διεθνούς ήταν τα γερμανικά. Ωστόσο, η μαζικοποίηση του κόμματος εντείνει την εσωτερική διαπάλη α­νάμεσα στη δεξιά, αντιμαρξιστική τάση του Εντβαρντ Μπερνστάιν, την «κεντρίστικη» πτέρυγα του Καρλ Κάουτσκι και το αριστερό ρεύμα των «Σπαρτακιστών» (Καρλ Λίκμπνε-χτ, Ρόζα Λούξεμπουργκ).

Στις 3 Αυγούστου του 1914, δύο μόλις μέρες μετά την είσοδο της Γερμανίας στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η πλειοψηφία των βουλευτών του SPD, 78 συνολικά, ψηφίζει υπέρ των πολεμικών δαπανών, ενώ 14 «Σπαρτακιστές» βουλευτές τις καταψηφί­ζουν, καλώντας σε επαναστατικό αγώνα για τη μετατροπή του ιμπεριαλιστικού πολέμου σε εμφύλιο. Είναι η αρχή της διάσπασης της διεθνούς σοσιαλδημοκρατίας σε ρε­φορμιστική – σοσιαλσωβινιστική και επανα­στατική – διεθνιστική (κομμουνιστική). Τον Νοέμβριο του 1918, όταν η ήττα της Γερμα­νίας πυροδοτεί εργατική επανάσταση και οι Σπαρτακιστές ανακηρύσσουν δημοκρατία των Σοβιέτ στη Βαυαρία, ο Κάιζερ φεύγει στην Ολλανδία και η κυβέρνηση ανατίθεται στους δεξιούς σοσιαλδημοκράτες υπό τον Φρίντριχ Έμπερτ. Είναι αυτή η κυβέρνηση που θα αιματοκυλήσει την επανάσταση,, τον Γενάρη του 1919, θα εκτελέσει χιλιάδες Σπαρτακιστές, μεταξύ των οποίων τη Λούξε­μπουργκ και τον Λίκμπνεχτ, και θα οδηγήσει στην καπιταλιστική σταθεροποίηση.

Το SPD παραμένει το κόμμα- οδηγός της «Σοσιαλιστικής και Εργατικής Διεθνούς», που ιδρύεται τον Μάιο του 1923 ως αντίβα­ρο στην «Κομμουνιστική Διεθνή» του Λένιν. Τον Ιανουάριο του 1933 ο σοσιαλδημοκρά­της πρόεδρος Χίντεμπουργκ ορκίζει τον Χίτ­λερ καγκελάριο της Γερμανίας, νομιμοποιώ­ντας την άνοδο του ναζισμού στην εξουσία. Μετά τον πόλεμο, το ανασυγκροτημένο DΡΟ, μαζί με το αγγλικό Εργατικό Κόμμα, εί­ναι οι δύο βασικοί πυλώνες της (ρεφορμι­στικής) Σοσιαλιστικής Διεθνούς, που επανι­δρύεται με το συνέδριο της Φρανκφούρτης, τον Ιούλιο του 1951. Σημείο στροφής στην πορεία του SPD είναι το συνέδριο του Μπαντ- Γκόντεσμπεργκ, το Νοέμβριο του 1959, όταν απαρνείται και καταστατικά το μαρξι­σμό και ευθυγραμμίζεται με την ψυχροπο­λεμική γραμμή των ΗΠΑ. Στις επόμενες δε­καετίες, το SPD θα πρωτοστατήσει στη θω­ράκιση του αστυνομικού κράτους των «Λευ­κών Κελιών», στην εγκατάσταση των αμερι­κανικών πυρηνικών πυραύλων στην Ευρώπη και στη δημιουργία του «μεγάλου συνασπισμού» με τους Χριστιανοδημοκράτες.